
آیا تا به حال به داستان قربانی شدن اسماعیل از این زاویه نگاه کردهاید؟
شاید داستان اسماعیل فقط داستان قربانی کردن یک انسان نباشد؛ شاید بخشی از آن، داستان رها شدن از یک دلبستگی افراطی باشد.
ابراهیم(ع) اسماعیل را بسیار دوست داشت؛ و شاید یکی از پیامهای این داستان این باشد که حتی یک علاقهی پاک و انسانی هم میتواند، اگر از حد بگذرد، جای چیزی را بگیرد که نباید جایگزین داشته باشد.
گاهی انسان آنقدر به یک نفر وابسته میشود که بودن او تبدیل میشود به تمام معنای زندگیاش؛ خوشحالیاش به حضور او گره میخورد، نبودنش غیرقابل تحمل میشود و کمکم مرز میان «دوست داشتن» و «وابسته بودن» از بین میرود.
از این زاویه، «قربانی کردن اسماعیل» میتواند برای ما نمادی باشد از قربانی کردنِ وابستگی؛ نه لزوماً قربانی کردنِ خودِ عشق.
شاید مسئله این نیست که کسی را دوست نداشته باشیم؛ مسئله این است که هیچ انسانی را آنقدر بزرگ نکنیم که نبودنش ما را از خودمان، زندگیمان و حتی خدا جدا کند.
شاید به همین دلیل است که بعضی رابطهها، با وجود شدت و هیجان بسیار زیاد، دوام نمیآورند. رابطهای که در آن دو نفر شبانهروز با هم حرف میزنند، همهی زندگیشان را با هم ادغام میکنند و احساس میکنند «مثل یک روح در دو بدن» هستند، ممکن است در ظاهر عاشقانهترین رابطه باشد؛ اما اگر مرزهای فردی از بین برود، همین نزدیکی میتواند به وابستگی تبدیل شود.
در مقابل، رابطهای که در آن هر دو نفر همچنان هویت، زندگی، دوستان و دنیای شخصی خودشان را حفظ میکنند، گاهی ظرفیت بیشتری برای دوام دارد.
شاید تفاوتِ عشق و وابستگی همینجا باشد:
عشق میگوید: «دوستت دارم و انتخابت میکنم.»
وابستگی میگوید: «بدون تو نمیتوانم.»
و شاید داستان اسماعیل به ما یادآوری میکند که حتی عزیزترین آدم زندگیمان نباید تبدیل به خدای کوچک زندگیمان شود.
اسماعیل قرار نبود ارزشمند نباشد؛ اتفاقاً آنقدر عزیز بود که «رها کردن وابستگی به او» تبدیل به یک آزمون بزرگ شد.
شاید گاهی چیزی که باید قربانی شود، خودِ عشق نیست؛ تصویری است که از عشق ساختهایم و در آن، دیگری را تمام زندگی خود کردهایم.