برای این دو ماه و اندی ننوشتنم، میتوانم بهترین و در عین حال دردناکترین دلیل دنیا را داشته باشم؛ آنقدر بهترین و دردناک که هر بار به آن فکر میکنم، همزمان با اینکه قلبم از درد لبریز میشود، نوعی حس سبکی هم در وجودم شکل میگیرد. به هر حال، کاری که کردم، احتمالاً بهترین کاری بوده که در این چند ماه اخیر، سال اخیر، یا شاید حتی چند سال اخیر انجام دادهام.
با همه اینها، این روزها بخشی از وجودم عصبانی است و بخشی دیگر غمگین. اگر بخواهم برایش تشبیهی جامع پیدا کنم، باید بگویم چیزی درونم بهطور همزمان ترکیبی از اسپرم گاو و خون در جریان دارد؛ ملغمهای عجیب که مدام به جوش میآید. همین وضعیت باعث شده بیش از همیشه روی تمام چیزهای آزاردهنده متمرکز شوم؛ بیشتر به آنها فکر کنم، بیشتر خودم را با آنها اذیت کنم و بیشتر بابتشان خودم را سرزنش کنم.
در تمام احتمالات ممکنِ جنسیتی، ملیتی و نژادی که میتوانست برایم اتفاق بیفتد، در نهایت به یک مرد ایرانی منجر شدم؛ مردی که اغلب اوقات، در خلوت خودم با سرافکندگی از او یاد میکنم و برای بهتر نشان دادنش در مکانهای عمومی، با بیتفاوتی از کنارش میگذرم.
پس تمام تجربهها و مشاهدات من از انسان خردمند، صرفاً از منظر یک دوپای معیوب شکل گرفته؛ دوپایی که بیش از هر چیز دیگری، همین ملغمهی اسپرم و خون را در وجودش به جوش میآورد. در نهایت، برای اینکه دستکم یک سوپاپ اطمینان برای جلوگیری از انفجار باقی بماند، تصمیم گرفتم بنویسم.
اگر روزی، جایی و در موقعیتی، این انسان خردمند اظهار بیاطلاعی کند، احتمالاً باید آن را یکی از نادرترین پدیدههای تاریخ بشر دانست. انسان خردمند تقریباً هیچوقت نمیتواند درباره همهچیز سکوت کند و در نهایت نظری ندهد. عجیبتر اینکه میزان اظهار نظرش، رابطهای تقریباً کاملاً معکوس با میزان دانشش درباره آن موضوع دارد:
هرچه دانش کمتر، حرف بیشتر.
از نشاندن حرف خود به کرسی و نشان دادن دهانهی کوه قاف گرفته، تا افشای مخفیگاه رستم دستان برای گرگهای سرآسیابی، انسان خردمند همواره در حال اظهار نظر، خاطرهیابی و روایتسازی از کهنترین دورههای زندگی بشریت است؛ دوپایی حیران که به شکلی شگفتانگیز درباره چیزهایی که نمیداند، همیشه چیزی برای گفتن دارد.
حماقت انسان خردمند البته صرفاً در ندانستن خلاصه نمیشود. ندانستن، اگر با سکوت همراه باشد، حتی میتواند یکی از شریفترین اشکال ندانستن باشد. مشکل از جایی آغاز میشود که انسان خردمند نمیداند، اما نمیتواند ندانستن خود را بپذیرد. برای همین، به جای آنکه بگوید «نمیدانم»، شروع میکند به ساختن.
ابتدا یک حدس.
بعد یک روایت.
بعد یک خاطره که هیچکس جز خودش از آن خبر ندارد.
بعد چند جزئیات برای واقعیتر شدن ماجرا.
و در نهایت، با اعتمادبهنفسی که معمولاً هیچ ارتباطی با میزان صحت گفتههایش ندارد، آن را به عنوان حقیقتی تاریخی تحویل جهان میدهد.
این شاید یکی از شگفتانگیزترین ویژگیهای انسان خردمند باشد: توانایی تبدیل یک حفرهی خالی در مغز به یک نظریهی کامل.
انسان خردمند اگر چیزی را نداند، خلأ را تحمل نمیکند. خلأ برایش ترسناک است. باید چیزی در آن بریزد؛ مهم نیست چه چیزی. یک خاطره، یک شایعه، یک تجربهی شخصی، یک جمله از پدربزرگش، یک «شنیدم که...» یا حتی یک «من خودم یه بار...».
همین «من خودم یه بار» احتمالاً یکی از خطرناکترین جملات تاریخ بشریت است.
چون معمولاً بعد از آن، دیگر هیچ حقیقتی امکان زنده ماندن ندارد.
در نهایت نمیدانم این انسان خردمند چقدر یک مرد ایرانی میباشد و از اون مهمتر من چقدر مرد ایرانی هستم؟