
نزدیک به سی سال بود که خانواده ما خانه زاد و مستری (نوکری) خانه شازده صولت الدوله جهانبانی را می کردند ، وی از شازده های پیر و عقب مانده و آب دهان ریخته بابا خانی بود (فتحعلی شاه) که تخم مول پس افتاده از یک کنیز بخت برگشته از توابع افجه بود . ( مادر شازده کنیز بوده )
پدر من و پدر بزرگم مستری و خانه زادی خاندان جهانبانی را از پیش تر نزدیک به سی سال کرده بودند ، شازده از جمیع شاهزادگان رو به زوالی بود که با سلطنت محمد شاه و سپس فرزند او ناصرالدین شاه عطای جا و مقام و ارزش خودش را به لقای پوسیدگی و هیچی بخشید ، چند سالی به واسطه لطف محمد شاه در امارتی در تجریش بیتوته کرده بود و همواره از همان دوران آمد و شد های مخفیانه رمال ها و دعا نویس ها به اتاق وی کم نشد که بیشتر شد ، به گفته پدرم شازده همواره با اجنه در حال صحبت و بحث بود و این موضوع همیشه در جان او خوفی می نشاند که گویا پارانویا داشته و توهم ارتباط با اجنه را در ذهن خود می پروراند .
تخم مول کنیز افجه ای همیشه در هر جمع و اجتماعی از شاهزادگان قاجار بر بیکفایتی تخم و ترکه محمد شاه سخن میگفت تا آن جا که یک روز مهد علیا کاسه آبگوشت تلیت کرده ای را از ایوان کاخ محمدیه به سر شازده صولت اللدوله میریزد و کینه بدی از او به دل میگیرد ، خلاصه این که روابط شازده با رمال ها و دعا نویس ها و تشنگی او به قدرت و اجاق کوری اش او را مجنون کرد در سن هفتاد و اندی سالگی در همان عمارت اربابی تجریش ، نزدیک قنات مقصود بیک فوت شد ، و امارت خالی از رفت آمد خاندان قاجار و شاهزاده ها گشت ، و تنها پدر بزرگ و پدرم و مادر و سه خواهرم و دیگر مستر ها و کلفت ها که روی هم پانزده نفر میشدن در امارت مسکن نمودیم و به عنوان سرایدار هر ماه مبلغی اندک برایمان به همراه آذوقه از منزل خواهر شازده (شاهزاده خانم عشرت السلطنه) برایمان فرستاده میشد و این امر ، فقط بدان معنی بود که عمارت را در آب نمک بخواباند تا سر فرصت پسر تازه دامادش را بتواند رهسپار آن جا کند ، خب برای ما که تفاوتی نمیکرد.
ما در کل خانه زاد خاندان قاجار بودیم ، تا این که یک سال گذشت و مستر ها و کلفت ها به حکمی مرخص شدن و فقط پدر بزرگ من و خانواده اش اجازه سکنا در عمارت را داشتند ، روزگار به خوبی میگذشت و از رفت آمد و اُرد و فرمایش شازده های گند دماغ قجری خبری نبود و مهم ترینش نبود خود شازده با اون بوی گندی که میداد ، پدرم همیشه میگفت این پیر مرد کراهت گرفته را با صد خمره آب زم زمم بشوری باز بوی جسد سگ و شغال میده. دو سالی میشد که عمارت کاملا بسته بود و ما هم فقط در غلام خانه و محل اسکان خود در انتهای باغ زندگی میکردیم و فقط ماهی یک بار مادرم و خواهر هایم عمارت را رُفت و رو میکردن ، عمارتی که به گفته مادرم سنگینی و اتفاق های غیر منطقی آن دیگر بیش از بیش گشته بود
جا به جایی وسایل ، دیدن سایه و هل هله شبانه ، کوفتن و بهم ریختگی مطبخ و غیره ... کم نبود که بیشتر نیز میشد ، تا آن جا که اهالی ده لقب عمارت شوم و مرگ را دادند با آن ، کوچه باغی بس دلگشا از یاسمن های زرد کرانه ورود به هشتی عمارت را ساکن بود که هیچ وقت مردم نمیذاشتن تازه عروس رد بشه از اونجا ، تراخم و نکبت در شهر لُم لُم میزد و مردم تابستان ها به اطراف کوچ میکردن مانند شمشک ، صاحبقرانیه و تجریش و شمرون تا از گزند بیماری ک نکبت در امان باشند و در خنکای ییلاقات تهران آسوده بگیرند که بیشتر مختص افراد توانمند و متمول بود .
