ویرگول
ورودثبت نام
Majid Ghanipour, CFA, CAIA | Strategic & Business Finance
Majid Ghanipour, CFA, CAIA | Strategic & Business Financeمعتقدم مزیت رقابتی از تصمیم‌های بهتر آغاز می‌شود. تمرکزم کمک به مدیران برای تصمیم‌گیری راهبردی از طریق مالی راهبردی و Business Finance است؛ تبدیل داده‌ها به تصمیم‌هایی که ارزش پایدار خلق می‌کنند
Majid Ghanipour, CFA, CAIA | Strategic & Business Finance
Majid Ghanipour, CFA, CAIA | Strategic & Business Finance
خواندن ۱۷ دقیقه·۳ ماه پیش

هیچ گزارشی، تصویر کامل نیست؛ تصمیم خوب، از کنار هم گذاشتن تصویرها متولد می‌شود

گذشته‌ای که دیگر وجود نداشت

صبح آن روز همه چیز آن‌قدر عادی و بی‌هیاهو به نظر می‌رسید که اگر کسی از بیرون پنجره به اتاق هیئت‌مدیره نگاه می‌کرد، بعید بود حتی برای لحظه‌ای گمان کند که قرار است یکی از مهم‌ترین و تعیین‌کننده‌ترین بحث‌های چند ماه اخیر شرکت درست در همین اتاق و پشت همین میز شکل بگیرد. فنجان‌های قهوه مثل همیشه پیش از آغاز جلسه روی میز چیده شده بودند و پوشه‌های آبی‌رنگ با همان نظم همیشگی مقابل هر صندلی قرار گرفته بودند؛ روی جلد همه‌شان یک عنوان مشترک به چشم می‌خورد: گزارش عملکرد سه‌ماهه شرکت.

خانم بهراز پیش از آنکه جلسه به‌طور رسمی آغاز شود، چند صفحه از گزارش را آهسته ورق زد و با لبخندی رو به خانم فرهمند گفت: «به نظر می‌رسه بالاخره کمپین آخر فصل اثر خودش رو گذاشته.» فرهمند هم نگاهی گذرا به نمودار فروش انداخت و پاسخ داد: «حداقل روی کاغذ که همه‌چیز امیدوارکننده است.» عظیمی اما چیزی نگفت؛ تنها مدادی را که همیشه همراه داشت میان انگشتانش می‌چرخاند و هر از گاهی روی یکی از جدول‌ها مکث می‌کرد، عادتی که از سال‌های طولانی مدیریت عملیات برایش باقی مانده بود.

چند لحظه بعد مهزاد غزالی وارد اتاق شد. برخلاف همیشه که مستقیم می‌رفت و روی صندلی خود می‌نشست، این بار پیش از نشستن نگاهی کوتاه به پوشه‌های روی میز انداخت؛ نگاهی نه از سر کنجکاوی ساده، بلکه بیشتر شبیه نگاه کسی که می‌خواهد مطمئن شود همه ابزارهای لازم برای آغاز یک گفت‌وگوی جدی سر جای خود هستند. آخرین نفر احسان نادری بود که آرام وارد اتاق شد، سلام کوتاهی کرد و بی‌آنکه چیزی بگوید پشت صندلی‌اش ایستاد. نگاهش روی پوشه‌ها لغزید، یکی از آن‌ها را برداشت، چند صفحه‌اش را ورق زد و دوباره بست.

