سلام، خدمت شما عزیزان. امیدوارم از زندگی لذت ببرید.
قطعاً شما هم با مشکلات اقتصادی مواجه شده‌اید و این مشکلات به یکی از سرفصل‌های اصلی زندگی‌تان تبدیل شده‌اند. اما این مسئله یعنی چه؟
بگذارید از اینجا شروع کنم که زندگی امروز ما مردم، ترکیبی از نیازها و وابستگی‌هایمان شده است. متأسفانه، بسیاری از مردم ترجیح می‌دهند پول بپردازند تا دیگران نیازهایشان را برطرف کنند.
با یکی از اقوام صحبت می‌کردم. به او می‌گفتم که ما بیش از حد به دیگران وابسته شده‌ایم و باید سعی کنیم خودمان نیازهایمان را برطرف کنیم. از من پرسید: «مثلاً چه کار کنیم؟»
گفتم: «مثلاً سعی کنیم شیرینی‌ها را خودمان بپزیم.»
به من گفت: «مگر خرید شیرینی چقدر هزینه دارد؟»
گفتم: «ببین، مسئله فقط هزینه نیست؛ مسئله این است که این کار هزینه‌های پنهانی هم دارد.»
وقتی شما محصولی را می‌خرید، قطعاً هزینه‌های تولید آن را هم می‌پردازید. یعنی چه؟ یعنی شخصی قبلاً زحمت کشیده، فرمولاسیون و روش تهیه آن را یاد گرفته، آن محصول را تولید کرده و حالا هم طبیعتاً برای کسب سود، آن را می‌فروشد. شما نیز مبلغی را به او می‌پردازید.
به من گفت: «ببین، آن‌قدر گرانی‌ها زیاد شده که اگر بخواهی به سطح مهارت آن شخص برسی، مثل او حرفه‌ای شوی و این کار را یاد بگیری، باید کلی هزینه و خسارت بدهی.»
به او گفتم: «یک بار، دو بار، سه بار، چهار بار و پنج بار تلاش کن؛ بالاخره تو هم یاد می‌گیری و به‌تدریج در آن کار خبره می‌شوی.»
ما باید سعی کنیم در زندگی مهارت‌های مختلفی یاد بگیریم و در کارهای موردنیازمان حرفه‌ای شویم.
در واقع، کافی است شروع به یادگیری کنیم. روزی صاحب مهارت‌های خاص و ارزشمندی خواهیم شد و تجربه‌های فراوانی به دست خواهیم آورد. هرچه بتوانیم وابستگی خود را به دیگران کمتر کنیم، بیشتر به نفع خودمان است.
باید این نکته را به خودمان یادآوری کنیم که هیچ‌کس نوکر ما نیست.
این موضوع را باید آویزه گوشمان کنیم. در گذشته، بسیاری از مردم و زنان به این افتخار می‌کردند که بگویند: «از هر انگشت این زن، یک هنر می‌بارد.» یعنی به توانایی‌های مختلفی مسلط است؛ از جمله گلیم‌بافی، فرش‌بافی، قالی‌بافی و هنرهای دیگر. آن‌ها انواع غذاها را هم بلد بودند و می‌توانستند بسیاری از نیازهای خانواده را خودشان برطرف کنند.
اما امروزه، گاهی شرایط به‌گونه‌ای شده است که انگار بعضی از مردم، چه زن و چه مرد، مهارت‌های عملی اندکی دارند و تنها کاری که می‌توانند انجام دهند، این است که در ازای پرداخت پول از دیگران بخواهند کارهایشان را انجام دهند؛ برایشان شیرینی بپزند یا فست‌فود آماده کنند.
اما باید این نکته را آویزه گوشمان کنیم که هیچ‌کس نوکر ما نیست. داستان جالبی برایتان تعریف می‌کنم.
روزی، شخصی می‌خواست به دیدن دوستش برود. نزد او رفت، با هم صحبت کردند و چند دقیقه‌ای کنار هم نشستند. اما پس از مدتی، به دوستش گفت: «من دیگر باید بروم.»
دوستش پرسید: «چرا؟ چرا بیشتر نمی‌مانی تا با هم صحبت کنیم و از هم‌نشینی با یکدیگر لذت ببریم؟»
او گفت: «برادرم، بدان که اگر امروز کار نکنم و برای بقا و زنده ماندن خودم تلاش نکنم و نان نپزم، هیچ‌کس این کار را برایم انجام نمی‌دهد.»
