
بالاخره، ساعت ده شب، همهی ده وارث در خانه ی مرحوم ایرانیان جمع شدند. آخرین کسی که به آنجا رسید، سیاوش بود. چون بخشی از وقت خود را برای گردش در باغ نیمه تاریک صرف کرده بود.
وقتی از پلههای سپیدی که در نور بیرمق ماه به رویایی شبیه بودند، گذشت و در ورودی خانه را باز کرد، با سر و صدای خوشامدگویانهی بقیه روبرو شد.
میترا، با نگاهی درخشان و شیطان به او گفت: "خوب، پسرعموی پسرعموی دخترعموی عزیز من هم که رسید. به جشن خانوادگیمون خوش اومدی."
سیاوش با دیدن این برخورد گرم کمی جا خورد. میترا که مانتو و روسریاش را در آورده بود و موهای بلند و شرابیاش بر پیراهن ورزشی سادهاش میدرخشید، شباهت چندانی به آن دختر جدی و کج خلقی که دو هفته پیش دیده بود، نداشت. میترا پیش افتاد و او را به سالن بزرگ خانه هدایت کرد. جایی که بقیه دور هم نشسته بودند. همهی خانمها روسریهایشان را برداشته بودند، ولی به نظر میرسید همه با این حرکت موافق نباشند. وقتی سیاوش وارد شد، میثم و رویا در حال جر و بحث بودند. سیاوش در لحظهای وارد شد که رویا داشت میگفت: "هیچ ایرادی نداره. ما همه قوم و خویشیم و به هم محرمیم."
ریحانه هم که موهای رنگ شدهی کم پشتش را مانند پرچم اعتراضی جلوی میثم برافراشته بود، با سر حرفهایش را تایید میکرد. میثم که نمیخواست کوتاه بیاید، نگاه عاجزانهای به عمویش انداخت، ولی عبدالله فقط چشم غرهای به خانمها رفت و چیزی نگفت. ناگهان همه با شنیدن صدای خشمگین منصور جا خوردند. منصور با صدایی که از پیکر نحیفش بر نمیآمد، خطاب به میثم گفت: "این مسخره بازیها رو ختم کنین، وگرنه بد میبینین. ما هرچی میکشیم از دست تعصب شماهاست."
بعد هم رو به ریحانه کرد و گفت: "ریحانه خانم، اگه فقط یه بار دیگه این بچه بهتون بیاحترامی کرد بگین تا حقشو کف دستش بذارم. حالم از دیدن این رفتارها به هم میخوره."
میثم که میدید آتش منصور خیلی تند است، دمش را گذاشت روی کولش و به آرامی از اتاق خارج شد. ریحانه که میدید جبههشان پیروز شده، خوشحالانه گفت: "منو میتونین فلور صدا کنین. آخه ریحانه اسم شناسنامهایمه!".
سیاوش که میدید توفان فرو نشسته با همه خوش و بش کرد و گفت: "خوب، مثل این که خوب توی خونه جا افتادین ها...".
بابک موقعی که با او دست میداد، با مشت محکمش ضربهی دوستانهای به شانهاش نواخت و در حالی که به اطرافش اشاره میکرد گفت: "اموال منقولی که اون آقا پیره هِی حرفشو میزد انگار از اون چیزی که فکر میکردیم گرونتر باشه".
سیاوش به دیوارهای سالن نگاه کرد که تابلوهای نقاشی بزرگ و گرانبهایی بر آن آویخته بودند. مینیاتورهای زیبایی از درون قاب طلایی و سنگین تابلوها جلب نظر میکردند. در وسط سالن میز چوبی سنگین و منبتکاری شدهای گذاشته بودند و اطرافش صندلیهای بزرگی بود که همهی جماعت دور آن نشسته بودند. عبدالله که پس از دست به یکی کردن حاضران بر ضد برادرزادهاش دمغ بود، در گوشهای دور از بقیه ایستاده بود و داشت به اشیای بلورینی که در ویترینی پهن چیده بودند، نگاه میکرد.
سیاوش در بافت قالی بزرگی که زیر پایشان بود دقیق شد و گفت: "آره، اثاثیهی خونه باید خیلی گرون باشه. همین قالی به تنهایی کلی میارزه..."
