ازدواج كودكان، نوعی ازدواج رسمی است که در آن فرد قبل از رسیدن به ۱۸ سالگی وارد پیمان زناشویی میشود. برطبق قانون ۱۰۴۱ قانون مدنی جمهوی اسلامی : عقد نکاح دختر قبل از رسیدن به سن 13 سال تمام شمسی و پسرقبل از رسیدن به سن 15 سال تمام شمسی منوط است به اذن ولی به شرط رعایتمصلحت با تشخیص دادگاه صالح. باتوجه به این قانون، ازدواج درهر سني پذیرفته است. برخی سنتهاي اجتماعي، بیکاری، فقر فرهنگی، فقر اقتصادی، ناآگاهی والدین و... از عوامل كودك همسري هستند. "کودک همسری معضلی مخصوص مناطق حاشیه نشین." ازدواج كودكان به گفته بسياري از كارشناسان، منجر به تبعات روحي و رواني جبران ناپذيري براي ضعیفترین گروه سني اجتماعي خواهد شد. به ويژه در شرايطي كه متعلق به طبقه فرودست و حاشيه نشين شهري باشند. از اين جهت نكته مهم شايد در چگونگی تاثیر مدیریت و برنامهریزی شهری و تاثير آن بر افزایش معضلات اجتماعی از جمله کودک همسری، نهفته باشد. ابتدا بايد پرسيد: منطقه حاشیه نشین کجاست و حاشیه نشینی چیست؟ انباشت سرمایه و امکانات در مرکز(مانند تهران و شهرهای بزرگ) و توزیع ناعادلانه ثروت باعث ایجاد "پدیده نخست شهری" میشود؛ پدیدهای که در آن شهرِ مرکزی سری بزرگ برای تن نحیف دیگر شهرها و حداقل دوبرابر بزرگتر از شهر دوم آن كشور از لحاظ جمعیتی است. وجود نخست شهری در یک کشور بهعنوان مثال در ایران نشاندهنده عدم تعادل درفرآیند توسعه است. در این صورت کانون، مترقی و دیگر شهرها عقب افتاده اند. این پدیده به علت عوامل دفعکننده(بیکاری،دستمزد پایین در دیگر مناطق) باعث ایجاد مهاجرت به علت عوامل جذب کننده(درآمدبالا،به دست آوردن شغل،امکانات بهتر)به مرکز میشود. دسترسی نداشتن مهاجران به مشاغل شهری، همراه با فقر اقتصادی و نداشتن تخصص موجب میشود که آنها مجبور شوند آلونکها و زاغههایی را که در اغلب موارد فاقد هرگونه تسهیلات شهری است برای زندگی انتخاب کنند.فقر اقتصادی نه فقط باعث رویآوردن آنها به مشاغل کاذب بلکه موجب بروز مسائل حاد اجتماعی از قبیل فحشا،جنایت،دزدی و قاچاق و نیز موضوع مورد بحث یعنی کودک همسری میشود. اقتصاد مریض و ناسالم، عدم کنترل مهاجرت، توزیع ناعادلانه ثروت و امکانات، به رسمیت نشناختن مناطق حاشیه نشین، عدم وجود امکانات آموزشی بهداشتی رفاهی در این مناطق و درنتیجه تمام اینها مدیریت شهری نامناسب میتواند باعث ایجاد چنین فقر و عدم توسعه یافتگی شود. اين شيوه مدیریت شهری تاثیری منفی بر روند توسعه گذاشته و باعث دوقطبی شدن فضاي شهر شده است و درنتیجه معضلاتي مانند كودك همسري را در محلات فرودست ایجاد کرده است. در صورتي كه مديريت شهري مبتني بر توسعه، مي تواند با توزیع مجدد ثروت در شهر، گسترش امکانات آموزشی و ایجاد مراکز فرهنگی و مراکز بهداشتی به كاهش اين معصل كمك كند. البته که از بین رفتن کامل کودک همسری وابسته به ایجاد قوانین حمایت از کودکان، اصلاح قانون ۱۰۴۱ ،توسعه اجتماعی_اقتصادی است. اما نمیتوان از تاثیر مدیریت و برنامه ریزی شهری ازین مهم چشم پوشید.