
مقدمه
گاهی دقیقاً میدانیم چه میخواهیم.
آرامش بیشتر.
رابطهای سالمتر.
کار مورد علاقهمان.
درآمد بهتر.
خانهای که دوستش داریم.
زمانی بیشتر برای خودمان.
یا حتی زندگیای که سالها در ذهنمان تصور کردهایم.
اما با وجود تمام این خواستهها، قدمهایمان همیشه با آنها هماهنگ نیست.
چرا؟
چون ممکن است در عمق وجودمان، هنوز باور نکرده باشیم که ما هم میتوانیم چنین زندگیای داشته باشیم.
ممکن است آرزویی داشته باشیم، اما وقتی فرصتش نزدیک میشود، عقب بکشیم.
ممکن است موفقیت بخواهیم، اما از دیده شدن بترسیم.
ممکن است آرامش بخواهیم، اما به هرجومرج عادت کرده باشیم.
ممکن است درآمد بیشتر بخواهیم، اما در ذهنمان زندگی مرفه را متعلق به «آدمهای دیگر» بدانیم.
مهری فاطمی معتقد است گاهی فاصله میان چیزی که میخواهیم و چیزی که اجازه میدهیم وارد زندگیمان شود، از فاصله میان «خواستن» و «باور داشتن» ساخته میشود.
خواستن با اجازه دادن فرق دارد
ممکن است بگویی:
«من خیلی دوست دارم زندگی بهتری داشته باشم.»
اما سؤال عمیقتر این است:
«آیا واقعاً به خودم اجازه دادهام آن زندگی را داشته باشم؟»
این دو سؤال شبیه هم نیستند.
خواستن در ذهن اتفاق میافتد.
اما اجازه دادن، به رفتار ما وارد میشود.
کسی که به خودش اجازه موفقیت میدهد، ممکن است فرصتهای تازه را جدیتر بگیرد.
کسی که به خودش اجازه آرامش میدهد، شاید دیگر هر رابطهای را تحمل نکند.
کسی که خودش را شایسته احترام میداند، برای بیاحترامی مرز مشخص میکند.
و کسی که باور دارد حق دارد رشد کند، از یادگیری و تغییر نمیترسد.
باورهای پنهان چگونه زندگی ما را محدود میکنند؟
گاهی باورهای محدودکننده آنقدر قدیمیاند که دیگر متوجه حضورشان نمیشویم.
مثلاً:
«زندگی راحت برای من نیست.»
«من آدم موفقی نیستم.»
«پولدار شدن برای آدمهایی مثل من نیست.»
«اگر خیلی پیشرفت کنم، دیگران ناراحت میشوند.»
«نباید بیشتر از دیگران داشته باشم.»
«من باید همیشه سختی بکشم.»
«آرامش زیادی برای من عجیب است.»
این جملات ممکن است هیچوقت با صدای بلند گفته نشوند.
اما اگر در ذهن ما تکرار شوند، میتوانند روی انتخابها و رفتارهایمان اثر بگذارند.
چرا گاهی به زندگی سخت عادت میکنیم؟
انسان به چیزهای آشنا عادت میکند؛ حتی اگر آن چیزها برایش مطلوب نباشند.
اگر سالها با نگرانی زندگی کرده باشیم، آرامش ممکن است برایمان ناآشنا شود.
اگر همیشه در حال حل کردن مشکل دیگران بودهایم، داشتن زمان برای خودمان ممکن است با احساس گناه همراه شود.
اگر همیشه کمبود را تجربه کردهایم، داشتن بیشتر ممکن است حتی اضطراب ایجاد کند.
در این شرایط، مشکل این نیست که زندگی خوب را نمیخواهیم.
مشکل این است که هنوز با تصویر جدیدی از خودمان که آن زندگی را تجربه میکند، آشنا نشدهایم.
مهری فاطمی باور دارد تغییر پایدار فقط با تغییر شرایط بیرونی اتفاق نمیافتد؛ گاهی لازم است تصویر ذهنی ما از «خودِ شایسته داشتن» نیز تغییر کند.
