بالجمله، حقیقت این است که ما گاهی به دنبال پول میگردیم و تلاش میکنیم برای اینکه مالی را به دست بیاوریم. اما متأسفانه حقیقت این است که مال دنیا یک سراب است که اگر حواست را پرت کند، نمیدانی راه به دست آوردنش چیست. متأسفانه اکثر ما مردم ایران تصور میکنیم که با کار و فعالیت شدید و روزانه و شبانه به پول باید برسیم. اما راه پول درآوردن اصلاً اینها نیست. فرقی نمیکند چه جایگاه شغلی داری. هر شغلی داشته باشی، چه آسان و چه سخت، اگر شبانهروز تنها فعالیت و دشواری بیش از حد بر بدن خود بدهی، ناچار با خسارتهایی بیشتر مواجه خواهی شد. شغلی که درآمدش کم است با اضافهکاری و تحت فشار قرار دادن خود و بدن درآمدش بیشتر نخواهد شد، بلکه ضررش بیشتر خواهد شد. اما حقیقت چیست؟ راهی برای ثروتمند شدن وجود دارد؟ قطعاً خیلی از شما هم انواع روشهای اینترنتی را از ضبط ویدیو تا پادکست تا مقاله تا هر چیز دیگری را تست کردید برای به دست آوردن پول. اما لازم است که بگویم این یک مسیر فوقالعاده طولانی است که عموماً برای همهکس جوابگو نبوده. شما باید در دنیای واقعی دنبال پول بگردید و در دنیای مجازی دنبال اعتبار بگردید. البته این به این معنی نیست که اعتبار فقط در دنیای مجازی وجود دارد، بلکه در دنیای واقعی هم دنبالش میگردیم.
تمام این مطالب متعلق به وب سایت سبحان ملک است
از همه اینها بگذریم، اصلاً چرا اسم اعتبار را آوردم؟ اعتبار یعنی چی؟ حقیقت اینه که اعتبار شاید میتونه قدرتمندتر از اون چیزی باشه که شما کلی تلاش بکنی و زحمت بکشی واسه پول درآوردن. بذارین یک مثالی بزنم. در هر شهری قطعاً مغازههایی وجود دارند که سالها از قدیمالایام بودند و اسمشان قطعاً زبانزد همهی مردم است. در هر شغلی که تصورش را بکنید، چه لباس، چه آجیل، چه شیرینیفروشی و یا هر چیز دیگری. کسانی که سالها نامشان به عنوان خدمت در ذهن ناخودآگاه مردم شکل گرفته. جالب است، اگر ده تا مغازه دقیقاً کنار آنها بیایند و شروع به فعالیت مشابه بکنند، باز میبینیم که همیشه مغازهای که تاریخ داره و اعتبار پشتشه شلوغتره. با این که ممکنه به لحاظ کیفیتی هیچ فرقی هم نداشته باشند این ده تا مغازه. حتی شما به جای این که توی صف قرار بگیری و وقتت رو هدر بدی، میتونی بری داخل مغازههای کناری و بدون این که در صف باشی، واسه خودت خریدتو بکنی. اما چرا مردم حاضرند حتی هزینه بدهند و صرفاً نه هزینه مالی بلکه زمانی؟ فقط برای این که از اون فروشگاه خرید بکنند. اونم کالای یکسان. داستان از این قراره که بهتون میگم.