میترا ذوقزده توی حرفش پرید: "همه بیاین بریم بقیهی اتاقها رو هم ببینیم. من که دلم برای گشتنِ این خونه یه ذره شده..."
به این ترتیب، ده نفر وارث دکتر ایرانیان، به گشت زدن در خانهاش پرداختند. همه با سر و صدایی شادمانه به طبقهی چهارم، یعنی بالاترین بخش از ساختمان رفتند و تصمیم گرفتند از آنجا گردششان را شروع کنند و طبقه به طبقه پایین بیایند. انگار همه از نزدیک شدن به زیرزمینی که با این تاکید از ورود به آن منع شده بودند، ابا داشته باشند.
همان طور که بابک گفته بود، اموال موجود در آن خانه، به گنجی کوچک شباهت داشت. در تمام اتاقهای بیشمار خانه، اشیای نفیسی وجود داشت که بیشتر به متعلقات یک کاخ – موزه شباهت داشت. به هر حال، مگر نه این که خانهی دکتر ایرانیان در واقع یک کاخ بود؟
جماعت وارثان، ابتدا به گفتگو و خنده میپرداختند و از این که مالک چنین اشیایی هستند، خوشحال بودند. اما هرچه پیشتر میرفتند، حرفها و خندههایشان کمتر میشد. گویی ارزش و تنوع چیزهایی که میدیدند، بر اعصابشان سنگینی میکرد و باورشان نمیشد که تمام این چیزها برایشان به ارث رسیده باشد.
نقشهی خانه به قدری پیچیده و ارتباط اتاقها با هم آن قدر تو در تو بود که همه خیلی زود از دیدن تمام اتاقها منصرف شدند و همین طوری در جهتی پیش میرفتند و درِ هر اتاقی را که سر راهشان قرار میگرفت باز میکردند. خانه به قدری بزرگ بود که به ندرت از اتاقی آشنا میگذشتند.
اتاقها همه مملو از چیزهای متفاوت بود. یک اتاق، ظاهرا اتاق کار دکتر ایرانیان بود. تازه در آنجا بود که فهمیدند این خویشاوند گمنامشان هنرمندی بزر آبنوس وجود داشت که رویش یک مجموعهی کامل از لوازم خطاطی دیده میشد و لولههای کاغذی بزرگی که پر از خطاطیهای زیبا بود در اطرافش پراکنده شده بود.
اما این تمام ماجرا نبود. هرچه در خانه پیشتر میرفتند، بیشتر به گسترهی وسیع سلیقهی دکتر ایرانیان پی میبردند. در تمام اتاقها، قفسههایی پر از کتاب وجود داشت، و قابهایی شیشهای در گوشه و کنار دیده میشد که بر رویش اشیای زیبا و نفیسی را چیده بودند. مجموعهای از سنگهای بلورین رنگارنگ، یک کلکسیون کامل از مجسمههای سنگی کوچک چینی که همهشان بودا را نشان میداد، و یک مجموعهی دیدنی از تفنگهای قدیمی. در گوشه و کنار تندیسهای سنگی فراوانی دیده میشد که به شکل مجسمههای تخت جمشید تراشیده شده بود و چون همه را از سنگ سیاه یکسانی ساخته بودند، میشد حدس زد که سنگتراشی آن را به سفارش دکتر ایرانیان ساخته است.
خانه، از اتاقهای بیشماری تشکیل شده بود که با راهروهایی خمیده و پیچ و واپیچ به هم مرتبط میشدند. اتاقها، به تمام اشکال قابل تصور پشت سر هم قرار گرفته بودند. اتاقی در مرکز هر طبقه قرار داشت که کاملا گرد بود و یک میز عظیم چوبی در وسطش گذاشته بودند. در طبقهی اول، دور تا دور این اتاقها ویترینهایی شیشهای وجود داشت که بر طبقههایش اشیای نفیسی چیده بودند. در طبقهی چهارم، این اتاق انباشته از کتاب بود. یکی از بزرگترین کتابخانههای خصوصیای که سیاوش تا آن موقع دیده بودند، در آنجا قرار داشت. منصور و سیاوش با شوق و ذوق در آنجا لنگر انداختند و کتابهای خطی کمیابی را که در قفسههای خاک گرفتهی کتابخانه بر هم تلنبار شده بودند را زیر و رو کردند.