دکتر پارسا که از همان ابتدای ورود، رفتار او را زیر نظر داشت، لبخندی زد و گفت: «فکر کنم امروز بالاخره خبرهای خوبی داریم. همه شاخص‌ها سبزن.» نادری اما نگاهش را از روی گزارش برنداشت و فقط گفت: «امیدوارم.» پارسا با لحنی شوخ ادامه داد: «این جواب کسی نیست که قراره گزارش خوبی تحویل بگیره.» نادری پوشه را روی میز گذاشت و آرام گفت: «همیشه از خودم می‌پرسم چند درصد تصمیم‌هایی که امروز می‌گیریم، بر اساس چیزی است که دیگر وجود ندارد؟»

چند ثانیه سکوت در اتاق نشست. بهراز اولین کسی بود که سکوت را شکست و پرسید: «منظورتون چیه؟» نادری انگشتش را روی جلد گزارش گذاشت و گفت: «این گزارش از چه بازه زمانی داره درباره شرکت حرف می‌زنه؟» فرهمند بی‌درنگ پاسخ داد: «سه‌ماهه گذشته، فصل بهار.» نادری سر تکان داد و پرسید: «و امروز چند روز از پایان اون سه ماه گذشته؟» غزالی آرام گفت: «هجده روز.» نادری لبخند محوی زد؛ لبخندی که بیشتر از آنکه نشانه رضایت باشد، خبر از سؤالی می‌داد که هنوز کسی آن را به‌درستی ندیده بود. سپس دستش را روی گزارش گذاشت و گفت: «پس ما قراره درباره آینده تصمیم بگیریم با تصویری از هجده روز پیش.»

اتاق دوباره در سکوت فرو رفت؛ سکوتی که هنوز بوی مخالفت نمی‌داد، اما می‌شد فهمید اولین ترک روی اطمینان همیشگی اعضای هیئت‌مدیره به گزارش‌ها افتاده است.

پاره کردن اعتماد

احسان نادری دیگر چیزی نگفت. اجازه داد جمله آخرش چند لحظه در اتاق بماند؛ همان‌طور که گاهی بهترین سؤال‌ها، پیش از آنکه پاسخی پیدا کنند، باید در ذهن آدم‌ها رسوب کنند و ته‌نشین شوند. خانم فرهمند نخستین کسی بود که سکوت را شکست. پوشه را دوباره باز کرد و چند صفحه را ورق زد و گفت: «ولی بالاخره هر تصمیمی باید از یک‌جایی شروع بشه. ما که نمی‌تونیم بر اساس حدس و گمان شرکت رو اداره کنیم. این گزارش حداقل چیزی رو نشون می‌ده که واقعاً اتفاق افتاده.»

نادری سرش را به نشانه تأیید تکان داد و گفت: «کاملاً درسته.» دکتر پارسا که تا آن لحظه فقط گوش می‌داد، خودنویسش را روی میز گذاشت و گفت: «من هم با خانم فرهمند موافقم. اگر قرار باشه به گزارش‌ها اعتماد نکنیم، عملاً داریم به شهود و احساسات تکیه می‌کنیم. اون وقت دیگه هر کسی می‌تونه برداشت خودش رو حقیقت بدونه.» نادری باز هم مخالفتی نکرد و فقط گفت: «درسته.» پارسا لبخند زد؛ انگار تصور می‌کرد بحث خیلی زود به پایان رسیده است و پرسید: «پس مسئله چیه؟»

نادری به جای پاسخ دادن، پوشه گزارش را به سمت مهزاد غزالی هل داد و گفت: «مهزاد...» غزالی گزارش را برداشت. نادری ادامه داد: «این گزارش رو تأیید می‌کنی؟» غزالی بدون حتی یک لحظه تردید گفت: «صد درصد.» بهراز با تعجب به نادری نگاه کرد. انتظار چنین پاسخی را نداشت. نادری پرسید: «یعنی هیچ عدد اشتباهی توش نیست؟» غزالی پاسخ داد: «تا جایی که من بررسی کردم، نه.» نادری دوباره پرسید: «هیچ مغایرتی؟» و غزالی گفت: «خیر.» پارسا با رضایت به صندلی تکیه داد و گفت: «پس خیال همه راحت شد.»