بیایید تصور بکنید که شما یک فرد عادی هستید. هرچند کتابی هم خوانده باشید، اطلاعاتی هم داشته باشید، فهم و شعورتون هم بالا باشه و مبانی زیادی از روانشناسی رو بلد باشید. یک بنر رایگان به شما میدن که در شهر خودتون بتونید فقط یک تبلیغ انجام بدید و اون رو در سطح شهر قرار بدید. و حتی سالن رایگان به شما میدن و به مردم هم میگید که مثلاً فلان روز، فلان ساعت تا فلان ساعت به صورت رایگان بیایید و مباحث روانشناسی رو گوش کنید. حتی با این که رایگان خواهد بود، شما شاهد این خواهید بود که هیچکس نمیاد هزینه کنه اما ملاک من هزینه مالی نیست. هزینه وقت و ارزشگذاریه. و کسی نمیاد که شمایی که شناختهشده نیستید و اصلاً نمیدونن شما کی هستید رو داخل سالن بیان و حرفاتون رو گوش بدن. شما قطعاً حتی با این مواجه خواهید شد که داخل سالن هیچکس حضور نداره. مگر عدهی محدودی که اون عدهی محدود هم احتمالاً واسه تفریح و تنوع اومدن و زود هم میخوان برن. و یا این که واسه اذیت کردن. چرا؟ با این که حرفاتون ممکنه ارزشمند باشه؟ چون مردم کسی رو که نمیشناسنش و اعتباری واسش قائل نیستن، واسش هزینه نمیکنن. در جایی که الان مخالف این وجود داره. مردم میان از قبل توی سایتها سریع میرن ثبتنام میکنن، هزینههای کلانی رو میپردازن فقط واسه این که صدای خوانندهای رو بشنون که همون صدا رو بعداً میتونن توی اسپیکر یا هدفونشون رایگان گوش کنن. و بهونهشون هم اینه که میخوایم خود خواننده رو از نزدیک ببینیم در صورتی که نیازی نیستش این اتفاق صورت بگیره. نه واجبه، نه مستحبه. تازه این خواننده مستقیم نمیاد که با شما صحبت بکنه. صرفاً از دور دارید حرکات نمایشی اون رو میبینید. پس چرا مردم باید برای این دستوپنجه بشکنن ولی برای اون سخنران هیچ هزینهای نمیکنن حتی با این که رایگانه؟ رازش در این نهفته است که الان بهتون میگم.
هر وقت خواستید سخنرانی انجام بدین، اگر دید کسی به حرفهای شما ارزش قائل نمیشه، بدونین منابع اعتباری شما خیلی کمتر از اون چیزی که باید بوده. چرا این حرف رو میزنم؟ واسه این که اون خواننده قبل از این که بلیطشو با قیمت بالا بفروشه، اومده آثاری رو از خودش نشر داده و ثبت و ضبطشون کرده و مالکیت معنوی اونها رو به دست آورده. ولی این سخنران هیچ جا آثارش نیست. اسمش رو قبلاً کسی ندیده و هیچ آگاهی مردم ازش ندارن و نمیدونن. این میخواد اصلاً در مورد چی صحبت بکنه. چه اطلاعاتی رو میخواد به ما بده. و طرف پیش خودش میگه به جای این که وقتم رو بذارم برم کسی رو که اصلاً نمیدونم کیه رو بشناسم، همین وقت رو میذارم میرم بهترین رستوران یا بهترین پارکها تفریح میکنم. چه کاریه بخوام برم واسه اون وقت بذارم.
حالا یه سؤال ازتون دارم. به نظرتون چرا یه سریا میان انقدر هزینهی تبلیغات رو میدن؟ یه سری از فروشگاههای بزرگ میان و هزینههای کلان انجام میدن تا تبلیغات زیادی رو بگیرن. به نظر شما صرفاً واسه اینه که فروششون بیشتر بشه؟ نه، قطعاً واسه فروش نیست. واسه یه اعتبار نامشونه. واسه اینه که اگر کسی خواست چیزی رو بخره، همه یاد اون بیفتن، نه کسی دیگه. میخواد اعتبار رو از رقبا بگیره.
پس اینجا میفهمیم که اعتبار خیلی میتونه قدرتمندتر باشه تا تلاش بیوقفه.