دوستش گفت: «خب، بیا و یک نوکر بگیر! امروز، به‌طور استثنایی، کسی را استخدام کن تا برایت نان بپزد و خانه‌ات را تمیز کند.»
او در جواب گفت: «ای برادر من، این چه حرفی است که می‌زنی؟ اگر آن‌قدر پول داشتم که کسی را استخدام کنم، اینجا نبودم؛ مشغول تفریح و خوش‌گذرانی خودم بودم! تازه، من که پادشاه و سلطان نیستم که بخواهم نوکر داشته باشم. اگر راستش را بخواهی، من خودم نوکر خودم هستم؛ فقط برای خودم کار می‌کنم.»
دوستش متوجه شد که هرکسی باید تا حد امکان کارهای خودش را انجام دهد.
اما در دنیای امروز، گاهی پول کم‌ارزش خودمان را می‌پردازیم و در مقابل، انتظار داریم دیگران کارهای ارزشمندمان را برای ما انجام دهند. بیایید خودمان نوکر خودمان باشیم و برای رفع نیازهایمان بیشتر تلاش کنیم.
اخیراً چند قلم کالا خریدم. باور کنید که این کالاها فقط چند بسته بیسکویت ساده با کرم کاکائویی بودند. در اوایل پاییز، در ماه دوم، قیمت دو یا سه بسته از این بیسکویت‌های ساده و نسبتاً ارزان‌قیمت به حدود دویست هزار تومان رسید!
با خودم گفتم: «اگر پنجاه هزار تومان دیگر روی این مبلغ می‌گذاشتم، می‌توانستم یک کیلو عدس یا حتی بیشتر بخرم و با کمی تغییر و خلاقیت، از آن یک غذای خوشمزه درست کنم.»
به نکته مهمی پی بردم: یکی از دلایلی که می‌تواند به افزایش فشار اقتصادی بر مردم منجر شود، مصرف زیاد محصولات نهایی و آماده است. درحالی‌که اگر همان مبلغ را صرف خرید مواد اولیه کنیم، می‌توانیم مقدار بیشتری غذا تهیه کنیم و بهره بیشتری از پولمان ببریم.
ما نه‌تنها محصولات آماده را گران‌تر می‌خریم، بلکه گاهی محصولی را تهیه می‌کنیم که ارزش غذایی کمتری نسبت به غذای خانگی دارد.
بگذارید مثالی بزنم تا منظورم از هزینه‌های پنهان روشن‌تر شود.
وقتی کالایی را می‌خرید، شخص دیگری قبلاً روش تولید آن را یاد گرفته، برای آن وقت گذاشته و تجربه کسب کرده است. از طرف دیگر، بسته‌بندی محصول هم برای تولیدکننده هزینه داشته است. تمام این هزینه‌ها در قیمت نهایی محصول محاسبه می‌شوند و شما آن‌ها را به‌صورت غیرمستقیم می‌پردازید.
به‌جای اینکه خودتان محصول را تولید کنید، شخص دیگری این کار را انجام داده است و شما هزینه تولید، بسته‌بندی و سود او را پرداخت می‌کنید.
برای مثال، تصور کنید شیر فله‌ای پرچرب و شیر بسته‌بندی‌شده‌ای که چربی کمتری دارد، با قیمت یکسان عرضه شوند. در چنین شرایطی، باید بررسی کرد که این تفاوت در قیمت‌گذاری چگونه جبران می‌شود.
برخی شرکت‌های تولیدکننده لبنیات، چربی شیر را جدا می‌کنند و از آن برای تولید خامه و محصولات لبنی دیگر استفاده می‌کنند. به این ترتیب، از بخش‌های مختلف شیر محصولات متفاوتی تولید می‌شود و به فروش می‌رسد. البته این موضوع به‌تنهایی به معنای بی‌ارزش بودن شیر کم‌چرب نیست؛ بلکه هدف من این است که نشان دهم تولیدکنندگان چگونه می‌توانند از یک ماده اولیه، چند محصول مختلف به دست آورند.
در پایان، می‌خواهم این نکته را به‌عنوان جمع‌بندی مطرح کنم.
دوستان عزیز من، به نظر من، یکی از مشکلات زندگی امروز ما این است که برخی مهارت‌های عملی و هنرهای خانگی را کمتر از گذشته یاد می‌گیریم.