اما نادری هنوز از جای خود تکان نخورده بود. این بار با لحنی آرام‌تر گفت: «مهزاد... اگر الان ازت بپرسم سه ماه دیگه وضعیت شرکت بهتره یا بدتر... جواب این سؤال توی همین گزارشه؟» برای نخستین بار غزالی پاسخ نداد. نگاهش روی جلد گزارش ثابت ماند. چند ثانیه سکوت کرد و بعد آرام گفت: «نه.» پارسا ابروهایش را بالا انداخت و گفت: «ولی همین گزارش مبنای تصمیم هیئت‌مدیره‌ست.» غزالی سرش را بلند کرد و پاسخ داد: «مبنای شروع گفت‌وگوست... نه پایانش.»

اتاق دوباره ساکت شد. نادری این بار وارد بحث شد و گفت: «همین تفاوت کوچیک...» انگشتش را روی جلد گزارش گذاشت و ادامه داد: «سال‌هاست خیلی از شرکت‌ها رو دچار اشتباه کرده.» پارسا هنوز قانع نشده بود و پرسید: «منظورت چیه؟» نادری گزارش را برداشت، چند صفحه‌اش را ورق زد و یکی از نمودارها را مقابل همه گرفت و گفت: «این نمودار فروشه.» بعد رو به خانم فرهمند کرد و پرسید: «اگر بخوام بدونم چرا فروش این ماه افت کرده، جوابش اینجاست؟» فرهمند چند لحظه به نمودار نگاه کرد و گفت: «نه... فقط نشون می‌ده افت کرده.»

نادری سر تکان داد. بعد رو به بهراز برگشت و پرسید: «اگر بخوام بدونم رفتار مشتری تغییر کرده یا فقط کمپینمون ضعیف بوده، این گزارش جواب می‌ده؟» بهراز آرام گفت: «نه.» نادری این بار به عظیمی نگاه کرد و پرسید: «اگر بخوام بدونم ماه آینده با کمبود ظرفیت تولید روبه‌رو می‌شیم یا نه...» مکثی کرد و ادامه داد: «این گزارش چیزی درباره‌ش می‌گه؟» عظیمی لبخند تلخی زد و گفت: «نه... چون هنوز اتفاق نیفتاده.»

نادری دیگر چیزی نگفت. فقط گزارش را بست. صدای بسته شدن پوشه، بیش از هر جمله‌ای در اتاق شنیده شد. دکتر پارسا آرام گفت: «پس مشکل... گزارش نیست.» نادری برای سومین بار همان پاسخ کوتاه را تکرار کرد: «نه.» و در ادامه اضافه کرد: «مشکل از عددها هم نیست.» پارسا این بار کمی به جلو خم شد و پرسید: «پس مشکل دقیقاً چیه؟» نادری چند لحظه به مهزاد غزالی نگاه کرد؛ انگار حالا نوبت او بود که جمله بعدی را بگوید.

غزالی گزارش را با دو دست روی میز گذاشت و خیلی آرام گفت: «مشکل از جایی شروع می‌شه...» نگاهش را میان اعضای هیئت‌مدیره چرخاند و ادامه داد: «که از گزارش، انتظار داریم به سؤال‌هایی جواب بده که هیچ‌وقت برای جواب دادن به اون‌ها ساخته نشده.» پارسا چند لحظه ساکت ماند. بعد خودنویسش را روی میز گذاشت و گفت: «پس اگر بخوام منصف باشم، گزارش تقصیری نداره. نه؟» غزالی بی‌درنگ پاسخ داد: «اتفاقاً گزارش دقیقاً همون کاری رو انجام داده که باید انجام بده.» پارسا ادامه داد: «یعنی گذشته رو ثبت کرده.» و غزالی گفت: «دقیقاً.»

