جوانمردا!
این ها رو چون آیینه دان، آخر دانی
که آیینه را صورتی نیست در خود؛ اما
هر که در او نگه کند، صورت خود
تواند دید.
– عینالقضات همدانی
عالِم هر بامداد که بیدار
میشود در جستجوی علم
است؛ میرود تا علمش را
افزون کند.
زاهد هر بامداد که بلند
میشود در جستجوی زهد
است؛ میرود تا زهدش را
زیاد کند.
اما جوانمرد هر بامداد که
برمیخیزد در جستجوی
عشق است؛ میرود تا دلی را
شاد کند.
اگر گرسنهای، تنها بر سفرهی جوانمرد بنشین، او نام تو را نخواهد پرسید. اگر غریبی و گم شده، تنها بر سفرهی جوانمرد بنشین، او از ایمان تو نخواهد پرسید.
جوانمرد است که میگوید از نام و ایمان کسان نپرسید و بیپرسشی، نان دهید. اوست که میگوید کسی که بر خوانِ خدا به جان ارزد، البته بر سفرهی جوانمرد به نان میارزد!
اگر خاری به پای کسی برود – کسی که آن سوی دنیا زندگی میکند – آن خار به پای جوانمرد فرو رفته است. جوانمرد است که درد میکشد.
اگر سنگی، سری را بشکند، اگر خونی در جایی جاری شود، این جوانمرد است که زخمی میشود، این خون جوانمرد است که جاری میشود.
اگر اندوهی در دلی بنشیند، اگر دلی بگیرد و بشکند، آن اندوه از آنِ جوانمرد میشود و آن دل جوانمرد است که میگیرد و میشکند.
جوانمرد گفت: خدایا چرا این همه با خبرم میکنی از هر خار جهان و از هر خون جهان و از هر اندوهش؟ چرا جهان به این بزرگی را در تن کوچک من جا دادهای؟
خدا گفت: جهان را در تو جا دادهام؛ زیرا جوانمرد نخواهی شد، مگر آنکه جهانمرد باشی!
گفتند: آن مرد ماهیگیر است، آن مرد از دریا ماهی میگیرد.
گفتند: آن مرد کشاورز است، آن مرد در زمین دانه میکارد.
جوانمرد گفت: چه نیکو که آن مرد، ماهیگیر است و از دریا ماهی میگیرد و چه نیکو که آن مرد، کشاورز است و در زمین دانه میکارد.
اما نیکوتر، مردی است که از خشکی ماهی میگیرد و دانهاش را در دریا میکارد.
و نیکوتر از این دو، کسی است که میتواند از آب، آتش بگیرد و از زمین، آسمان برداشت کند.
ممکن را به ممکن رساندن کار مردان است، اما کار جوانمردان آن است که ناممکن را ممکن سازند.
هزاران معجزه میان آسمان و زمین مُعطّل است. دستی باید تا معجزهها را فرود آورد.
و آن دستِ جوانمرد است.
روزی مردی، پرسید: نشان جوانمردی چیست؟ جوانمردا، بگو تا ما هم مردیمان را جوانمردی کنیم!
جوانمرد گفت: کمترین نشان، آن است که اگر خدا هزار کرامت با برادر تو کند و یکی با تو، تو آن یکیِ خودت را هم برداری و روی هزار تای برادرت بگذاری!
مرد گفت: وای بر ما که از مردی تا جوانمردی، هزار گام است ما هنوز در گام نخستیم.
