با وصفی که من در دو نوشته پیشین کردم، ممکن است گمانی پدید آمده باشد که مدرسه ما لابد شعبهای از بازداشتگاههای اساس یا اردوگاههای هلوکاست بوده؛ هرگز. خارج از کلاس ما کلاسهای شاد و خوب در آن مدرسه متعدد بودند و معلمان مهربان و لطیف هم موجود بودند. مثلا یکی از خانمها هرازگاهی سرکلاس برای بچههایش سرودهای خوانندگان عرب را میخواند و بچهها دست میزدند. یکی دیگر از خانمها بسیار شوخ بود و بچهها را همیشه میخنداند. همیشه وقتی وسط زنگها برای دستشویی یا آبخوری بیرون میرفتم و از کنار در همیشه باز کلاس آنها میگذشتم، میدیدم که خانم معلم درحال دلقکبازی است و بچهها دارند روی میزهایشان غلت میزنند. خانمی دیگر انگار مادر دانشآموزانش بود، همیشه بچههایش دورش را شلوغ میکردند و او یکی یکی به آنها توجه میکرد و گاهی حتی در مسابقههای فوتبال بین کلاسی بیرون میآمد و از تیم بچههای کلاسش طرفداری میکرد.
با این مقدمه بروم به سال سومم. معلم کلاس سوم ما زنی بود با قامت بلند که برخلاف معلمان قبلیمان چاق نبود. چهرهای بس زیبا داشت و همیشه خودش را میآراست. اخلاقش خوب بود. میخندید. خوشصحبت بود. از خاطراتش میگفت، فانفکتهای جالب برایمان میآورد. سخنانش جالب و جذاب بودند. گاهی سخنوریاش میگرفت و در کلاس چون ارسطو قدم میزد و نطق میکرد و در نهایت بر روی میزش روی سکو مینشست و سخنانش را ادامه میداد. ما هم در تمامی این لحظات مبهوت حرفهای جالبش میشدیم. گذشته از این او با بچهها ارتباط برقرار نموده و به آنها لطف و عطوفت عطا میکرد.
ایشان همینطوری خودش را در دل همه، حتی بدمعاشان و بدکاران کلاس ما باز کرد. البته او هم مثل همه معلمهای سالم آن دوران، شیلنگ داشت و بچهها را تنبیه میکرد. اما شدت و خشونت نشان نمیداد و وحشیگری نمیکرد.
در این دوران من مشق مینوشتم اما نه مثل کلاس دوم از روی ترس، بلکه از روی اینکه مبادا خاطر نازک معلم از من مکدر شود(درس معلم ار بود زمزمه محبتی... و این دست سخنها). آن زمان معلمها هر درسی میدادند همان را به دانشآموزان مشق میدادند. مثلا یکبار از روی «تصمیم کبری» بنویسید. من معمولا روز دوم و سوم کل متن آن درس را حفظ میشدم و دیگر به کتاب نیاز نداشتم. مشق را از حفظ مینوشتم. این توانایی خارقالعاده فقط مربوط به من نبود. حداقل چهار الی پنج نفر دیگر هم در کلاسهای دیگر مثل ما بودند.
من بنام شاگرداولیام، انتظار داشتم که محبوبترین شاگرد در نزد خانم باشم. اما در این راه دو رقیب داشتم: اولی توجه معلم و محبتش به همه دانشآموزان بود(آرزو داشتم با همه بچهها بد باشد) و دومی یکی از بچههای کلاس که همنام پسر خانم بود و کلیددار کمد و امین او محسوب میشد و خانم توجه ویژهای نسبت به او داشت و حتی او را با نام کوچک صدا میکرد و این برای من دردناک بود. این پسر قدبلند بود و درس کاملا متوسطی داشت. ادب ویژهای نداشت و حتی از قلدری در مدرسه هم بدش نمیآمد. یادم میآید خانم معلم ما یکبار پایش دچار مصدومیت شد و نمیتوانست از روی صندلیاش خیلی بلند شود و حتی بین زنگها هم بیرون نمیرفت و نمازش را روی همان میز میخواند و غذایش را هم همانجا میخورد. در تمام این دوران این پسر عصای دست معلم بود و هروقت کمک میخواست او را صدا میکرد. محبت ویژه معلم سبب شد نسبت به این پسر حقد و کینه عجیبی پیدا کنم. از آن ببعد سعی میکردم خودم را نشان بدهم و کارهای عجیب کنم. نمرات خوب که نتوانسته بود سبب توجه ویژه معلم شود؛ میماند زنگهای انشا. تلاش میکردم بهترین نوشتهها را بنویسم. اما بدبختی این بود که معمولا معلمان بدلیل توان پایین بچهها هر هفته موضوع نمیدادند و در کل زنگ انشا فقط سه الی چهار بار در سال برگزار میشد و من فرصت چندانی برای جلب محبت معلم و قرار گرفتن در صدر جدول محبوبیت نداشتم.
کمی بعدتر فهمیدم اشتباه میکنم. من نه تنها نمیتوانستم با محبوبترین بچه کلاس رقابت کنم، بلکه حتی با عادیها هم رقیب نبودم. مثلا یک روز خانم داشت دیکتهها را تصحیح میکرد. میز ما در ردیف اول چسبیده به میز معلم بود. خانم با میز ما صحبت میکرد و گفت:«امروز سرم درد میکند و حتی تب دارم، فلانی[کناری من] دست بزن به پیشانیم، ببین؛ داغه!» و او هم دست کوچکش را روی پیشانی بزرگ معلم گذاشت و تایید کرد. من در غم و غصه بزرگی فرو رفتم. چرا معلم از من نخواست که اینکار را کنم؟ و این باعث شد حتی از آن پسر هم متنفر شوم. خوانندگان عزیز مشاهده میکنند که تا چه پایه پسر لوس و توجهطلبی بودهام و شخصیت دهانیام تا چه میزان در حسدورزی و کینتوزیام موثر بوده است. واقعیت این بود که خانم معلم به من هم توجه میکرد، مرا تحسین مینمود و گهگاهی آفرینم میگفت.
مرا شاگرد اول کلاس میدانست(در آن زمان هرکلاسی حداقل سه الی چهار معدل ۲۰ داشت و بالطبع تعیین شاگرد اول تا سوم بر اساس رای معلم بود.) اما خب؛ من تمامیتخواه بودم.
سال سوم بخاطر حوادث دیگری که بیرون مدرسه برایم رخ داد، سال خوبی نبود. آن سال گذشت و ما از آن شیفت خارج شدیم و به شیفت مردان رفتیم. قسمت بعدی آخرین نوشته این سلسله است.