مجدد نادری وارد بحث می‌شود: «مشکل اینجاست که ما ازش می‌خوایم آینده رو هم تعریف کنه.» فرهمند آرام گفت: «ولی همه هیئت‌مدیره‌های دنیا همین کار رو می‌کنن.» نادری لبخند زد و پاسخ داد: «و خیلی از تصمیم‌های اشتباه دنیا هم، دقیقاً از همین‌جا شروع می‌شه.» بهراز که هنوز نگاهش روی گزارش بود، پرسید: «پس مدیرعامل باید به چی تکیه کنه؟»

نادری پاسخی نداد. به جای آن، گزارش را دوباره برداشت. چند صفحه‌اش را ورق زد. انگار برای آخرین بار می‌خواست چیزی را در آن پیدا کند. بعد پوشه را بست و چند ثانیه در دست نگه داشت. همه منتظر بودند. حتی صدای کولر هم دیگر به گوش نمی‌رسید. ناگهان، بدون هیچ عصبانیتی، بدون کوچک‌ترین تغییر در حالت چهره‌اش، دو دستش را روی دو طرف پوشه گذاشت و با حرکتی آرام، آن را از وسط پاره کرد. صدای کشیده شدن الیاف کاغذ در سکوت اتاق پیچید: جِرررر... صدا کوتاه بود؛ اما در سکوت اتاق، بلندتر از هر فریادی شنیده شد.

هیچ‌کس تکان نخورد. خانم بهراز ناخودآگاه نیم‌خیز شد. فرهمند با ناباوری گفت: «آقای نادری...!؟» عظیمی ابروهایش را در هم کشید. حتی دکتر پارسا، که همیشه آرام‌ترین فرد اتاق بود، برای چند لحظه فقط به دو نیمه گزارش خیره ماند. نادری هر دو تکه را کنار هم روی میز گذاشت. نه آن‌ها را مچاله کرد و نه کنار انداخت؛ فقط دستش را از رویشان برداشت. پارسا سکوت را شکست و گفت: «این گزارش، حاصل کار چند هفته‌ایه ده‌ها نفره.» نادری آرام سر تکان داد و گفت: «می‌دونم.» پارسا پرسید: «پس چرا؟»

نادری نگاهش را از گزارش برنداشت و گفت: «چون می‌ترسیدم...» مکثی کوتاه کرد و ادامه داد: «بیشتر از اینکه به حقیقت اعتماد کنیم... به این کاغذ اعتماد کرده باشیم.» چند لحظه سکوت کرد. بعد ادامه داد: «گزارش رو پاره نکردم.» نگاهش را به سمت اعضای هیئت‌مدیره بلند کرد و گفت: «اعتماد اشتباهمون به گزارش رو پاره کردم.» هیچ‌کس چیزی نگفت. نادری دوباره دو نیمه گزارش را کنار هم قرار داد؛ آن‌قدر دقیق که اگر کسی از دور نگاه می‌کرد، شاید متوجه پارگی نمی‌شد. سپس گفت: «این گزارش بی‌ارزش نیست. اما از امروز... حق نداره به تنهایی سرنوشت این شرکت رو تعیین کنه.»

اتاق در سکوتی عمیق فرو رفت. این بار نه از جنس شوک، بلکه از جنس فرو ریختن یک باور قدیمی؛ باوری که سال‌ها بی‌صدا بر همه جلسه‌های هیئت‌مدیره حکومت کرده بود.

چهار دایره و یک فیل

احسان نادری سکوت را شکست. بدون آنکه به گزارش نگاه کند، دستش را روی پوشه‌های بسته‌شده گذاشت و گفت: «اگر موافقید، همین‌جا همه گزارش‌ها بسته بمونه.» نگاهش آرام روی تک‌تک اعضای هیئت‌مدیره چرخید و ادامه داد: «می‌خوام فقط پنج دقیقه، بدون اینکه حتی یک عدد ببینیم، درباره حال فعلی شرکت حرف بزنیم.» چند نفر با تعجب به هم نگاه کردند. نادری ادامه داد: «فقط در یک جمله. هیچ توضیحی هم لازم نیست. می‌خوام ببینم هر کسی از ظن خودش چطور خودش رو یار می‌بینه یا شاید بهتر بگم یاد شرکت می‌افته.»

