مار
در خانه با صدای قيژ کشدار و بلندی باز شد، صدايی شبيه صدای باز شدن دروازههای قلعههای قرون وسطی، ديوارهای خاکسترگرفته و سياهوسفيد و رد زردآب روی سقف، بوی هوای مانده و نمگرفتهی کهنه او را به خودش بازگرداند، در دل گفت ديگر روزگار بدبختی و کلفتی سرآمد و در اعماق وجودش آن خوشحالی را که از ترس قاپيدن پنهان کرده بود میجست و تمنا ميکرد. دقيقا ۴۸ ساعت قبل نيمهشب با صدای خرخری از خواب جهيد، با خونسردی بالای سرش مادرش رفت و ديد نمیتواند نفس بکشد، چند ثانيهای به او خيره ماند، افکارش مثل توپ سرگردان شده بود، چه بايد میکرد؟ ۱۲ سال بود که افليج بود، شايد اگر میمرد خودش هم راحت میشد، مردد بين دودلیهايش و مصمم در تصميم آخرش، به اتاقش رفت و شروع کرد به شمردن ثانيهها به عدد ۵۷۸ که رسيد ديگر از اتاق بيرون آمده بود، نبض مادر را گرفت، چيزی حس نکرد، نبضش مثل فنری که از جا در رفته باشد و به اينسو و آنسو پرت شود، شتاب گرفته بود. اکنون ۴۸ ساعت و ۱۲ دقيقه بود که آزادی آزاد شده بود، در اين افکار بود که خودش را چمباتمه زده وسط هال در ميان انبوه وسايل کهنه و چوبی پودر شده و زهوار دررفته، پيدا کرد.
به اندازهی سرسوزنی احساس ناراحتی نداشت، از چه چيزی بايد ناراحت میشد؟ از مردن مادری که اصلا به ياد نداشت او را مادر صدا کرده باشد يا نه؟ با غيظی برخاست لباسهای سياهش را درآورد و درون پيت حلبی آتشی درست کرد و همه را سوزاند و رفت تکتک لباسهای پارهپوره و ژندهی مادرش را آورد، همهشان بوی تعفن میدادند، بوی بيدزدگی و کپک و ادرار، حالش مثل حال انزجار دم عميق هنگام استفراغ بود، هرکدام از لباسها برايش يادآور خاطرات کتک خوردن و گريه کردن و ترسيدن و رانده شدن، بود. او منتهای طرد شدگی و بیپناهی را زندگی کرده بود. اما بزرگترين درد روی قلبش، حسرت فراموش نشدنیاش، جرقهی زير خاکستر دل شکستهاش، رد قهوهای قاشق داغی بود که در ۱۳ سالگی به خاطر ناپلئونی خوردن، روی بازوی چپش داشت، به خاطر داشت آن روزی که در خانهای برای نظافت رفته بودند زن صاحب خانه برای دخترش شيرينی خريده بود و برای او هم بشقابی آورد دختری را که خوشحالی او را در آغوش کشيده بود با پشت دست نشسته بر دهان شيرين شدهاش دوباره تبعيد شد به سرزمينهای بدون لبخند، اخم غليظش ابری بود بر روی چهرهی سنگی هميشگی مادر. همه راه تا خانه را میدانست که عاقبتی برزخی در انتظارش هست و سعی در پس زدن ترسش داشت. وقتی قاشق داغ روی بازويش نشست مثل صدای کشيده شدن ناخن روی تخته جيغ ميکشيد و لابه میکرد و اشک میريخت و با همان دل شکسته و کام شيرين نشده، ميان آشفتگی و عرق سردش پرسيد: چرا با من اينطوری میکنی؟ زن با نگاهی رها از احساس گفت: حقته، واسه اين دنيا زيادی، نمیتونم ريخت ايکبيريتو تحمل کنم، نطفهی نحسی هستی، نمیخوامت. آن روز روزی بود که خودش را دفن کرد و ديگر برای دوست داشته شدن دست و پا نزد، بیکسی خود را پذيرفت و مثل بادباک رها شده در باد، شد. او چيزی فرای رهايی را تجربه کرد، او رها بودن از درک اسارت خودش را میدانست و حالا بعد از ۱۲ سال افليج بودن مادر، مرده بود، آزادیاش آزاد شده بود.
لباسهای مادر را سوزاند، ملافههای کپک گرفته و هرچيزی که او را يادش میانداخت. آتش زبانه کشيده و رقص شعله جذاب و سحرانگيز شد و نزد خود انديشيد اين هم چهارشنبه سوری من و با صدای بلند گفت چند روزه ديگه هم عيدمه. داخل خانه رفت و داد ميزد و میگفت: ديدی بلاخره از دستت خلاص شدم،ديگه ازت نمیترسم، ديدی تو رفتی و من موندم، با حرص و غيظ و پر بغض از لای دندان هايش نعره خاموش میکشيد و میگفت ديدی هيچکس نيومد بالای سر قبرت منم که اومدم ميخواستم مطمئن بشم که رفتی به درک، خنديد و دور خودش چرخيد، در ۳۷ سالگی به خودش رسيده بود، خودش را باز يافته بود، راه میرفت و با خودش حرف ميزد و همهی اسباب کهنهی قراضهی از جنگ صليبی جان سالم به دربرده را وسط خانه کشيد. میخواست از هرچه که هست انتقام آن سالهای طلسمشده را بگيرد، دور خود میپيچيد و فرياد میزد از اون نفسهای مسمومت متنفر بودم، نفرت بندبند وجودش را درنورديدهبود و میغريد، نمیدانست دارد چه میکند گويی چشمانش دريچهی ناظر سوم شخص و دستانش اول شخص بودند. بیاراده به سمت کپهی رختخوابها رفت و روی همه نفت ريخت، روی وسايل موريانه خورده و روی ديوارهای شورهزده، کبريت برداشت و نوری بینهايت شروع به تابيدن کرد. درميان شعلههای آتش ماری را ديد، مار فسفس میکرد و دختر با جهشی آن را گرفت؛ تو خودشی آره؟ چرا ولم نمیکنی؟ و مار را پرت کرد سمت آتش و سوخت.
آرامش عجيبی بر دلش پهن شد، سبک شد و دراز کشيد و خود را به سرزمين سفيد پشت پلکهايش سپرد.
(توضيح: در برخی گويشهای جنوبی مثل دزفولی به مادر، مار میگويند. انتخاب اين اسم برای قصه پارادوکس دارد که هم به مار به عنوان نوعی خرنده اشاره دارد و هم به مادر اشاره دارد.)