تا این که عروسی پسر عمویم شد و کل خانواده برای یک هفته به درخونگاه رفتن و فقط من از بخت بدم به واسطه جنسیت ذکورم برای حفاظت از عمارت مرگ و شوم ق قجری ماندم و هر چه اصرار کردم به پدرم که من هم بروم ، نپذیرفت. خانواده ام راهی شدن و همواره صدای مادرم در گوش هایم طنین این جمله را داشت
علی جان: نزدیک عمارت نرو از درب پشتی خروج و ورود کن مراقب خودت باش . نکند نکبت آن پیر مرد گریبان گیر ما شود ، توبه و بعد کنار انگشت شستش را گاز گرفت و میان انگاشتان دستش توف کرد ( یک شیوه مرسوم برای توبه و دوری از اجنه و ... )
داستان های عمارت مرگ بسیار است و نمیگنجد در این میان که تنها به داستان پدر ، مادر بزرگم اشاره میکنم (میرزا علی خان اجاقی کنی )...
راهی شدن و هوا به لُم لُمه افتاده بود خیک آب ها را بردم که از قنات مقصود بیک پر کنم همین جوری با رفقا حرف میزدیم که خیک آبو گذاشتم زیر درخت چنار که برم سمت حجره مش یحیا معین البکی یه مقدار سدر و بابونه بگیرم ، خرید هامو کردم و نشستم به حرف زدن تا این که زردی به رخسار آسمان پاشیدن ( غروب شد) اومد خیک آب و برداشتم و رفتم سمت عمارت ، رسیدم تو حجره گر سوز و روشن کردم اومدم تو اون تاریکی و روشنی آب بریزم به کوزه که یه پیاله آب بخورم دیدم یه چیز خورد به دستم ، دست زدم دیدم یه جوجه کلاغ مردِ افتاده گفتم یقین از رو درخت افتاده تو خیک آب، آب نجسی گرفته بود
همرو ریختم تو باغچه ، جوجه کلاغم چال کردم ، کارامو کردم و از اونجا که هوا خنک و شب میانه ماه تَموز ( تیر ماه را گویند ، در دوره قاجار این گونه اسم داشت تا در دوره پهلوی تغییر کرد به نام امروزش ) بود.
روی تخت تو حیاط خوابیدم ، تخت زیر درخت انجیر بود ولی هر وقت میخواستیم شب بخوابیم میکشیدیم تختو سمت حوض که زیر درخت نباشه ، چون اتفاق های زیادی افتاده بود همه افراد عمارت به روش های مختلفی درگیر ساکنین نامرئی بوند و انری طبیعی بود ، اما من همیشه از رو نادانی و جوانی این قسم امور را نمیپذیرفتم و به شوخی و مزاح از کنارش میگذشتم ،خان جونم همیشه میگفت زیر درخت انجیر و گردو نباید خوابید ، تخت و همیشه میکشیدم سمت حوض و خیره می شدم به انبوه ستاره ها و چشم هایم کم کم داشت گرم میشد که حس کردم از تو عمارت صدا میاد ، گفتم حتما گربس اعتنا نکردم ، ولی یهو از طبقه بالای عمارت صدای جیغ اومد سرا سیمه پا شدم ،چماق به دست و گر سوز به دست رفتم اندرون ، ظلمات بود و ر روی دیوار قاب عکس های منفور تخم و ترکه های قاجار معلوم بود .
