جوانمردا!
اینها را چون آیینه دان، آخر دانی
که آیینه را صورتی نیست در خود؛ اما
هر که در او نگه کند، صورت خود
تواند دید.
– عینالقضات همدانی
گرسنگی، اربابی است که اگر فرمانش
نبری، تازیانهات میزند؛ از این رو همگان
خدمتگزار اویند.
نمیتوان از خدمتش سر باز زد،. مگر آنکه
تن نداشته باشی.
آدمی اما در زمین به تن محتاج است و تن
به طعام.
و هر احتیاجی حلقهای است در گوش
بندگی.
جوانمردمو از این بندگی رهیده است.
زیرا دوستی با خدا طعام و شراب
جوانمردان است.
آنکه دوستی خدا را میچشد و مینوشد،
سیر است و دلیر.
پس جوانمردان سیران و دلیرانند.
جوانمرد میگفت: عمری است که از خدا شرمندهام؛ زیرا روزی ادعای دوستیِ خدا را کردم و گفتم: خدایا، ۶۰ سال است که در دوستی تو را میزنم و در شوق تو میسوزم و تو پاسخم نمیدهی.
خدا گفت: اگر تو ۶۰ سال درِ دوستیام را زدهای، من از ازل، درِ دوستیات را زدهام، و از اشتیاقی که به تو داشتم آفریدمت!
جوانمرد گفت: هیچ کس نیست که در دوستی از خدا پیش افتد.
خدا در همه چیز قدیم است و در دوستی قدیم ترین.
دروازهی غیب اندکی باز مانده بود. جوانمرد
کنار در ایستاده بود. پنهانی داخل را نگاه
میکرد و میدید که خداوند چگونه همه را
میبخشد و چگونه از همه میگذرد.
جوانمرد لبخند میزد.
خدا گفت: پس دیدی که ما همه
را میبخشیم و از همه میگذریم؛ اما
نمیبخشیم و به آسانی نمیگذاریم از آن
که ادعای دوستی ما را دارد.
جوانمرد باز هم لبخند زد.
جوانمرد گفت: اما ما در این دوستی پای
میفشاریم؛ حتی اگر از گناه همه بگذری و
تنها از گناه دوست نگذری...
همهی دار و ندار ما در هستی همین است؛ از
این دوستی، دست بر نخواهم داشت.
و این بار خدا بود که لبخند میزد. لبخندی به
فراخیِ غیب و به رازناکیِ شهود.
از جوانمرد پرسیدند: کسی که
خدا او را در بر گرفته است، چیست؟
گفت: آن که از فرق تا قدمش همه از
خدا بگوید. دستش از خدا بگوید، پایش
از خدا بگوید، نشستن و رفتن و دیدنش
از خدا بگوید، و حتی نَفَسش نَفَسش از
خدا بگوید.
مثل مجنون که به هر که میرسید از
لیلی میگفت، به زمین و به دریا و به دیوار،
به مردم و به درخت و به گوسفندان...
مؤمن مجنونی است که لیلیاش
خداوند است.
از جوانمرد پرسیدند: خدا را چگونه
بشناسیم؟
گفت: از هر راهی میتوان خدا را شناخت،
اما هر شناختی را پیامدی است. شما تاب
کدام پیامد را دارید؟
اگر خدا را با خِرد بشناسی، عِلمی با تو
خواهد بود؛ اگر خدا را به ایمان بشناسی،
آسایشی با تو خواهد بود و اگر خدا را به
معرفت بشناسی، دردی برای تو خواهد بود.
جوانمرد، اما خدا را به معرفت میشناسد،
حتی به بهای گران درد!