مهزاد غزالی بی‌آنکه چیزی بگوید از جایش بلند شد. به سمت تخته رفت، ماژیک را برداشت و چند لحظه به فضای خالی آن خیره ماند. بعد، بدون توضیح، چهار دایره جدا از هم روی تخته کشید؛ نه کنار هم، نه روی یک خط. چهار دایره، بی‌هیچ توضیحی، روی تخته نقش بستند. هیچ‌کس نپرسید این چهار دایره چه معنایی دارند. خود مهزاد هم چیزی نگفت. فقط ماژیک را روی لبه تخته گذاشت و دوباره سر جایش نشست.

احسان نادری، انگار از قبل می‌دانست این چهار دایره قرار است چه نقشی در ادامه جلسه بازی کنند، بی‌آنکه حتی نگاهی به تخته بیندازد، رو به خانم بهراز کرد و گفت: «خانم بهراز، شما شروع کنید...» بهراز لحظه‌ای فکر کرد. بعد گفت: «به نظرم بازار داره به نفع ما تغییر می‌کنه. مشتری‌ها سخت‌تر خرید می‌کنن، اما وقتی اعتمادشون جلب بشه، حاضرن برای کیفیت بیشتر هزینه کنن. حس می‌کنم شرکت وارد یک مرحله تازه‌ای از رشد شده.»

نادری فقط سر تکان داد و چیزی ننوشت. بعد نگاهش به خانم فرهمند افتاد و پرسید: «شما چطور؟» فرهمند بی‌درنگ پاسخ داد: «من چنین حسی ندارم. فروش سخت‌تر از همیشه شده. تیم فروش برای بستن هر قرارداد، انرژی دو برابر گذشته مصرف می‌کنه. اگر بخوام فقط با یک جمله وضعیت شرکت رو توصیف کنم، می‌گم سرعت رشد داره کم می‌شه.» نادری باز هم هیچ واکنشی نشان نداد. این بار رو به عظیمی کرد و پرسید: «آقای عظیمی؟»

عظیمی کمی روی صندلی جابه‌جا شد و گفت: «از نگاه عملیات، مسئله اصلاً بازار یا فروش نیست. اگر همین روند سفارش‌ها ادامه پیدا کنه، دو ماه دیگه یکی از خطوط تولید به گلوگاه تبدیل می‌شه. من بیشتر از هر چیز نگران ظرفیت شرکت هستم.» سه نفر، سه جمله گفته بودند؛ و هر سه، با اطمینان حرف می‌زدند. پارسا دست‌هایش را در هم قفل کرد و چند ثانیه به سکوت اتاق گوش داد. بعد لبخند کوتاهی زد و گفت: «عجیبه...» همه به او نگاه کردند. پارسا ادامه داد: «هیچ‌کدومتون حرف مشابهی نزدید.» چند لحظه مکث کرد و گفت: «اگر کسی از بیرون وارد این اتاق بشه، احتمالاً فکر می‌کنه ما داریم درباره سه شرکت مختلف حرف می‌زنیم.»

هیچ‌کس مخالفت نکرد.

در آن لحظه، صحنه‌ای که در اتاق جریان داشت، بی‌اختیار آدم را به یاد حکایت مولانا می‌انداخت؛ همان حکایتی که مردانی در تاریکی، هر کدام دست بر بخشی از فیل گذاشته بودند. یکی گوشش را لمس کرده بود و آن را بادبزن می‌دانست، دیگری پایش را ستون می‌خواند، سومی خرطوم را طنابی بزرگ تصور می‌کرد و چهارمی پشت حیوان را همچون تختی پهن وصف می‌کرد. هیچ‌یک دروغ نمی‌گفتند؛ مسئله فقط این بود که هر کدام سهم کوچکی از حقیقت را لمس کرده بودند و همان سهم کوچک را تمام حقیقت می‌پنداشتند. در اتاق هیئت‌مدیره هم انگار هر واحد دستی بر بخشی از همان فیل گذاشته بود و هنوز کسی چراغ را روشن نکرده بود.

