دیروز یکی از دوستام داشت برام تنها بودن رو از نگاه هانا آرنت و اگزیستانسیالیسم تعریف میکرد. نمیدونم چقدر هانا آرنت رو میشناسید و چقدر با این مکتب اگزیستانسیالیسم آشنایی دارید، به نظر من حرفهای این فیلسوف و مکتبی که بهش تعلق داره واقعا جای فکر داره. جوری که هانا آرنت تنهایی رو تعریف کرده تقریبا کاملترین دسته بندی بوده که من در مورد تنهایی شنیدم. شناخت من از هانا آرنت یه کتابی هست که چند وقت پییش ازش خوندم به اسم "آیشمن در اورشلیم: ابتذال شر" که محاکمه یکی از افسران نازی رو توی اورشلیم روایت میکنه. کارایی که آیشمن کرده، شخصیت این فرد، نوع دادگاه و خیلی جزییات دیگه باعث زیبایی این کتاب و مساله ابتذال شری میشه که در ادامه توضیح میده دقیقا چی هست. بعد از خوندن این کتاب خب رفتم راجع به خانم آرنت خوندم و جسته گریخته هم راجع به اگزیستانسیالیسم خوندم.
اینجور که دوست من برای من توضیح داد، از نگاه هانا آرنت 4 نوع تنهایی وجود داره؛
دسته اول، خود فرد، خودمونیترش اینه که آدم یه تایمی برای خودش در نظر میگیره که با افکار خودش روبهرو شه. نتیجه کارهای خودشو تحلیل کنه و ببینه با خودش چند چنده. خلاصه که با وجدان خودش روبهرو شه.
دسته دوم، اجسام، از نگاه اگزیستانسیالیسم، تمام چیزها، دقیقا چیزها به جز انسان اجسام هستند. از حیوان تا پاک کن. به صورت خلاصه برای فرد اجسام براش ارزش دارن. گذشتن از این اجسام و رها کردن تمام این اجسام برای فرد میتونه سخت و دشوار باشه. از طرف دیگه فردی هم هست که خیلی راحت میتونه از همه چیز بگذره.
دسته سوم، افراد خاص، هر کسی توی زندگی خودش یه سری از افراد وجود دارن که بسیار خاص هستن. مثل پدر، مادر، پارتنر، همسر، برادر، خواهر، دوست و ... . این افراد، کسایی هستن که در اطراف زندگی شما حضور دارن و خب نقش پررنگی توش دارن.
دسته چهارم، جامعه. انسان یه موجود اجتماعی است و نیاز به حضور در جامعه دارد.
فقدان هر کدوم از چهار دسته، یعنی فردا دچار تنهایی شده. فقدان خود، فرد از روبهرو شدن با خودش فرار میکنه و یه جورایی با خودش غریبه میشه. این بعد از مدتی باعث میشه که فرد نتونه خوب و بد رو از هم تشخیص بده. چیزی که تو کتاب ابتذال شر به زیبایی مثالش وجود داره. اجسام، فرد هیچ تعلقی به هیچ جسمی نداره و خب تنهایی فرد توی محیط اجسامش داره. آدمهای خاص، آدمی که هیچ آدم خاصی توی زندگیش نداره. شایدم داشته باشه ولی وقتی نتونه باهاشون ارتباط نزدیک برقرار کنه پس تنهاست. جامعه، انزوای اجتماعی فرد که سبب تنهایی میشه.
من وقتی نشستم با خودم فکر کردم که کدومش رو دارم با این نتیجه ترسناکی روبهرو شدم که بله، دچار همه چیزایی که گفتم هستم. خیلی از مواقع از خودم فرار میکنم، از کتابام، از فلفل عزیزم این اواخر گذشتم، هیچ آدم خاصی توی زندگیم دیگه نمونده، حتی پدر و مادرم که مدتهاست باهاشون حرف نزدم و انزوای اجتماعی، چیزی که مدتهاست دارم تجربه میکنم. بله، حقیقت اینه من آدم به شدت تنهایی هستم. حقیقت اینه نیاز دارم به اینکه بهم محبت شه و محبت بکنم. نیاز دارم کسی باشه که بهش حرفامو بزنم و حرفاشو بشنوم. نیاز دارم اینقدر قدرت داشته باشم که بتونم کارهامو نقد کنم و در آینده تصمیمات درست بگیرم. نیاز دارم با اطرافیانم تعامل کنم. همه اینا رو نیاز دارم اما نمیکنم. چون نمیتونم. بعضی چیزاش دست منه و بعضی چیزاش از طرف اطرافیانم در قبالم انجام میشه. خلاصه، مملی که تنها اینجاست.
درست یا غلط این حرفایی که از هانا آرنت رو زدم، نتیجه مطالعه یکی از دوستام بود که اینقدر اعتماد کافی رو دارم به خودش که بدونم این اطلاعات درسته.
و یه چیز دیگه. نمیدونم گفتنش چقدر میتونه درست باشه. من حس میکنم یه نفری که من رو توی زندگی واقعی میشناسه اینارو میخونه. شایدم این حسم غلط باشه. از دیشب دارم به این موضوع فکر میکنم که اگه این درست باشه چجوری با این قضیه روبهرو شم. درسته که من به کسی نگفتم که دارم اینجام مینویسم ولی حقیقت اینه که اسم و چیزایی که هست جوری هستش که به راحتی یه نفر میتونه پیداش کنه. فکر کنم کسی که داره اینجا رو میخونه به صورت اتفاقی پیداش نکرده و مستقیما گشته و رسیده بهش. گفتم این حرف خیلی برام سخته ولی حقیقتش اینه، ای آدمی که اینجا رو میخونی و منو میشناسی، برام مهم نیست کی هستی و کجا هستی و چیکار میکنی، بیشتر از هر زمان دیگهای توی زندگیم نیاز به یه آدم دارم که باهاش حرف بزنم و هیچی جز پیام دادنت نمیتونه خوشحالم کنه. اگه واقعا اینطور باشه کاری جز منتظر پیامت موندن رو نمیتونم انجام بدم و اگه هم اینطور نباشه که هیچی، حسم از ابتدا اشتباه بود.