افرادی رو میبینی توی شرکت اصلاً دغدغه ندارند و هیچ غصهای نمیخورن. صرفاً کارشون نظارهگری و مدیریت بر کل شرکته. اتفاقاً دائماً خودشون هم میان و کل شرکت رو بازرسی میکنن که مطمئن بشن یه موقع کسی کموزیاد بر نداره و کار رو خراب نکنه. اما با این وجود میبینی بعضیها مشابه اونها حالا با یک شرکت دیگهای رو دارند و دائماً غرق در استرس و اضطراب فکری وجود دارند که خدایا عاقبت شرکت چی میشه؟ میدونی چرا؟ چون فرقشون تو اینه. هر دوتاشون دارن تلاش میکنن. هر دوتاشون دارن زحمت میکشن. اما یکی انگار داره تلاشاشو میریزه توی جوب آب و هدر میره. یکی داره تلاشاشو تبدیل به آجر میکنه که دیوارهای محکمی رو بسازه. یه کسی مثل همستر دائماً داره یک رکابی رو میزنه و یک چرخی رو میچرخونه که هیچ فایدهای نداره. یه کسی داره همون تلاش رو میکنه اما مسیری رو میره که به یک جایی برسه. تفاوت توی اینه. تفاوت توی شناخت ارزش اعتباره. یه کسی داره با تلاشش صرفاً کار میکنه و مثل خر بار میکشه. نه این که بار روی دوشش بذاره، بلکه فشار و تحمل سختیها ملاک منه. یه کسی داره سعیش رو میکنه که اعتبار نام خودش رو بالا ببره. که اعتبار نام میتونه خیلی بیشتر پولساز بیاره تا تلاش بیشتر. مثل همون فروشندهای که گفتم. طرف اگر ده تا مغازه هم کنار اون مغازه ببینه، باز هم میره از مغازهای خرید میکنه که سالها مغازهش دایر بوده و تبلیغات داشته و اعتبار داشته و شناختهشده است.
هستنجاما نتیجه میگیریم انسان برای پول به دست آوردن به دو تا فعل نیاز داره. یه بالش بال تلاشه و بال دیگرش قطعاً اعتباره. من نمیدونم چه شغلی، چه نوع اعتباری نیاز داره. اما قطعاً شغلی که به اعتبار نیاز نداشته باشه وجود نداره. تو با کار کردن دو حالت داره. یا داری واسه خودت اعتبار میسازی یا واسه کس دیگه. اگر درآمدت کمه، قطعاً داری اعتبار رو واسه نام کس دیگه میسازی با پول کم گرفتن و یا با کار زیاد.
پس ما باید یاد بگیریم با کار کردن زیاد و تلاش متداول و مداوم هیچوقت به پول زیاد نمیرسیم. فرق میکنه بین کسی که صبح تا شب داره جون میکنه و هنوز نمیتونه پول دربیاره و زندگی عادیش رو بگذرونه با کسی که با اعتبار داره زندگی خوبی رو واسه خودش میسازه. واسه همینه که بزرگان توصیه کردن که خودتون پروژه خودتون رو به دست بگیرید. شرکت خودتون رو تأسیس کنید و خودتون روی خودتون سرمایهگذاری کنید و اعتبار واسه خودتون بسازید، نه واسه دیگری کار کنید و اعتبار رو واسه اون بسازید.
حالا بیاییم تصور بکنیم که همین افرادی که نمیرفتند که به رایگان گوش بدن. سخنرانی این فرد رو چه اتفاقی قراره بیفته که حاضر میشن هزینههای کلان بپردازن و از قبل صف وایسن فقط واسه این که حرفای این فرد رو گوش بدن؟ که ببینن چی میگه.
پیش از هر چیزی قطعاً رازش توی این واژه نهفته است که ثبت و ضبط کردن. اگر شما سالها هم از زبان خود استفاده کنید و واسه مردم جهان صحبت کنید و دونهدونه برید با همه اینها حرف بزنید، مردم قطعاً روزی یادشون میره که چه اطلاعاتی رو شما داشتید. ولی اگر تکتک این حرفهایی که میزنید رو ذخیره کنید، بنویسید و بعد نشر بدید، آن موقع است که مردم ارزش کار شما را بیشتر خواهند فهمید، اینکه شما چه کسی هستید. چرا؟ زیرا که شما اثری از خود ثبت کردهاید. پس طبق این فرمولی نتیجه میگیریم که اگر سالها تو تلاش و کار بکنی و زحمت بکشی، به هیچوجه پول در نمیاری. اما اگر ارزش کار خودت رو به هر روشی که فکر میکنی درسته، ذخیرهسازی بکنی، اون ذخیرهسازی اعتباری میاره که متفاوت خواهد بود.