تکه‌های پازل

چند ثانیه بعد از آن سکوت، مهزاد غزالی از صندلی‌اش بلند شد. نه با شتاب، نه با هیجان؛ آرام، همان‌طور که کسی از جای خود بلند می‌شود تا قطعه‌ای را که دیگران ندیده‌اند، روی پازل بگذارد. کنار تخته ایستاد، اما ماژیک را برنداشت. نگاهش میان اعضای هیئت‌مدیره چرخید و گفت: «خانم بهراز...» بهراز سر بلند کرد. غزالی ادامه داد: «سه هفته پیش، تو جلسه بازاریابی گفتید رفتار مشتری‌ها داره تغییر می‌کنه. یادته؟» بهراز لحظه‌ای فکر کرد و گفت: «آره یادمه، گفتم مشتری‌ها دیرتر تصمیم می‌گیرن، اما وقتی اعتماد کنن، خریدهای بزرگ‌تری انجام می‌دن.»

مهزاد فقط سر تکان داد. بعد رو به فرهمند کرد و گفت: «همون روز، پیش شما هم اومدم و شما گفتید تعداد قراردادهای جدید کمتر شده، ولی میانگین مبلغ هر قرارداد تقریباً سی درصد افزایش پیدا کرده.» فرهمند لبخند زد و پاسخ داد: «آره، دقیقاً.» این بار نگاهش به عظیمی رفت و گفت: «و بعدش که پیش شما اومدم، شما گفتید اگر همین ترکیب سفارش‌ها ادامه پیدا کنه، یکی از خطوط تولید زودتر از چیزی که پیش‌بینی کرده بودیم به ظرفیت کامل می‌رسه.» عظیمی گفت: «درسته.»

مهزاد چند لحظه سکوت کرد. سپس گفت: «اون شب...» نگاهش روی میز ثابت ماند و ادامه داد: «رفتم همه این حرف‌ها رو کنار هم گذاشتم.» هیچ‌کس حرفی نزد. غزالی افزود: «بعد، داده‌های مالی رو هم بررسی کردم.» پارسا با کنجکاوی پرسید: «برای اینکه ببینی کدومشون درست می‌گن؟» مهزاد لبخند کوتاهی زد و گفت: «نه. برای اینکه ببینم وقتی همه‌شون درست می‌گن و این‌قدر تفاوت و حتی تضاد وجود داره، واقعیتی که پشت اعداد شرکت هست چی می‌گه.»

اتاق دوباره ساکت شد. مهزاد ادامه داد: «ترجمه مالی حرف‌های خانم بهراز این بود که علیرغم حس رشدی که دارن، چرخه تصمیم‌گیری مشتری طولانی‌تر شده. ترجمه حرف‌های خانم فرهمند این بود که علیرغم حس کندی رشد، ارزش هر معامله بیشتر شده ولی حجم فروش کم شده. ترجمه حرف‌های آقای عظیمی این بود که ترکیب سفارش‌ها، مصرف ظرفیت رو تغییر داده و قراره رشد متوقف بشه.» چند قدم آرام در اتاق برداشت و گفت: «اگر هر کدوم از این‌ها رو جدا نگاه می‌کردیم، سه مسئله متفاوت داشتیم: رشد روبه‌افزایش، رشد روبه‌کاهش و رشد صفر.»

مکث کرد. سپس ماژیک را برداشت و فقط یک خط، میان چهار دایره روی تخته کشید و گفت: «اما وقتی کنار هم قرار گرفتن... فقط یک مسئله وجود داشت.» پارسا بی‌اختیار پرسید: «چی بود؟» مهزاد پاسخ داد: «شرکت، آرام‌آرام داشت مدل کسب‌وکارش رو عوض می‌کرد.» همه با تعجب نگاهش کردند. غزالی ادامه داد: «دیگه مسئله اصلی، افزایش تعداد مشتری نیست.» نگاهش به بهراز افتاد و گفت: «تو شرایط فعلی، کیفیت مشتری مهم‌تر شده بود.» بعد به فرهمند نگاه کرد و افزود: «دیگه تعداد قرارداد، شاخص اصلی نمی‌تونه باشه.» سپس به عظیمی رو کرد و گفت: «و ظرفیتی که دیروز برای ما مزیت بود، امروز داشت به محدودیت تبدیل می‌شد.»