از پله ها رفتم بالا تو شاه نشین دیدم چهار پنج تا جوجه کلاغ مرده افتادن رو قالی ، همه اورسی هام بسته بود (پنجره های قدی بلند را اورسی گویند) یکم خوف برم داشت ، گفتم حتمی کار این رجب و جعفره نشع تعزیس فردا حسابشونو می رسم اون از دم غروبی اینم از الان ، یه گونی اوردم جمع کردم جوجه کلاغارو ، گفتم فردا تو روشنی بیام ببینم اگه قالی کثیف شده بشورمش، این شانس من بود. اومدم این نکبتارو چال کنم دیدم جوجه کلاغی که چال کردمو خاک پس زده بیشتر خوف کردم اونم انداختم تو گونی بردم گذاشتم پشت عمارت ، اومدم بگیرم بخوابم ، چشمام سنگین شد تو گوشم صدای کومخ شنیدم ( نوعی کفش زنانه چرمین) تو دلم گفتم خان جون برگشته؟ تخت جلو حوض بود رو به روی پله های ورودی مطبخ که زیر چشمی دیدم سه تا زن با شلیته و شلوار خان جون و آبجیام چنتا مجمع رو سرشون از اندرون وارد بیرون شدن و اومدن جلو حوض شروع کردن به ظرف شستن و خندیدن ، انگار نه انگار من کپیتم اونجا، اولش فکر کردم دارم خواب میبینم ، فکر کردم ننه و آبجی هامن آخه قشنگ شلیته و شلوار و چار قد اونا تنشون بود ، یکیشو ن گفت هه این پسره فکر میکنه ما نمیدونیم بیداره ، آی آقا ...! (منو داشتن صدا میکردن) پاشو برو اون خیک آبتو آب کن بیار آب حوض کمه امشب ظرف زیاده بشوریم ، با همه خوفی که داشتم بلند شدم گفتم شما کی هستین؟ ، کی گفته بیاین تو این حیاط ظرفاتونو بشورین برین بیرون ببینم .
سر هاشون پایین بود و ظرف میشستن ، با یه لوندی یکی شون گفت حالا برو آب بیار دیگه چرا عشوه قربیلک میای! ، چی میشه مگه ؟ خندیدن ، خنده هاشون به آدمیزاد نمیبرد همونجا شستم خبر دار شد یتیم گیر اوردن امشب داد زدم چی میگی زن لباس ننه آبجی منو چرا تن کردین ، که یکیشون صورتشو اورد بالا و انقدر خوشگل بود که دلم یهو ریخت انگار چند دقیقه دهنمو قفل کرد و با یه لحن دستوری بهم گفت برو آب بیار!
منم نتونستم جواب بدم رفتم سمت خیک آب که یهو یه بچه مول سرطق از تو تاریکی با سنگ زد به کوزه لب حوض و شکست بعد دیدم بیرون ( حیاط بیرونی ، فرق داره با حیاط اندرونی) پر شده از هم همه و زنایی که هی زیر لب میخند و منو نشون میدن ، ولی صورت هیچ کدومشون معلوم نبود همه با شلیته و شلوار بودن اودم داد بزنم شما ها کی هستین ، چی میگین ؟ جنی ؟ انسی؟ یهو برگشتم دیدم حیاط خالیه هیچ کس نیست ، بس ... بس ... بسم الله کنان رفتم تو حجره قرآن بردام برگشتم دیدم شلیته شلوارایی که تنشون بود گذاشتن رو گنجه لباس خان جونم ، اولش فکر کردم شاید خواب دیدم ، وقتی اون لباس هارو دیدم رو گنجه واقعا خوف کردم کوزه آب شکسته ام تو حیاط بود که یهو از تو عمارت صدای هل هله و دست اومد ، چماقمو برداشتم رفتم سمت پله های عمارت ، وارد شدم دیدم یه فوج آدم دراز و کوتاه دارن میزننو و میرقصن ، شصتم خبر دار شد که نکنه جن باشن ، یکیشون گفت بفرما ، منم رفتم نشستم گفتم شما ها کی هستین ؟ گفتن ما امشب مهمون تو هستیم گفتم من خودم نوکر این خونم حق ندارم مهمون وعده کنم ، که یکیشون گفت فدا سرت پاشو برقص الان میاد !