دقت کردهاید که افرادی که در شبکههای اجتماعی خصوصاً در یوتیوب فعالیت میکنند چقدر زندگی مرفه و ثروتمندانهای دارند؟ به نظر شما آیا دلیلش این است که ویدیوها ارزش خیلی زیادی دارند؟ نه خیر. شاید بعضی فعالیتها و تلاشها خیلی ارزشش بیشتر از آن باشد که میبینید. یعنی ممکن است گاهی تلاش یک کارگر و یا شببیداری یک پرستار خیلی مفیدتر باشد تا ویدیویی که صرفاً درباره یک اطلاعات بیارزش خواهد بود. پس چرا باید زندگی آن فردی که در یوتیوب فعالیت میکند به این حجم از رضایت مالی برسد؟ تنها دلیلش همان اعتباری است که گفتم. این افراد یک بار میآیند، ارزشی را خلق و ضبط میکنند و آن را به خاطر اینکه ثبت کردهاند به تعداد فراوان میتوانند بفروشند. اما فردی که همان لحظه میآید و سخنرانی میکند در جمعی بین مردم، ارزشهای آن حرفهایی که زده را همان لحظه باطل میکند. یعنی همان لحظه هرچی بوده میفروشه و میره. ولی اگر همین حرفها را در قالب کتابی بنویسه یا مقاله یا وبسایتی یا در سخنرانی به صورت فایل صوتی ضبط بکنه، شاهد این خواهد بود که این اطلاعات ذخیره و ماندگار میشوند. شاید مردم نیایند تمام حرفهایی را که زده شده را دوباره گوش بدهند و بخوانند. اما همین ثبت شدن نشان از اعتبار تو دارد. یعنی ویدیویی که طرف میسازه شاید مردم تمام آن ویدیو را نگاه نکنند و وقت این را هم نداشته باشند. اما همین که این ویدیو وجود دارد نشان از اعتباری است که بوده. پس پیشنهاد من چیست؟ این است که اگر هم ارزشی را ثبت کردیم حداقل در چند جا این را منتشر کنیم. صرفاً متکی به یک مکان نباشد. مثلاً مقاله من را نباید صرفاً در وبسایتم ببینید. گاهی بهتر است در یک شبکهی دیگری هم به صورت صوتی همین را مشاهده کنید. و یا اینکه همین مقاله عیناً که به صورت متنی نوشته شده در پلتفرمهای انتشار مقاله وجود داشته باشد. شاید خود مقاله خوانده نشود. اما وقتی تعداد فراوانی از نام من در جاهای مختلف دیده شود، ارزش و اعتبار من بالا میرود.
پس ما چه کار باید بکنیم؟ باید قبل از این که کاری بیشتر انجام بدهیم، باید کارمان را ذخیرهسازی و ثبت کنیم. وقتی ارزشی را داریم خلق میکنیم، باید دنبال راهی باشیم که این ارزش به گونهای ماندگار باشد، تا نمایانگر تلاشهایی باشد که ما انجام دادیم. مثالی را بزنم: فرض بکنید کشاورزی میآید و گندمهایی را میکارد. این مزرعهی بزرگ، اگر روزی توسط فردی آتش زده شود، همهی زحمات بر باد میرود. اما کشاورز این ناراحتی را ندارد، زیرا با بیمه کردن زمین خود محصول خود را حفظ کرده و ارزش این سرمایه را نگه داشته. ما میآییم، تلاشی را انجام میدهیم و با ثبت و ذخیره کردن آن و تبدیل آن به کالایی ملموس، منجر به تکرار آن میشویم که با تکرار، ارزش خودمان را بالا میبریم. گاهی ممکن است در موقعیتی قرار بگیریم که افرادی قدر زحمات و ارزشهای ما را بخواهند نادیده بگیرند و کاری کنند که انگار ما هیچ زحمتی را انجام ندادهایم. اما اعتبار ما مانع از آن میشود که کسی بخواهد چنین کاری بکند. داستان بر این است که اگر فردی که معتبر است حرفی را بزند، کسی نمیتواند منکر آن حرف باشد. شاید هم آن حرف دروغ باشد، اما همه آن را تأیید میکنند. اما اگر کسی که اعتبار ندارد حرف راست بزند، ممکن است کسی حرفش را باور نکند.