وقتی خوبیها وارد زندگی میشوند، چه واکنشی نشان میدهیم؟
یک سؤال جالب:
اگر فردا فرصتی بسیار بهتر از چیزی که انتظار داشتی به تو پیشنهاد شود، چه احساسی خواهی داشت؟
هیجان؟
یا نگرانی؟
اگر کسی با احترام و محبت با تو رفتار کند، آیا به آن اعتماد میکنی؟
اگر درآمدت افزایش پیدا کند، آیا احساس امنیت میکنی؟
اگر زندگی آرامتر شود، آیا از این آرامش لذت میبری یا منتظری اتفاق بدی بیفتد؟
واکنش ما به خوبیها میتواند چیزهای زیادی درباره باورهای درونیمان نشان دهد.
گاهی لازم است فقط به خودمان اجازه دهیم چیزی خوب، بدون اینکه مجبور باشیم برایش رنج بکشیم، وارد زندگیمان شود.
شایستگی با کامل بودن یکی نیست
یکی از اشتباههای رایج این است که فکر کنیم:
«وقتی کامل شدم، آن زندگی را خواهم داشت.»
وقتی بهتر شدم.
وقتی بیشتر یاد گرفتم.
وقتی اشتباه نکردم.
وقتی همه مشکلاتم حل شد.
وقتی دیگران مرا تأیید کردند.
اما انسان قرار نیست ابتدا کامل شود و بعد اجازه زندگی کردن بگیرد.
ما میتوانیم در حالی که هنوز نقصهایی داریم، رشد کنیم.
میتوانیم در حالی که هنوز اشتباه میکنیم، موفقیت را تجربه کنیم.
میتوانیم در حالی که هنوز در مسیر خودشناسی هستیم، احترام دریافت کنیم.
شایسته بودن، جایزه کامل بودن نیست.
گاهی از بهتر شدن خودمان میترسیم
شاید عجیب به نظر برسد، اما بعضی تغییرهای مثبت هم میتوانند ترسناک باشند.
چون تغییر فقط شرایط را عوض نمیکند؛ هویت ما را هم تغییر میدهد.
اگر همیشه خودمان را فردی خجالتی میدانستهایم، دیده شدن میتواند ترسناک باشد.
اگر همیشه خودمان را فردی شکستخورده میدانستهایم، موفقیت میتواند تصویر قدیمی ما را به چالش بکشد.
اگر همیشه برای دیگران زندگی کردهایم، انتخاب خودمان ممکن است ابتدا احساس خودخواهی ایجاد کند.
گاهی لازم است از خودمان بپرسیم:
«اگر واقعاً موفق شوم، چه چیزی در تصویر من از خودم تغییر خواهد کرد؟»
اجازه داشتن یعنی مسئولیت پذیرفتن
اجازه دادن به خود برای داشتن زندگی بهتر به معنای انتظار کشیدن برای معجزه نیست.
یعنی بگوییم:
من حق دارم بهتر زندگی کنم؛
پس باید انتخابهای بهتری داشته باشم.
من حق دارم مورد احترام باشم؛
پس باید مرزهایم را جدی بگیرم.
من حق دارم رشد کنم؛
پس باید یاد بگیرم.
من حق دارم درآمد بیشتری خلق کنم؛
پس باید مهارت و ارزش بیشتری ایجاد کنم.
حق داشتن، مسئولیت عمل کردن را از ما نمیگیرد؛ برعکس، آن را پررنگتر میکند.
زندگی دلخواه از یک «بله» درونی شروع میشود
گاهی قبل از اینکه دنیا به ما چیزی بدهد، لازم است خودمان در درونمان بگوییم:
«بله، من اجازه دارم.»
اجازه دارم آرامش داشته باشم.
اجازه دارم موفق شوم.
اجازه دارم بیشتر یاد بگیرم.
اجازه دارم درآمد بیشتری داشته باشم.
اجازه دارم رابطه سالم بخواهم.
اجازه دارم زندگیای بسازم که با ارزشهای من هماهنگ باشد.
این «بله» قرار نیست مشکلات را یکشبه حل کند.
اما میتواند نقطه شروع تغییر انتخابهای ما باشد.
یک تمرین ساده اما عمیق
امشب سه جمله را کامل کن.
من همیشه آرزو داشتهام که...
خواستهای را بنویس که مدتهاست در قلبت داری.
اما چیزی که مرا متوقف میکند این است که...
ترس، باور یا نگرانی پنهان خودت را بنویس.
اگر باور داشتم که شایسته آن هستم، فردا چه قدم کوچکی برمیداشتم؟
جواب سؤال سوم مهمترین قسمت تمرین است.
