
هر روز، بیش از پیش، به این حقیقت تلخ میرسم که پول، برای رسیدن به موفقیت، بیش از آنچه تصور میکردم اهمیت دارد؛ حمایت در دوران کودکی، آرامش خاطر و زندگیای به دور از دغدغههای بیپایان، همگی از نیازهایی هستند که مسیر موفقیت را هموارتر میکنند. گویی برای رسیدن به جایی که آرزویش را داریم، تنها تلاش کافی نیست؛ گاهی باید از پیش، امکاناتی داشته باشیم که خودِ تلاش کردن را ممکن سازند.
و در کنار تمام اینها، هرچه کمتر داشته باشی، ناچاری بیشتر تلاش کنی؛ بیشتر بدوی، بیشتر بجنگی و بیشتر از خودت مایه بگذاری، شاید روزی به نقطهای برسی که دیگران از همان ابتدا در آن ایستادهاند.
دستکم در روزگار ما، از صفر شروع کردن و به جایی رسیدن، بیش از همیشه دشوار شده است؛ گویی فاصلهی میان نقطهی آغاز و رؤیاهایمان، آنقدر گران تمام میشود که دیگر توان پیمودنش را نداریم.
چون هزینهی مشکلات مردم، از توان خریدشان بیشتر شده است؛ چون هزینهی مواد اولیهی زندگی و اجارهی خانهها، از تفریح، لباس و حتی خواستههای کوچک و غیرضروری پیشی گرفته است. گویی زندگی کردن، پیش از آنکه فرصتی برای رؤیاپردازی باقی بگذارد، تمام توان آدمی را صرف زنده ماندن میکند.
و من، در میان تمام این واقعیتها، به این فکر میکنم که وقتی پولی در بساط نیست، هزینهی کلاسهای کنکور از رتبهای که میتوان به دست آورد، سنگینتر میشود؛ شهریهی دانشگاه آزاد از توان مالی و شرایط زندگیام فراتر میرود و هزینههای مهاجرت، از تحمل ماندن در وطنی که دوستش دارم، دشوارتر به نظر میرسد.
آنوقت، آدم میماند و انبوهی از آرزوهایی که نه به دلیل نداشتن استعداد، نه به سبب کمبود اراده و نه حتی از سرِ تنبلی، بلکه تنها به خاطر نداشتن امکانات، دور و دستنیافتنی شدهاند.
و اینجاست که پرسشها آغاز میشوند...
آیا شرایط برای همه یکسان بوده است؟
آیا میتوان آدمها را بدون دانستن قصهی زندگیشان قضاوت کرد؟
آیا انصاف است که از کسی انتظار داشته باشیم به همان جایی برسد که دیگری رسیده، بیآنکه بدانیم هرکدام از کجا آغاز کردهایم و در این مسیر، چه چیزهایی را با خود حمل کردهایم؟
و از همه تلختر، این پرسش که گاهی در سکوت، گوشهای از ذهنم را به خود مشغول میکند:
آیا من از همان کودکی، تاوان چیزی را پس میدادم؟
تاوانِ شرایطی که انتخابشان نکرده بودم؟
تاوانِ نداشتنهایی که هیچ نقشی در به وجود آمدنشان نداشتم؟
تاوانِ رؤیاهایی که بزرگتر از توان مالیام بودند؟
شاید تلخترین بخش زندگی همین باشد؛ اینکه گاهی پیش از آنکه فرصت کنی تواناییهایت را ثابت کنی، باید ثابت کنی که از پسِ هزینهی فرصتهایت هم برمیآیی.
و من هنوز نمیدانم سهم تلاش در رسیدن به موفقیت چقدر است و سهم شرایطی که در آن متولد شدهایم، چقدر؛ اما هر روز بیشتر از گذشته میفهمم که همهی آدمها از یک نقطه شروع نمیکنند، همه به یک اندازه فرصت ندارند و نرسیدن، همیشه به معنای نخواستن یا نتوانستن نیست.