
بیست و نُه_
ده دقیقه!...
انگار که راستی میخواهد در میانِ آن معرکه، ده دقیقه را کاملاً به من اختصاص دهد؛ به آن قرارِ ملاقاتِ ساعتِ ششمان، که من از ساعت سه و نیم، با ترکِ محل کارم، آغازش کردهام و اکنون به گواهی ساعتِ ویکتورینوکسِ[1] اصلِ سوئیس که در پشت دستِ میکائیل میبینم، ساعت از هفت و نیم هم گذشته...
وقتی باز برمیگردد به صندلیاش روبهروی من، نوعی سایۀ شرمساری بر نگاهِ روشنش افتاده...
قطعاً رنجیده یا عصبانی نیستم از او. حتی خودم را نیز سرزنش نمیکنم. مگر نه این است که واقعاً زمانی دلم میخواسته او را در حوالی زندگی عادیِ روزمرهاش ببینم؟ نه فقط در آن چند دقیقههایی که به من اختصاص میداد و بعد ناپدید میشد...
و شاید پس از هرگز، این نخستین بار بود که او را در قلمرو خود او و یا در بخشی از ناحیۀ طبیعیِ حضورش میدیدم؛ پس قطعاً بیطعنه و بدجنسی و صرفاً برای آن که شتابِ بیشتری به مکالمۀ مغتنمِ میانمان بدهم، میگویم:
- « گفتی که اغلب به من فکر میکنی...»
شیرین میخندد، با حالتی که انگار از سرِ شرمندگی...
این هم برایم تازگی دارد... که او خجالت بکشد از من... ظاهراً خیره ماندهام در او با همان پرسشهای بیانتها دربارۀ اکنون و حسرت بیپایان نسبت به گذشته، که میگوید:
- « انگار قرنها میگذرد... نه؟... خیلی دلم میخواهد که بدانم حالت چطور است...»
دلسوزی هست در لحن صدایش؟؟... کنجکاوی است فقط؟!... اشتیاق است؟!... یا فقط طبیعی بودن؟...
ولی آن یک دستش که روی میز قرار دارد، کمی به سوی من حرکت میکند...فقط کمی... حداقل کمی مشتاق هست که بداند...
پس یکدفعه دلم میخواهد راست بگویم؛ البته آهسته و نرم... به روش خودِ خودش!...
- « خوب نیستم میکائیل!... و فکر نمیکنم بخواهی بدانی چقدر خوب نیستم...»
انگار آنطوری نرم گفتنِ امری چنان سخت، افاقه نمیکند... مثل چسبِ زخمی که از روی جراحتِ ناسوری آهسته بکنی و بیشتر درد بگیرد... فکر میکنم هر دو دردمان گرفته... پس ساکت میشوم... و ساکت میمانم...
باز دستِ راستش بر روی میز کمی پیشتر میخزد... اما هنوز به دستم نمیرسد... لمسام نمیکند... سرش را با همان اَدای آشنا کمی خم میکند به یکطرف و با همان آهنگِ گرم و غمگینِ آبنوسیاش میگوید:
- « خوب نیستی... ولی بهترین اتقاقِ منی... اینبار که آمدهام...»
مقصودش چیست از « اینبار که آمده»... یعنی از بیست سالِ پیش به این طرف، نخستین بار نیست که آمده اینجا؟... و آخرین بار پیش از این کی سفر کرده به داخلِ کشور؟... پنج سالِ قبل؟؟... ده سالِ قبل؟؟؟... و پس از آن غیبتِ مرگبارش، اولینبار کی آمده اینجا؟... یعنی مثلا هجده سالِ قبل؟!!...
و اجازه داده که من این همه سال غافل باشم؟!...
فکر میکنم که راستی جای تشکّر و تقدیر دارد!!...
و باز خشم به سراغم میآید...
پس پاسخی نمیدهم و اینبار که در گشوده میشود، زودتر از او برمیخیزم از جای و میایستم کنارِ میز؛ یعنی که آمادۀ رفتنم...
آن کارگزارِ عینکیِ جوان، اینبار با لحنی عذرخواهانه میگوید:
- « ببخشید آقای دکتر!... ولی از تلویزیون آمدهاند...»
میکائیل برای لحظاتی همچنان بیحرکت میماند. میبینم رگهای دو دستش که – با حالتی بلاتکلیف رهاشان کرده روی میز- برجسته میشود. انگار با کفِ دست به میز فشار میآورد که برخیزد ولی باز چند نفس به همان حال میماند؛ ابتدا به سوی چپ و فضای خالیِ اتاق نگاه میکند و بعد به من...
و دستِ آخر او نیز برمیخیزد...
طوری یکدفعه به طرفم قدم برمیدارد که احساس میکنم حرکتش- مثل دیدارِ قبلیمان- احتمالاً مقدمهای است برای یک خداحافظی صمیمانه و در بغل گرفتن؛ به نوعی که انگار آغوشِ خود را تقدیمم میکند، به مثابه آخرین امتیاز برای این بازی ملاقاتِ سه دقیقهای که تخصیص داده به من... یا صرفاً حرکتش جهتِ تسکینِ رنجشی است که دفعتاً در صورتم میبیند و فرصتی بیش ندارد برای ترمیم و تسلّای آن...
هدیه، جبرانِ مافات و یا هر آن چیز دیگر که باشد، بسیار رقّتانگیز است؛ از آن دست احساساتِ ساده و صریحی نیست که از او انتظار دارم، میپسندم و میپذیرم...
او که برای داشتنِ من نیازی به باج دادن ندارد... مرا دارد... سراپا... دور یا نزدیک...
پس با توجه به سرعتِ انتقالی که در او سراغ دارم، جهت امتناع از پذیرش التفاتش، فقط کمی عقب میروم و در عوض دست راستم را به سویش دراز میکنم؛ برای پیشنهادِ نوعی دیگر از وداع، که بیشتر مناسب احوالات کنونی ما است و کمتر اغراقآمیز مینماید...
و همزمان، در پاسخ به او که در آخرین لحظه پرسیده آیا میتواند شماره تلفنم را داشت باشد، بلافاصله کارتم را، با دست دیگر از جیب بیرون میآورم و تعارفش میکنم...
همان کارتِ ویزیتِ تاخوردۀ کهنهای که روی آن دقیقاً نوشته: بهرام ورجاوند، استادیار گروه هنر دانشگاه تربیت معلم شهید دستواره، و در زیر آن شماره تلفن همراهم درج شده است...
اینک هر دو دستم را به سوی او گرفتهام؛ مثل کسی که به حالتِ تسلیم ایستاده در برابر مأمور جلب تا دستبندش بزند...
یکدم هر دو لب را به دندان میگیرد و سر فرو میاندازد... خدایا! همۀ آن سکناتِ نفرینیِ محبوبی که میشناسم... بعد بازدمی کوتاه را به همراه تلخندی بیرون میفرستد از بینی و سر تکان میدهد، شاید به معنای پذیرش و درکِ متقابل... با یکدست کارت و با دیگری دستم را میگیرد و بعد که سر برمیدارد، و برای آخرین بار در آن دقایقِ پرتنش، چشم در چشمم میدوزد، برقی در گوشههای بیرونی دو چشمش، که کمی به سرخی میزند، میدرخشد...
جز اشک چه میتواند باشد؟....
(ادامه دارد)
[1]- victirinox
قسمت بعد
قسمت قبل