
در چراغهایش یک نگاه انسانیِ مردد داشت، انگار بخواهد چیزی بگوید و منتظر توجه باشد. نارنجی آبان، پیشِ قرمزش، زردتر از هر سال به نظر میآمد. آفتابْ روی پنجرۀ مغازهها میافتاد، یکی بعد از دیگری، و وقتی به شیشههای آن اتومبیل میرسید متوقف میشد. در آن صبح خلوت، چهارباغ چیزی کم داشت که آن اتومبیل کوچک برآوردهاش میکرد. همۀ اینها و سقوط گاهوبیگاه برگهای پاییزی، شهر را به یک کارتپستال تبديل کرده بود. وقتی آن اتومبیل روشن شد و رفت، خاطرات از اواخر دهۀ شصت تا اوایل دهۀ هفتاد کش آمدند و اگر امضای پشت کارتپستال تاریخ نداشت، گم شدن در کوچهپسکوچههای زمان حتمی بود. نوشتههای کارت پُر از تداعی بودند و چارهای نبود مگر زدن یک فلاشبک.
برگی از افرا، پیش از آن که به سقف اتومبیل قرمز برسد، یک، دو، سه، چهار چرخ زد و وقتی به کروکی مشکی خورد کمی به بالا پرت شد و دوباره روی کروکی افتاد. گربۀ سیاهی که زیرش کمین کرده بود با یک جست بیرون پرید و گربهای دیگر را تا بالای درخت تعقیب کرد و ناگهان یک دسته گنجشک از درخت پرید، مثل یک پاف عطر. فریب خاطره اعصاب بویایی را هم به بازی گرفته بود. صاحب اتومبیل یک زن قدبلند بود؛ با یک بارانی بلند که روی شانههایش سبکی میکرد و امتدادی بود از حال موهایش. از صرافی عالَم بیرون آمد، درِ اتومبیل قرمز را باز و کیف را داخلش پرت کرد. وقتی خودش را روی صندلی راننده رها کرد و صدای موتور را درآورد زمان دچار وقفهای کوتاه شد؛ و وقتی دنده را جا زد، گاز داد و دور شد، زمان جا ماند و اتومبیل از آن بیرون رفت. مکان اما محکم سر جایش ایستاده بود و در مشتهایش یک فلاشبک دیگر داشت.
اتومبیل قرمز در این فلاشبک نبود و این تنها چهارباغ بود که با شکوه عباسیاش نگاه میکرد. قرمز به نارنجی پاییز بازگشته بود و خیابان داشت زیر آفتاب گرمتر میشد. کرکرۀ مغازهها یکی بعد از دیگری بالا میرفتند، خیابان شلوغ و جستجو بینتیجه بود. زیر کتابها، روی میز، در کشوها، در کمد لباسها، جایی که هنوز شبحی از آن عطر آشنا میرقصید، در تای حولهها، در جیب جینها، کتها، حتی در آن بارانیِ الهام گرفته از موهایش؛ نه، کارتپستال در هیچ کجا نبود. شاید به فلاشبکی دیگر نیاز بود اما پرسههای بیسرانجام نویسنده را از گم شدن میترساند.
باید کاری میکردند. با مرکز فوریتها تماس گرفتند. آمبولانس خبر کردند. دنبال شمارۀ آتشنشانی گشتند. عابرها متوقف شدند. مغازهدارها از مغازهها بیرون آمدند و رانندهها اتومبیلهایشان را در اولین جای خالی پارک کردند. پلیسها، آتشنشانها، عابرها، مغازهدارها دور هم جمع شدند و یک دقیقه سکوت کردند. آنها و خوانندههای دیگر چشمهایشان را بستند و سعی کردند تصور کنند. همه به داستان خودشان فکر میکردند و در تلاش بودند ذرهذرۀ تخیلشان را به کار گیرند. و کاروان درختها به پاییز رفت و از مهر گذشت و به آبان رسید؛ و خیابان یکییکی از آدمها خالی شد. و دوباره صبح شد؛ و آفتاب به شیشۀ مغازهها زد؛ و گنجشکها روی درخت نشستند؛ و گربۀ سیاه دستهایش را زیر سینهاش گذاشت و دمش را دور کفلش پیچاند؛ و اتومبیل قرمز از راه رسید؛ کنار خیابان متوقف شد و آن زن با بارانی بلندش پیاده شد؛ و قدِ بلندش را خم کرد تا کیف را از صندلی کنار راننده بردارد؛ و وقتی درِ اتومبیل را بست به اینطرف نگاه کرد، متوجه دوربین شد و لبخند زد.
و بعد، جایی میان خاطره و خیال، دوباره بوی عطر زنانه در پیچوتاب صندلیهای آن رنو ۵ قرمز، آن کاستِ گلچین شاد، ساندویچهای محلۀ جلفا و مراقب بودن که خردههای نان روی صندلیها نریزد، آن لمسهای اتفاقی و معصومانه و همۀ آن خیره شدنها به نیمرخ زن وقتی غرق رانندگی و خیالبافی بود و همۀ وقتهایی که زن متوجۀ نگاه میشد و وانمود میکرد متوجه نشده اما میخندید و اضطراب لحظات خداحافظی، و آن غم ماندگار خداحافظی آخر.