نفهمیدم منظورش چیه ، اصلا گنگ بودم ، ولی جالب بود خوفی تو دلم نبود بعد یه دختر شلیته قرمز با رو بنده حریر اومد نشست کنارم خیره شدم بهش که دیدم چشماش از زیر روبنده شبیه چشم گربه میمونه یکی اومد گفت خب شاه دوماد مبارکا باشه من منگ بودم تا این که شام کشیدن ، یکیشون بلند بهم گفت ببین آقا علی اون کلمه ای که همیشه میگی و امشب نگو !
منم متوجه نشدم هنوز منگ این بودم اینا تو عمارت اربابی کین که دادار دودور راه انداختن ، چرا به من گفت شاه دوماد ؟ تا اومدم بگم بس... م... الله !
چنان با کفکیر کوبوند تو دهنم که از حال رفتم ، وقتی بلند شدم دیدم وسط سالن عمارتم دورم پر از جوجه کلاغ های مرده نمیتونستم حرف بزنم ، هیچ کس هم نبود و همه جا ظلمات ، بزور خودمو کشوندم تو حیاط ولی حیاط نبود ، تو بیابون بودم ، فقط یه گل آتیش از دور معلوم بود هر چقدر رفتم سمت آتیش گمش میکردم بر میگشتم سر جام مثل سراب دیدن تو بیابون آتشی میدیدم و حیرون بودم تا وقتی که آفتاب از هجله زد بیرون ، هی رفتم و اومد ، هی رفتم و اودم ، تا این که رسیدم به ده ( همون سمت تجریش) دیدم ملت همه ازم میترسن ، که مش یحی و ریش سپید ها دیگه اومدن زیر بغلمو گرفتن بردن خونه طبیب اومد ، لبم کلا کج شده بود و تا چند مدت بی هوش و بی حال تو رخت خواب بودم ، تب می کردم و دهنم کج بود ، همش صدای هل هله چنتا زن و میشنیدم به قول مردم جنی شده بودم.
یه دعا نویس اوردن گفتن ، پسرتون نشون شده بوده برای هجله ی اجنه که جخ زده بیرون ولی دست از سرش بر نمیدارن تا وقتی که زن ببرید براش ، نشونش کردن برای یه جن دختر باکره ، جلد نکنید پسرتون و باید ببرید سینه قبرستون، همون شد که زودی مادر منو زن بردن برای آقا جونم ، کم کم کجی دهنشم درست شد . پسر شاهزاده خانم عشرت السلطنه تازه داماد به عمارت نقل مکان کرد و یک ماه نگذشت که عروسش را کشت و در باغچه چال کرد ، همه خودم و مستر ها رو سر سیاه زمستون به کوچه انداخت ، یک سال بعد به طرز فجعی زیر درخت گردو خودش را به دار آویخت . و هیچ وقت هیچ کس نتوانست در آن عمارت شوم بیتوته کند ، و برای هر کس اتفاقی افتاد که توجیح منطقی نداشت، پدرم و خانواده اش برگشتن به درخونگاه و پدرم کاسبی راه انداخت، اما پدر بزرگم همواره به دلیل عادت و خدمت به خاندان قاجار رهسپار نوکری خانه شاهزاده ای دیگر شد تا آن که با کهولت سن در عمارت ضل السلطان فوت شد (عمارت مسعودیه کنونی واقع در میدان بهارستان) .
کانال روبیکا ما رو دنبال کنید :)