بهتر است بدانیم قبل از آنکه برای دیگران کار کنیم بهتر است به فکر شغلی برای خودمان باشیم که خودمان را معتبر کنیم. و بدانیم که درآمد زیاد با فشار جسمی به دست نمیآید، با کار و زحمت فراوان نیست، بلکه صرفاً با داشتن اعتبار به دست میآید. یعنی گاهی از تلاشت کم کن و به اعتبارت اضافه کن. فردی را میشناسم که سالها در یک کارگاهی کار میکرد. رئیس کارگاه که از دنیا رفت، پسرش بهانه میکرد که پول نداریم و چند ماه دیگر پول آن فرد را میدهند. چیزی حدود چهار ماه تلاش بیفایده مانده بود. او مدتی تلاش کرده بود و هیچ پولی نداشت. دیگر نمیتوانست ادامه بدهد. به صاحب کار خود گفت اگر امروز پولم را ندهید میروم و آبرویتان را در شهر میبرم. او گفت دیگر پولت را نمیدهیم. ما پولت را دادهایم. برو و خلافش را ثابت کن. رفت و در بین شهر پیش هر کسی که میگفت هیچکس باور نمیکرد که اینان افرادی باشند که حق مردم را خورده باشند. زیرا پدر او به فردی معروف بود که پول دیگران را به موقع میداد. این مرد چارهای نداشت جز اینکه تسلیم شود. او دید کسی حرفش را باور نمیکند. نشست و کتابی نوشت، خاطراتش را. تمام خاطراتش را نوشت که چه روزهایی را در این کارگاه پنهان و دور از شهر سالها تلاش کرده بوده. تمام خاطرات را که نوشت و آن را تبدیل به کتابی کرد. هر جا که مینشست برای کودکان این داستان را به زبان کودکانه تعریف میکرد. روزی که یک سال حدوداً گذشته بود از آن تاریخ، از خواب بیدار شد و دید که مردم دور خانهاش جمع شدهاند. همه برای او دست زدند، تشویقش کردند و هدیههای فراوان آوردند. آن مرد تعجب کرده بود. گفت نمیدانم این حرکت شما چه معنی دارد. همه برای او گفتند که ما از تو ممنونیم که در این شهر کار کردی و عمری زحمت کشیدی و حاصل زحمت خود را بدون اینکه منت بگذاری در این شهر پراکنده کرده بودی. فرزندان ما داستان تو را تعریف کردند و ما متوجه شدیم که چه روزگاری بر تو گذشته است. سبدی از پول به او دادند که بخشی از آن هدایای مردم بود و بخش دیگرش مالی بود که قرار بود آن پسر به این پیرمرد بدهد ولی نداده بود، رفته بودند. خود مردم پول را از او به زور گرفته بودند و حتی سود آن فاصلهای که افتاده بود چند ماه هم گرفتند و تحویلش دادند. آن مرد شگفتزده شده بود و باورش نمیشد که اثری از زندگیاش را که ثبت کرده و ذخیره کرده و به دیگران رسانده امروز باعث شده که حق او گرفته شود.
گاهی بهتر است یک بار ثبت کنیم و ارزش را برای دیگران بازگو کنیم. و این تعریف خود میتواند از سر زبانها بگذرد و همگان را آگاه سازد. آن پیرمرد روزی که کتاب را نوشت و خاطرهاش را از خود به یادگار ثبت کرد و داستانی برای کودکان نوشت، نمیدانست که دارد ارتشی نامرئی میسازد که قرار است پول را از او بگیرند. گاهی اوقات لازم نیست که ما تلاش بیش از حد بکنیم و خودمان را تحت فشار قرار بدهیم. فقط کافی است که مسیر را کمی عوض کنیم. اما تغییر مسیر همان ثبت وقایع است.