چون قرار نیست فقط آرزو کنیم.
قرار است ببینیم باور جدید چه رفتاری در ما ایجاد میکند.
از خودت نپرس «آیا میتوانم؟»
گاهی سؤالهای ما خودشان محدودکنندهاند.
به جای اینکه بپرسیم:
«آیا من میتوانم چنین زندگیای داشته باشم؟»
میتوانیم بپرسیم:
«برای نزدیک شدن به چنین زندگیای، امروز چه چیزی باید یاد بگیرم یا تغییر دهم؟»
این تغییر کوچک در سؤال، ذهن را از انتظار به حرکت میبرد.
از خیال به عمل.
از «شاید نتوانم» به «قدم بعدی چیست؟»
اجازه بده تصویر تازهای از خودت شکل بگیرد
تصویری که از خودمان داریم، روی انتخابهایمان اثر میگذارد.
اگر خودمان را فردی ناتوان ببینیم، فرصتها را متفاوت میبینیم.
اگر خودمان را شایسته رشد ببینیم، رفتارمان تغییر میکند.
این به معنای خیالپردازی غیرواقعی نیست.
بلکه یعنی تصویر ذهنی خودمان را با واقعیت توانایی رشد انسان هماهنگ کنیم.
شاید امروز هنوز به جایی که میخواهی نرسیده باشی.
اما این به معنای ناتوان بودن تو برای رسیدن نیست.
جایی که امروز ایستادهای، تعریف نهایی تو نیست.
زندگی بهتر را فقط برای دیگران تصور نکن
گاهی وقتی زندگی زیبایی را در دیگران میبینیم، ناخودآگاه میگوییم:
«خوش به حالش.»
اما شاید سؤال دیگری هم وجود داشته باشد:
«من چه چیزی میتوانم از این تصویر یاد بگیرم؟»
موفقیت دیگری قرار نیست شکست ما باشد.
آرامش دیگری قرار نیست سهم ما را کم کند.
زندگی خوب دیگران میتواند حتی به ما نشان دهد چه چیزی برای خودمان مهم است.
قرار نیست زندگی کسی دیگر را کپی کنیم.
قرار است بفهمیم نسخه مطلوب زندگی خودمان چه شکلی است.
تو مجبور نیستی به کم قانع باشی
قدردانی از داشتهها با قانع شدن به کمتر از چیزی که برایت مناسب است، تفاوت دارد.
میتوانیم بابت امروزمان سپاسگزار باشیم و همزمان برای فردای بهتر تلاش کنیم.
میتوانیم داشتههایمان را ببینیم و در عین حال رشد را انتخاب کنیم.
میتوانیم بگوییم:
«من همین امروز را دوست دارم، اما میخواهم فردایم را هم آگاهانهتر بسازم.»
این نگاه، جنگ با زندگی نیست.
همکاری با زندگی است.
هنر آفرینش زندگی؛ پذیرفتن نقش خودمان
زندگی دلخواه فقط با آرزو ساخته نمیشود.
اما فقط با تلاش سخت هم ساخته نمیشود.
ترکیبی است از:
شناختن خود،
دیدن باورهای پنهان،
انتخاب آگاهانه،
عمل کردن،
و مهمتر از همه، پذیرفتن اینکه ما حق داریم در ساختن زندگی خودمان نقش داشته باشیم.
گاهی اولین قدم، تغییر بیرون نیست.
تغییر یک جمله درون ماست:
«من هم میتوانم.»
و بعد، یک قدم کوچک.
و بعد قدمی دیگر.
تا روزی که متوجه شویم زندگیای که زمانی فقط در رؤیا میدیدیم، آرامآرام دارد به واقعیت نزدیک میشود.
جمعبندی
گاهی مشکل ما این نیست که نمیدانیم چه میخواهیم؛ بلکه هنوز در عمق وجودمان باور نکردهایم که میتوانیم آن را داشته باشیم.
وقتی تصویرمان از خودمان تغییر کند، انتخابها و رفتارهایمان نیز میتوانند تغییر کنند.
زندگی دلخواه از یک خواسته شروع میشود، اما برای نزدیک شدن به آن، باید به خودمان اجازه دهیم رشد کنیم، دریافت کنیم و قدم برداریم.
شاید امروز لازم نباشد همه زندگی را تغییر دهی؛ فقط کافی است یک «بله» واقعی به خودت بگویی.