لحظه‌ای سکوت کرد و گفت: «اعداد مالی هم دارن این تغییر رو تأیید می‌کنن.» پارسا آرام گفت: «یعنی...» مهزاد سر تکان داد و پاسخ داد: «هیچ‌کدوم اشتباه نمی‌کردید.» بعد با لحنی آرام، اما محکم گفت: «فقط...» نگاهش میان همه چرخید و ادامه داد: «هر کدوم، یکی از تکه‌های پازل رو می‌دید.» سپس شروع کرد داخل آن چهار دایره نوشت: عملیات، بازاریابی، فروش و مالی. چند ثانیه سکوت برقرار شد. مهزاد ماژیک را روی میز گذاشت. این بار دیگر به تخته نگاه نکرد. فقط رو به اعضای هیئت‌مدیره گفت: «من پازل‌ها رو از شما می‌گیرم... تا تصویر رو بسازم.»

روشن کردن اتاق

سکوتی عمیق اتاق را فرا گرفت. نه از آن سکوت‌هایی که بعد از یک اختلاف‌نظر به وجود می‌آید، بلکه از آن سکوت‌هایی که آدم‌ها در آن آرام‌آرام متوجه می‌شوند چیزی که سال‌ها بدیهی می‌دانستند، دیگر آن‌قدرها هم بدیهی نیست. دکتر پارسا نخستین کسی بود که لب به سخن گشود و گفت: «پس...» لحظه‌ای مکث کرد و نگاهش میان چهار دایره روی تخته و دو نیمه گزارش پاره‌شده رفت‌وآمد کرد. سپس افزود: «مثل اینکه تو مدیر مالی نیستی.»

مهزاد لبخند کوتاهی زد و پاسخ داد: «هستم.» پارسا چیزی نگفت. غزالی ادامه داد: «اما نه از اون مدلی که سال‌ها عادت کردیم ببینیم.» چند لحظه گذشت. بعد، آرام‌تر از همیشه گفت: «کار من...» مکث کرد و ادامه داد: «روشن کردن اتاقه.» پارسا ابروهایش را در هم کشید و پرسید: «روشن کردن اتاق؟» غزالی به نشانه تأیید سر تکان داد و گفت: «بله.» نگاهش را به چهار دایره روی تخته دوخت و افزود: «تا مدیرعامل، قبل از اینکه دیر بشه... چیزی رو ببینه که هنوز در هیچ گزارشی نیومده.» نفسی عمیق کشید. بعد یکی از پوشه‌های روی میز را باز کرد و همین‌طور که داشت چهار صفحه را کنار هم می‌گذاشت گفت: «به جای طناب و تخت و ستون و بادبزن...» بعد از اینکه کاغذها سر جایشان قرار گرفتند، جمله‌اش را با کمی مکث تکمیل کرد: «فیل رو ببینه.»

هیچ‌کس چیزی نگفت. حتی پارسا که تا آن لحظه تقریباً برای هر جمله‌ای پرسشی آماده داشت، این بار فقط نگاهش روی میز خیره ماند. احسان نادری آرام از صندلی‌اش بلند شد. چند قدم برداشت و کنار گزارش پاره‌شده و چهار تکه کاغذ ایستاد. لحظه‌ای به کاغذها نگاه کرد و بعد رو به اعضای هیئت‌مدیره گفت: «راستش...» لبخند کمرنگی روی صورتش نشست و ادامه داد: «هدف از دور هم جمع شدن امروزمون، نه برای اینه که گزارش رو نقد کنیم.» سرش را به آرامی تکان داد و گفت: «برای اینه که چند هفته بود یه چیز ذهنم رو رها نمی‌کرد.» دستش را روی لبه میز گذاشت و افزود: «هر بار که دور همین میز می‌نشستیم، احساس می‌کردم هر کدوم از ما درباره یه شرکت متفاوت حرف می‌زنیم.»

