پیش از آغاز
... القصه، بهعنوان دانشجوی ممتاز موفق به دریافت بورس دورهٔ دکترا در رشتهٔ طراحی صنعتی شدم. علاقهٔ شخصی و بررسیهای مطالعاتی پیرامون موضوع رسالهام، من را در انتخاب کشور فرانسه مطمئنتر کرد و سرانجام راهی پاریس شدم.
دوران تحصیل، جدای از آموزههای علمی و دانشگاهی، تجربیات زندگی اجتماعی را هم همراه دارد؛ طوری که گاهی میبینی آنقدر که در مورد دوم خیر و برکت هست، در مورد اول نیست. برای من که طراحی صنعتی را بسیار دوست داشتم، چندین سال مطالعه در این حیطه و شاخههای مرتبط با آن، بهخودیخود جذاب و انگیزهبخش بود؛ اما مهمتر از آن این بود که پیش از مقطع دکترا، یک دانشجوی فعال تشکیلاتی بودم و این همان بستری بود که به رشتهام سمتوسو میداد. فعالیت تشکیلاتی روی نگاهم به تکنولوژی و محصولات صنعتی تأثیر داشت، و روی نگاهم به مصرفگرایی، به تأثیرات محصول، به موضوع مهم سبک زندگی و... و خود زندگی. این باعث میشد اتفاقات روزمره را بهاندازهٔ درسهایم جدی بگیرم و گاهی برایشان برنامه بریزم و هدفم فراتر از اتفاقی کوچک، مثل صرفاً «گرفتن یک مدرک دکترا»، باشد.
از وقتی به خاطر دارم، بحث کردهام؛ نه اینکه خودم بحث راه بیندازم، که اگر من هم نمیخواستم بروم طرف بحث، بحث میآمد طرف من. و اینچنین شد که نوعی زندگی مسالمتآمیز بین من و بحثکردن شکل گرفت و هنوز ادامه دارد. یاد گرفتهام و اعتقاد دارم مذهب بدون موضع به غایت درست و مستقیم که برود، به ترکستان میرسد. نمیشود به مفاهیمی چون «حق» و «باطل» باور داشته باشی و به پیرامون خودت بیاعتنا بمانی. صدالبته آنچه از انواع مسلمانها دیدم نیز قلم در تأیید این جمله میزد.
و پایم که رسید به فرانسه، با اولین رفتارها و سؤالهایی که دربارهٔ حجابم میشد و بهخصوص دربارهٔ وضعیت و شرایط ایران، متوجه شدم آنجا کسی من را نمیبیند. آنکه آنها میدیدند و با او سر صحبت را باز میکردند، یک مسلمان ایرانی بود؛ نه نیلوفر شادمهری. آنها چیز زیادی از ایران نمیدانستند. اگر بخواهم دقیقتر بگویم، شناختی که از ایران داشتند فاصلهٔ زیادی حتی با واقعیت داشت؛ چه رسد به حقیقت.
و من شدم «ایران». من باید پاسخگوی همهٔ نقاط قوت و ضعف ایران میبودم. انگار من مسئول همهٔ شرایط و وقایع بودم. چارهای نبود و البته از این ناچاری ناراضی هم نبودم. من ناخواسته واسطهٔ انتقال بخشی از اطلاعات شده بودم و این فرصتی بود تا آنطور که باید و شاید وظیفهام را انجام دهم. تصمیم گرفته شده بود! من سفیر ایران بودم و حافظ منافع کشورم و مردمش.
مجموعهٔ حاضر بخشی از اتفاقاتی است که در مدت تحصیل برایم رخ داد. قبل از ورودم به خوابگاه، حدود چهار ماه با خانوادهای فرانسوی زندگی کردم. خاطرات آن دوره هم خالی از لطف نیست.
اما آنچه میخوانید، از زمان ورودم به خوابگاه تا پیش از اولین بازگشتم به ایران شکل گرفت.
سال چهارم تزم، وبلاگی به نام «سفیر» زدم و تعدادی از خاطرات مجموعهٔ فعلی را در آن ثبت کردم. بعضی از مطالب گاه تا پانصد کامنت داشت؛ از تشویق و تحسین و ابراز احساسات و بیان لطف و محبت گرفته تا فحش و بدوبیراه به من و اسلام و ایران و...
با نزدیکشدن به فصلهای سنگین تزم، دیگر امکان بهروزرسانی وبلاگ نبود؛ پس ناقص و نصفه رها شد تا امروز... بخشی از خاطرات درجشده در این کتاب همانها هستند که در وبلاگ هم نوشته شده بود و بخشی دیگر، خاطراتی که در آن دوره فرصتی برای نگارشش فراهم نشده بود و بعدتر به شکل حاضر مکتوب شد.
پس از اولین بازگشتم از ایران، خاطرات دیگری شکل گرفت. بخشی از این خاطرات که ارزش ثبتکردن دارد، در حقیقت شاخوبرگ اتفاقاتی بود که دانهاش در دورهٔ اول حضور در خوابگاه کاشته شده بود و در همان دوره ریشه دوانده بود.
انشاءالله فرصتی برای نگارش فصلهای بعدی این مجموعه خاطرات دست دهد.
با احترام
تابستان ۱۳۹۳
نیلوفر شادمهری
