
بیست و هفت_ وارد اتاقی شدهایم که ظاهرِ یک کتابخانۀ کوچک را دارد؛ شامل چند میز نزدیک به هم و تعدادی صندلی چوبیِ کوتاه که گرداگردشان چیده شده است. دیوارهای آن در سه طرف، قفسههایی دارد، مزیّن و مملوّ از کتاب و چند سردیسِ سفیدِ گچیِ کوچک از شخصیتهای فلسفی و ادبی...
به محضِ ورودِ ما، مردی جوان با مویی مجعّد و آشفته و عینکی سنگین روی بینیِ جوشدارش، از جایگاهِ خود در پشت تنها میزِ مجزّای اتاق برمیخیزد؛ طوری به چابکی و سلامت که انگار برجهیده باشد و درست همزمان با نگاهِ پرسشگری که به ما میافکند، میکائیل با آهنگی مهربان و صمیمانه مورد خطابش قرار میدهد:
- « علی جان! لطفاً دو تا قهوۀ فوری برای ما میآوری؟»
به نظر میرسد که میکائیل، به همان چالاکی که پسرکِ علینام، در پیِ فرمانِ او از اتاق بیرون پریده، بر اوضاع مسلّط شده است؛ طوری مینماید که انگار محیطِ اطراف برایش کاملاً آشنا و طبیعی است و مدیریت صحنۀ آن نمایشِ پر ازدحام را در دست دارد.
به خودم میگویم: اینجا قلمرو حکمرانیِ او است... مثل آن باغچهها که در کلیسای کهنِ انجیلیان هر بعد از ظهر، در انتظار نوازشِ دستهای او میشکفت...
مرا دعوت میکند به نشستن؛ روی یکی از همان چهارپایههای کوتاه کتابخانهای... و خودش مینشیند روبهرویم؛ آرام میگیریم در دو سوی یکی از میزهای مطالعه و تکیه میزنیم روی آرنجهای دو دستمان، طوری که اگر صاف درازشان کنیم در عرض میز، میرسند به هم... ولی نمیرسند.
میگوید: «خوب...» ... طوری رضایتمندانه، مطمئن و منتظر... انگار در باغچۀ کلیسای انجیلی هستیم... در آلاچیقِ تابستانی... انگار قرار است گفتوگویی را آغاز کنیم مثلِ آن وقتها... بر سرِ مسائلِ انتزاعیِ عقلی؛ در تعاریفِ کلّیِ هنر؛ یا امورِ اعتقادیمان... یا انگار قرار باشد که طرحِ کاریِ مشترکی را به بحث گذاریم...
بعد به ناگاه، در با سر و صدا باز میشود و همهمه چون دودی نفسگیر، به درون نشط میکند...
مرد جوانی با ریشی کمابیش بلند و زلفی پریشان، با جسارت و ابرامِ یک خبرنگار، ابتدا سر و بعد بدنش را تقریباً تا کمر، از لای در به ما نشان میدهد و با لبخندی که بیشتر گستاخانه مینماید تا صمیمانه، میگوید:
- « جنابِ پروفسور!... ما منتظریم!... تشریف نمیآورید؟!»
و با نگاهی زیادی مستقیم و شاید هم معترض، مرا ورانداز میکند...
میکائیل بیآن که برخیزد، بالاتنه را قدری به سوی در میچرخاند و با سری که خمیده به یکسو، با همان لبخندِ تابناک و آهنگ مؤدّبانۀ نرم و روانش، قاطعانه پاسخ میدهد:
- « در خدمتتان خواهم بود... ممنون میشوم اگر چند دقیقه در سالن پذیرایی تشریف داشته باشید...»
و جوانِ به ظاهر خبرنگار، باز آن نگاهی را که عاری از حس کنجکاوی و پرسشگری اما همچنان قدری اعتراضآمیز و خردهگیرانه است، به من و نیز گرداگردِ اتاق میافکند و با همان لحن که هیچ شرمناک نیست و آمرانه مینماید، در میآید که:
- « پس بیرون منتظرتان هستیم.»
و درِ اتاق را بی عجله ولی باصدا، میبندد.
این بار میکائیل با سرعتِ بیشتری رو به سوی من میچرخاند؛ با همان تبسّم درخشان نزاکتآمیز که بیدریغ نثار میکرد به آن خبرنگارِ بیملاحظه و همۀدیگر نوجوانانِ سبکبالِ پریوار؛ یعنی تمامی جماعتِ پُرشمارِ هوادارانش...
بعد بیاختیار به این فکر میافتم که جز خاطرۀ گفتوگوهای منقضی شده، همدلیها و همپیمانیهای تاریخ مصرف گذشته، و چند حادثۀ مشترکِ دهشتبار، دیگر چه امرِ اختصاصی میانِ ما وجود دارد؟.... به جز همۀ آن ریزهکاریهای بیپایانی که شاید تنها برای من به یاد ماندنی باشد...
و راستی، اینک آن چه منحصراً به خودِ او اختصاص دارد، زندگیِ خصوصیاش، چگونه است؟
در گذشته هرگز جرأت نداشتم چنین پرسشی را حتی به ذهن خود راه دهم...
همیشه فکر میکردم که او در همۀ امورِ زندگی، و از هر جهت، بزرگتر و مجرّبتر از من بوده است... اصلاً شاید بزرگتر از آن که یک زندگی خصوصی داشته باشد.
اکنون نیز میبینم که در دستش، نشانهای از تعلّق و تعهّد نیست؛ مثل خود من... ولی این امر مسلّماً بدان معنا نیست که به من تعلّق دارد!...
از این شوخیِ درونی با خویشتن، بیاختیار لبخند می زنم و او هم در پاسخ، تبسمی بر لب میآورد.
و بعد یکباره، طبق رسمِ خوشایندِ مألوفِ خود، بیمقدّمهای میگوید:
- « بهرام! اغلب به تو فکر میکردم... »
(ادامه دارد)
قسمت بعد
قسمت قبل