
شانزده_ با من بیگانه است و بیگانگی میکند؛ درست مثل قلبم که بهطرزی ناآشنا و شرمآور، به حال خود رها شده تا چون دیوانهای غریبه، مشت بکوبد بر دیوار زندان سینهام؛ انگار آن زنجیری ناشناس، که بیست سال تختهبند خاموش تنم بوده، بند گسسته، سر به شورش برداشته باشد؛ و در آن موقعیت که در حد مسخرهای رسواگر است، ناگاه به من بفهماند که هست؛ همانقدر مجنون و همانقدر غریبه با من که وقار خوابآلود گورستان وجودم را بر هم بزند؛ و دردی ناگهانی بپیچد در شانۀ چپم و گلویم و تا فرق سرم تیر بکشد...
شاید از سرما باشد... و این احساس خفگی، بیشک به علت فشار شالگردنی است که که اینطور تنگ دور گردنم را گرفته...
ولی این رطوبت سرد عرق که از پوست صورتم میجوشد و بخاراتش شیشۀ عینک را تار کرده، از چیست؟!...
از پشت شیشۀ تار، یکلحظه باز او را میبینم، از گوشۀ چشم ولی طوری دقیق که چند ثانیهای طول بکشد... همان نگاه موقّرانه و سرد و بیتفاوت مسافر از راه رسیدهای را دارد که در محل مأموریت و اتراقگاه موّقت خود، جز بر هدف اصلی تمرکز نمیکند و لاجرم نسبت به سایر جزئیات بیتوجه است... نگاهی دارد مستقیم و ثابت، بیلمحهای از نور آشنایی...
در واقع، خیلی صادقانه مرا نمیشناسد...
فقط همین...!
بعد همچنانکه آن مسئول دفتر یا کارشناس مهربان و مؤدّب گروه، برای راهنمایی من از جا برمیخیزد و قدم برمیدارد بهسوی در، تا مرا ببرد بیرون و نشانی تالار را با اشارات یکدست توضیح دهد، که بالای پلهها است و سپس سمت راست و انتهای راهرو، میکائیل من رو برمیگرداند تا به ادامۀ حرفهای مخاطب خود گوش سپارد و صدای آبنوسیاش، گرم و خسته و بم، به گوشم میرسد در آن دمادم آخرینی که بیرون میروم... :
- «بله!... دقیق میفرمائید آقای دکتر!...»
باید خود را برسانم به اولین صندلی دم دست تالار و بنشینم و گردنم را از فشار این گره تهدیدکننده خلاص کنم؛ چند نفس عمیق بکشم، قطرات رطوبت را از پیشانی و شیشۀ عینکم برگیرم و حال جدید خود را تجزیه و تحلیل کنم...
با همان تلاطمات روانی- تنی و احساس امید و ناامیدی توأمان، از پلکان بالا میروم، همراه با آن سه دختر و پسر دانشجویی که انگار منتظر همین جلسه نشسته بودند؛ و داخل میشوم به آن تالار معهود اجتماعات...
برخلاف انتظارم نه شبیه یک آمفیتئاتر است و نه چندان بزرگ، طوری که بشود در گوشهای پنهان شد و قلب ضعیف خود را تسلی بخشید. مستطیلی است که شاید بتوان طولش را با ده قدم عادی پیمود و تقریباً شبیه یک کلاس درس چیدمان شده با دو ستون صندلی_ در یک سو ششتایی کنار هم و در دیگرسو انفرادی_ و راهرویی در میان برای عبور...
مینشینم در نزدیکی ورودی، درست در آخرین ردیف از آن ستون صندلیهای چوبی دستهدار منفرد و تکیه میدهم کیف دستیام را به دیوار کناری و به خود میگویم که اینجا هیچ مثل جلسات پرتشریفات گردهمآییها و هماندیشیهای استادان در اتاق کنفرانس دانشگاه ما نیست و به نشستهای علمی دورهای و همایشهای پُر ازدحام در آن تالارهای مزیّن اجتماعات رسمی هم شباهتی ندارد...
و بیشتر شبیه است به همان کنفرانسهای عهد قدیم دانشجوییمان- روزگار من و میکائیل؛ همانطور خصوصی و خودمانی و همانقدر مضطربکننده...
هم احساس میکنم که در جای اشتباهی قرار گرفتهام و حس غربت گریبانم را میگیرد و هم به سهولت خود را مجاب میسازم که میتوان آسوده بود، چون حتی یکنفر هم مرا در آنجا نمیشناسد و هیچ انتظاری از من نمیرود، جز این که بنشینم و مدتی گوش دهم به ضربان قلبم، که همچنان تند و ناموزون میطپد ...
این طپش غیرعادی احتمالاً نتیجۀ تقلّای صعود از پلکان نیست؛ من به پیادهروی و کوهپیمایی عادت دارم و حداقل سه روز در هفته و هر روز به مدت یکساعت می دوم...
در چهل و دوسالگی، جوانتر از آن ام که این میزان فعّالیت، تا این حد عذابم دهد؛ طوری که سرم درد بگیرد؛ عرق سرد کنم و این احساس که از هوش خواهم رفت؛ ضمناً پیرتر از آن ام که از دیدار یک دوست عادی قدیمی، اینطور برآشفته شوم...
مسئله شاید این باشد که میکائیل، هرچه هست، قطعاً یک دوست عادی نیست...
و آن ارتباط کوتاه مدت، معجزهآسا و از هم گسستنی میانمان نیز، شباهتی اندک داشته با دوستیهای عادی...
او...! آن بت جاودانه و نفرینی که در طلوع سحرگاهان جوانی، آن گونه شرمآلود و نجیبانه، آشفته و جنونآمیز و در تناقضی ناممکن، در اوج خلوص جان و نهایت اخلاقگریزی طبع، خواسته باشیاش... پس بیشکوهای تن داده باشی به همۀ آن اخلاقمداری پیچیدۀ روحانی- عقلانیاش، دیوانگیهای فلسفیاش، سختگیریهای شکنجهبار و خودآزارانهاش و آن هجران و تنهایی که برایت اراده کرده... و اطاعت کرده باشی از آن مرام عجیب جنونآفرین او... و سرِآخر هم بگذاری تا در واپسین فرمان وادارت کند که در اوج پستی و بیشرمی- یهودا وار- طی یک سلسله اعترافات ننگین خائنانه، او را بفروشی، در ازای حفظ جان بیمقداری که از خدا میخواستی فدای او شود!...
و در نهایت... پس از گذشت بیست سال تاریک و دهشتبار، که سنگ گورش را ترسان و پنهانی زیارت کرده باشی، و مصیبتزده و سوگوار و سرگردان، مغروق نا امیدی و در ژرفنای افسردهحالی، سمّ مهلک آن سانحه را تصعید کرده باشی و به طریقی جانفرسا، او را به نوعی دیگر در خود باز آفریده باشی تا فقط زنده بمانی و ادامه دهی، یک دفعه ببینی که او را نکشتهای و نمیدانستهای!!
و او ناگهان از پشت پردههای تاریک مرگ بر صحنۀ خالی زندگیات صاعقهوار فرود آید و خرمن دودمانت را بسوزاند... (ادامه دارد)
قسمت بعد
قسمت قبل