با این وجود، جماعت خویشاوندان در طبقهی دوم خانه مهمترین هدیهی خود را دریافت کردند. اتاق مرکزی این طبقه، که توسط مگابیز و عبدالله کشف شد، انباشته از اشیای تزیینی فلزی بود. اول، همه فکر میکردند ارزشمندترین چیزهای آن سالن، سینیهای مسی قلمکاری شدهی بسیار بزرگی است که بر در و دیوار آویخته شده. تا این که مگابیز خیلی زود دریافت که سایر اشیای طلایی و نقره ای، آبکاری نشدهاند و جنسشان به راستی از طلا و نقره است. این کشف همه را به هیجان آورد، چون ارزش اشیایی که در آن سالن وجود داشت، خارج از تصورشان بود.
بالاخره، پس از ساعتها گشت و گذار در خانه، همه در همان تالار طبقهی اول گرد آمدند. یعنی همان جایی که برای نخستین بار در آن دور هم جمع شده بودند. همه از دیدن خانه خسته شده بودند، و مطمئن بودند که هنوز بخش مهمی از اتاقها را ندیدهاند. سالن طبقهی اول، پس از بازدید از اتاقهای طبقات بالایی، لخت و خالی به نظر میرسید. انگار که اختصاص دادن یک سالن به محلی برای گرد همآیی و انباشته نبودنش از اشیای نفیس، چیزی غیرمعمول در آن خانه محسوب شود. همه، برای ساعتی در آن اتاق دور هم نشستند و با هیجان زیاد در مورد چیزهایی که دیده بودند صحبت کردند.
تقریبا سپیدهی صبح زده بود و خیلیها بین خواب و بیداری بودند که برای نخستین بار، پیشنهاد خطرناکی مطرح شد. بابک کسی بود که با معصومیت بسیار، این فکر را مطرح کرد و گفت: "بیاین بریم زیرزمین رو هم ببینیم."
سیاوش گفت: "دیدنش چه فایده ای داره؟ اشیای اونجا رو که قرار نیست بیرون بیاریم."
فلور گفت: "خوب، آره، ولی دلیل نداره اونجا رو ندیده بگیریم که، توی وصیتنامه شرط شده بود که چیزی رو از اونجا بیرون نیاریم و درش رو تیغه کنیم، اما نگفته بود توش گردش نکنیم و نگاهی به چیزهای توش نندازیم."
عبدالله گفت: "اصلا این که دکتر ایرانیان وصیت کرده اونجا رو تیغه کنیم به نظر من مشکوکه. حتما اونجا چیز گرون قیمتی قایم کرده و نمیخواد چشمامون بهش بیفته."
منصور که همچنان در مقابل او و برادرزادهاش جبهه میگرفت، با لحنی تمسخرآمیز گفت: "فکر میکنی چی گرونقیمتتر از طلا و نقرههای طبقهی بالا میتونی پیدا کنی؟ من حتم دارم اونجا چیز ارزشمند خاصی پیدا نمیکنیم."
میترا گفت: "اما مسلمه که قرار نیست بدون سرکشی کردن به اونجا جلوش رو تیغه کنیم. من که حاضر نیستم همچین کاری کنم."
غلامرضا که گردش در طبقات خانه خستهاش کرده بود و روی صندلیای ولو شده بود، با صدای نزاری گفت: "اما ما قول دادیم درِ زیرزمین رو تیغه کنیم."
مگابیز گفت: "خوب بعله، ما که نمیخوایم زیر قولمون بزنیم. فقط میخوایم یه نگاهی بندازیم و ببینیم داریم از چه چیزهایی صرف نظر میکنیم. میدونین که..."
سیاوش گفت: "من هم فکر نمیکنم نگاه کردن به زیر زمین ایرادی داشته باشه. به خصوص این حرف که اینجا دست کم دو طبقه زیرزمین داره خیلی کنجکاوی منو تحریک کرده، دوست دارم بدونم واقعا چند طبقه زیر این خونه هست."
بابک خوشحالانه دستانش را به هم مالید و گفت: "خوب، پس بزنین بریم این جای مرموز رو ببینیم. من راهشو بلدم. موقعی که توی طبقهی اول میگشتیم، یه در چوبی بزرگ پیدا کردم که پشتش راه پلهی باریکی بود که به سمت پایین میرفت. گمون کنم همون جا باشه."