جوانمردا!
اینها را چون آیینه دان، آخر دانی
که آیینه را صورتی نیست در خود؛ اما
هر که در او نگه کند، صورت خود
تواند دید.
– عینالقضات همدانی
به جوانمرد گفتند: از این دنیا چه
با خود ببریم که آنجا نباشد و چه به
خداوند پیشکش کنیم که نداشته
باشد؟
جوانمرد گفت: هیچ چیز نیست که
آنجا نباشد و اینجا باشد و هیچ چیز
نیست که بتوان به خدا هدیه کرد.
اما از اینجا با خود نیستی ببرید و
به خدا نیاز پیشکش کنید تا خدا به
شما بینیازی ببخشد و هستی هدیهتان
دهد.
مردم میگفتند: راههای رسیدن به
خدا بسیار است.
جوانمرد اما میگفت: دو راه است و
بیشتر نیست.
یکی راه ضلالت و یکی راه هدایت.
راه ضلالت راه بنده به خداست و راه
هدایت، راه خدا به بنده.
پس اگر کسی بگوید به سوی خدا
میروم، بدان که اشتباه میکند.
زیرا تنها کسی میتواند به سوی خدا
برود که میبرندش که میکشندش.
جوانمرد هنوز داشت میگفت، که او
را کشیدند و بردند.
ای جوانمرد، جهان را دوستتر داری یا آخرت را؟
بهشت را دوستتر داری یا دنیا را؟ زندگی را یا مرگ
را؟
– در سرای دنیا، زیر خاربنی با خداوند زندگی
کردن را دوستتر دارم تا در بهشت، زیر درخت
طوبی و بیخبر باشم از او!
از پشت دیوارهای ملکوت هنوز هم صدای
مناجات جوانمرد به گوش میرسد.
صدای جوانمردی که به خدایش میگفت:
الهی! اگر اندامم درد کند شفا تو دهی،
چون تواَم درد کنی، شفا که دهد؟
الهی! مرا برای خویش آفریدی، از مادر برای
تو زاده شدم؛ مرا صید هیچ آفریده مکن.
الهی! از بندگان تو بعضی نماز و روزه
دوست دارند و بعضی حج و غزا و بعضی
علم سجاده؛ مرا از همهی اینها باز کن که
زندگانیام و دوستیام جز برای تو نباشد.
جوانمرد بر چرخ و فلک دنیا سوار بود؛ میچرخید و ذوق
میکرد. میگردید و ذوق میکرد. بالا میرفت و ذوق میکرد.
پایین میآمد و ذوق میورزید.
گفتند: پایین بیا، ای مرد، برازنده نیست مردی و این همه ذوق، مردی و این همه شور و مردی و این همه کودکی.
جوانمرد تردید کرد، میخواست پایین بیاید، که خدا دستش را
گرفت و گفت: همینجا بمان، دنیا چرخ و فلکی بزرگ است که
تنها کودکان میتوانند بر آن سوار شوند.
دیگران از این چرخ و فلک میهراسند و تنها در گوشهای به تماشا نشستهاند.
و بدان! کسی که پیش ما مَرد است، پیش مردم، کودک است و کسی که پیش مردم، مرد است، پیش ما نامرد!
جوانمرد خندید و کودکی را برگزید.