پزشکی را از میان اقوام دورمان می‌شناسم که ماجرایی را تعریف می‌کرد. می‌گفت با زنی ازدواج کرده بود و همسرش چهار ماه تمام بهانه می‌آورد که برای غذا پختن وقت کافی ندارد و مجبور است دائماً سر کار باشد. اما به‌تدریج متوجه شد که مسئله فقط کمبود وقت نیست؛ زیرا آن‌ها هر روز غذای آماده سفارش می‌دادند و این موضوع هزینه زیادی را به خانواده تحمیل می‌کرد.
روزی این آقای دکتر به همسرش گفت: «امروز اصلاً نمی‌خواهم غذا سفارش بدهم. خودت غذا درست کن.»
همسرش بهانه آورد، اما او گفت: «اصلاً پول به کنار! من می‌خواهم بدانم آیا تو آشپزی بلدی و می‌توانی غذایی درست کنی؟ من یادم می‌آید که غذای مادرم را خیلی دوست داشتم و عاشق دست‌پختش بودم. حالا می‌خواهم بدانم تو هم می‌توانی غذای خوبی درست کنی؟»
آن‌ها متوجه شدند که همسرش مهارت کافی در آشپزی ندارد. این خانم آن‌قدر درگیر درس خواندن شده بود که فرصت یادگیری آشپزی را پیدا نکرده بود.
در نتیجه، این مسئله فشار زیادی بر دوش خانواده گذاشته بود و مشکلاتی میان آن‌ها ایجاد کرده بود؛ مشکلاتی که حتی می‌توانست زندگی مشترکشان را تا مرز جدایی پیش ببرد.
به نظر من، داشتن مهارت‌های گوناگون، از جمله آشپزی، می‌تواند یک توانایی ارزشمند برای هر فرد باشد؛ چه زن و چه مرد.
متأسفانه، به نظر من، جامعه به سمتی رفته است که برخی از فعالیت‌های خانگی و تولیدی زنان کم‌رنگ شده‌اند و بسیاری از این کارها به مشاغل بیرون از خانه یا خدمات آماده واگذار شده‌اند.
در گذشته، بسیاری از زنان در خانه به فعالیت‌های مختلفی مشغول بودند؛ از فرش‌بافی و قالی‌بافی گرفته تا پخت نان، تهیه انواع ترشیجات، شیرینی‌ها و خوراکی‌های دیگر. آن‌ها با این فعالیت‌ها هم سرگرم می‌شدند و هم بخشی از نیازهای خانواده را برطرف می‌کردند.
اما امروز، گاهی چنین به نظر می‌رسد که برخی افراد مهارت‌های عملی کمتری دارند و بیشتر به خرید محصولات آماده وابسته شده‌اند.
البته نباید فراموش کنیم که اشتغال زنان در بیرون از خانه نیز می‌تواند مفید و ارزشمند باشد و بسیاری از خانواده‌ها به درآمد هر دو نفر نیاز دارند. مسئله اصلی این نیست که زنان حتماً در خانه بمانند؛ بلکه این است که چه زن و چه مرد، در کنار فعالیت‌های روزمره خود، مهارت‌های زندگی را هم یاد بگیرند و برای رفع نیازهایشان توانمند باشند.
از سوی دیگر، من معتقدم که حفظ ارزش‌های دینی و اخلاقی در جامعه اهمیت زیادی دارد. اگر بتوانیم در سبک زندگی خود به ارزش‌های دینی توجه کنیم و از رفتارها و محیط‌هایی که ما را به گناه نزدیک می‌کنند دوری کنیم، زندگی سالم‌تر و آرام‌تری خواهیم داشت.
ای کاش مردم ما می‌دانستند که اشتغال صرفاً به معنای پول درآوردن نیست. اگر فعالیت مفیدی انجام دهیم، مهارتی یاد بگیریم یا محصولی تولید کنیم که نیازی را برطرف کند، این هم نوعی اشتغال و فعالیت ارزشمند است.
پس بیایید به‌جای اینکه برای برطرف کردن تمام نیازهایمان به دیگران وابسته باشیم، بخشی از این نیازها را خودمان برطرف کنیم، مهارت‌های تازه بیاموزیم و از توانایی‌های خود بهره ببریم.
با ما در برنامه بعدی همراه باشید. شما می‌توانید ما را در شبکه‌های اجتماعی و وب‌سایت‌مان با نام «سبحان ملک» پیدا کنید.