به سمت خانم بهراز برگشت و گفت: «شما از فرصت‌های بازار می‌گفتید.» بعد به فرهمند نگاه کرد و ادامه داد: «شما از سخت‌تر شدن فروش.» نگاهش روی عظیمی ایستاد و گفت: «شما از محدودیت ظرفیت.» و سرانجام به مهزاد غزالی رسید و افزود: «و مهزاد... هیچ‌وقت عجله نمی‌کرد جواب بده. همه حرف‌ها رو کنار هم می‌ذاره.» چند ثانیه سکوت کرد و گفت: «اون موقع فهمیدم مسئله ما کمبود گزارش نیست.» نگاهش دوباره دور میز چرخید و ادامه داد: «مسئله اینه که هر کدوم از ما، از پشت پنجره خودمون به شرکت نگاه می‌کنیم.»

پارسا آرام پرسید: «برای همین مهزاد امروز دور این میزه؟» نادری بی‌درنگ پاسخ داد: «برای همین.» سپس افزود: «وقتی دنبال مدیر مالی بودم، رزومه‌های زیادی دیدم. آدم‌های حرفه‌ای، دقیق و مسلط به حسابداری و بیمه و مالیات.» چند لحظه مکث کرد و گفت: «اما من دنبال مدیر حسابداری خالی نبودم.» سکوت اتاق دوباره سنگین شد. نادری ادامه داد: «من دنبال کسی بودم که کنار من بشینه و کمکم کنه آینده رو ببینم.» نگاهش به مهزاد افتاد و گفت: «اولین جلسه‌ای که باهاش داشتم، به جای اینکه درباره صورت‌های مالی حرف بزنه، درباره تصمیم‌هایی حرف زد که هنوز نگرفته بودم.» لبخند زد و افزود: «همون روز فهمیدم دنبال همین آدم می‌گشتم.»

دستش را روی دو نیمه گزارش گذاشت و گفت: «من مهزاد رو استخدام نکردم که گزارش‌های بهتری برام بنویسه...» چند ثانیه سکوت کرد و ادامه داد: «استخدامش کردم که تصمیم‌های بهتری بگیریم.» نگاهش را به چشم تک‌تک اعضای هیئت‌مدیره دوخت. هیچ‌کس چیزی نگفت.

در حکایت مولانا، فیل از همان ابتدا در اتاق بود؛ آنچه حقیقت را پنهان کرده بود، تاریکی بود. در این اتاق هم، شرکت همیشه همان شرکت بود؛ نه فروش اشتباه می‌دید، نه عملیات، نه بازاریابی و نه مالی. هر کدام تنها بخشی از واقعیت را در دست داشتند. تفاوت، نه در خود فیل، که در چراغی بود که از آن روز قرار شد همیشه روشن بماند.

احسان نادری پوشه جلسه را بست و گفت: «مصوبه جلسه رو بنویسید.» دبیر هیئت‌مدیره قلم را آماده کرد. نادری شمرده و آرام خواند: «از این پس، هیچ گزارشی بدون بینش کسب‌وکار و بدون پیشنهاد اقدام، در دستور جلسه هیئت‌مدیره قرار نخواهد گرفت.» این بار هیچ‌کس مخالفتی نداشت. گزارش‌ها همچنان روی میز بودند. اما دیگر کسی آن‌ها را پایان تصمیم نمی‌دانست؛ فقط نقطه آغاز آن.

هیئت مدیرهاطلاعاتگزارش
۰
۰
Majid Ghanipour, CFA, CAIA | Strategic & Business Finance
Majid Ghanipour, CFA, CAIA | Strategic & Business Finance
معتقدم مزیت رقابتی از تصمیم‌های بهتر آغاز می‌شود. تمرکزم کمک به مدیران برای تصمیم‌گیری راهبردی از طریق مالی راهبردی و Business Finance است؛ تبدیل داده‌ها به تصمیم‌هایی که ارزش پایدار خلق می‌کنند
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید