
سی و یک_ صبحگاهانِ روزی دیگر، همچنانکه پس از صرفِ صبحانهای مختصر و داروهای متعدّد و مفصّل، دارم میکوشم تا از درون رختخوابِ گرم و لابهلای امواج پارچه و الکترومغناطیس، به نوبۀ خود جهان را اداره کنم، در میانۀ بیشمار پیامهای شبکههای اجتماعی و کانالهای مختلفِ خبری و دانشگاهی و گروههای کلاسی و دانشجویی، که اغلب بر حسب ضرورت مرورشان میکنم و هر گز دقیق نمیخوانم، یک پیغام خصوصی میبینم از یک فرستندۀ ناشناس و بیتصویر، با یک شماره تماسِ داخلیِ اعتباری...
زیاد اتفاق میافتد که دانشجویی شمارهام را از جایی بهدست آورد و از آن طریق با پیامی خصوصی، تقاضایی را مطرح کند؛ مثلاً اینکه نمرۀ آخر ترماش را بیشتر کنم یا اجازه دهم مدتی در کلاسِ درسام حاضر نشود و یا حتی دعوتام کند به جلسۀ دفاع نهایی از پایاننامهاش...
ولی این دفعه، این پیام از سوی او است و نخستین پیغامِ مجازی او که به واسطۀ رسانههای جمعیِ پسا نوینِ امروزی- که همیشه فقط مزاحمشان انگاشتهام- دریافت میکنم... و نوشته است:
«صبحت بخیر بهرام جان! آیا میتوانم به خود این جرأت را بدهم که یکبارِ دیگر هم تو را به جایی دعوت کنم؟ قطعاً ترجیح میدادم زمان این دیدار را فقط خود تو تعیین کنی. آیا بینزاکتی است که به تو یادآوری کنم چقدر فراغتهایمان کم است؟ میدانم تا چه حد به این گونه امور اهمیت میدهی. ولی لطفاً باز هم فرصتِ دیگری به هر دوی ما بده و دعوتِ مرا برای آخرِ هفته بپذیر.»
پس از عنوانِ «بهرام جان!» برچسبِ تصویریِ یک گلِ سرخ گذاشته است... خندهام میگیرد... حتی اگر کسی برایم گل بفرستد یا بیاورد... چه رسد به اینکه شاخهگلی به نام من الصاق کند...!
البته خیلی دلم میخواهد بدانم که آیا او هم به یاد میآورد آن بعد از ظهر بهاری را در باغِ پشتِ کلیسا وقتی میانِ آن همه سنگِ قبرِ قدیمی به من گفته بود: «بهرام! تو هم یک شاخه گلِ سرخی...» ؟.... پس از آن که باغچۀ رُزهای دستپروردِ خود را به من نشان داده و آن همه دربارۀ آرمانهای بشردوستانۀ بلندپروازانهاش، دادِ سخن داده بود؛ در همان بیگاهانی که دوان دوان، پیش از برنامۀ یک سفرِ ضروریِ اضطرابآور، رفته بودم تا ببینماش و نیز نخستین پرترۀ ذهنی را که با آبرنگ از او ساخته بودم، تقدیماش کنم و در عوض بخواهم تا دعا کند جایزۀ اول مسابقۀ کشوریِ نقاشی را ببرم. بعد نفسم تنگی کرده بود و در پیشِ پایش افتاده و قابِ تابلو را شکسته بودم...
و او برای نخستین بار مرا با تماسِ شفابخشِ دستها و بازدمِ قدسیِ روحانیاش آشنا کرده و برای همیشه به اسارتام برده بود...
باز هم به تصویرِ خاطرهوارِ جوانیِ خود لبخند میزنم...
اخیراً یکی از آن عکسهای قدیمی را دیدهام که اتفاقاً وضوحی باورنکردنی دارد؛ عکسی یادگاری که یکی از اعضای گروه مجازیِ همدورههای دانشگاهی به اشتراک گذاشته و نوشته است: «یادتان میآید؟!»
من در آن عکس گوشۀ سمتِ راست ایستادهام؛ با همان زلفِ آشفتۀ موجدار که در تابشِ نورِ آفتابِ کوهستان، به سرخی میزند و پوستِ چهرهای که شاید در انعکاسِ پرتوهای آسمانِ عصرگاهی، یا در اثرِ جریانِ تند و پرشورِ خونِ جوانی در تک تکِ رگها و سلولها، تازه و گلگون مینماید و دو چشمِ روشنِ درخشان با دو قطرۀ درشتِ نور در درونش...
البته قطعاً در آن دوران پرتلاطمِ بیآرام، در کشاکشِ طوفانهای عوالمِ بیرون و درون، آخرین امری که پس از هرگز نیز نمیتوانستم بدان پرداخت، این بود که زیبا بهنظر برسم...
ولی اینک که به تصویرِ آن جوانیِ ناب مینگرم، خوب به یاد میآورم که در نقطۀ پرگاری گردباد آن حوادث و عوالمِ فراگیر، چیزی حقیقی وجود داشت که منحصراً اختصاص مییافت به عواطف ظریف و جستوجوی آن مهربانیِ شیرینِ زنانهای که زودیاب بود آنَک برایم و مادرِ زود درگذشتهام لاجرم از من دریغ داشته بود... اما تمامی سهمِ دیوانگیها و آشفتگیهایم فقط متعلق بود به او که خود آنچنان در ظاهر و باطن، بیهمتا مینمود و آنگونه مغروقِ دیدارش بودم که خود را در میانه نمیتوانستم دید... و خوب میدانم که او هم از عبارتِ گلِ سرخ، نه استعارۀ زیبایی که تمثیلِ حیات را در نظر داشت؛ حیاتِ زودگذر و آسیبپذیرِ خیلِ آدمیانی که در آن سالها پیوسته به نجاتشان میاندیشید؛ به طریق و فریقی که آن همه دردسر آفرید...
او آن بدنامِ بیبند و بار که هرگز در بندِ خواهشهای معمولِ تن نبود؛ میگویم معمول و نه پست و هرگز پست نیانگاشتهام آنچه را که هرگز بدان تن ندادیم و دست نداد؛ ولی قطعاً هیچگاه در غمِ تطهیر و تنزیهِ خود نیز بر نیامدم، شاید چون به هر طریق سرسپردۀ او بودم؛ به هر صورت که او اراده میکرد... و او طریق مرگ را برگزیده بود... مرگِ ققنوسواری که از خاکسترِ خاطراتِ خود بزاید و بازگردد تا نظم بیانقطاع و پیوسته و رَوَندِ تجزیه و پوسیدگی جانم را، در میانِ گوری که برای خود دستو پا کردهام، بر هم بزند.
و اکنون که در رختخواب افتادهام و دمنوشِ نعناع و آویشنم را مینوشم، خوب میدانم که از همۀ آن جوششهای تند و عصیانی در رگ و پی، و تمنّاها و توفانهای هستیبخش، همانقدر باقی است تا روزهایی را که اسیرِ بسترِ بیماری نیستم، همچنان افتان و خیزان، با وسائل حمل و نقلِ عمومی، برسم به کلاسهایی که تهماندۀ نیرویم را ببلعند و تحلیل ببرند...
(ادامه دارد)
قسمت بعد
قسمت قبل