دارم این کتاب "نام گل سرخ" را پس از بیست و پنج شش سال دوباره می خوانم... البته با ترجمه و عنوانی تازه... بار اول که خواندمش بنظرم هفده هجده سالی بیشتر نداشتم... مثل خوره می افتادم به جان کتاب و کاغذ... آفتِ داستان بودم...
به راحتی روزی یک رُمان تک جلدی را تمام می کردم...
و آن، نخست چاپ از اولین مترجمِ این داستان را_با همان عنوانی که گفتم_ یک شبانروز که در خانه ی خاله جانم مانده بودم، توی کتابخانه اش پیدا کردم...
دو مجلّدِ ضخیمِ قطعِ پالتویی بود با جلد نازکِ مقوایی و نقاشی های نازیبا پشتش...
یادم هست خاله جان مرحومم_ که آن موقع شصت سالی هم داشت ولی همچنان به عادت جوانی هاش کتابهای روز و رمانهای پرفروش را می خرید و می خواند_ قبل اینکه برود قرص خوابش را بخورد و به سختی تا صبح این پهلو آن پهلو شود و خوابش نبرد، وقتی انتخابم را دید با اشاره ی ریز انگشت و آهنگِ آرام و تشویق آمیزی گفت: 'جالب است...تاریخی است'...
بعد زیرِ لبی با خنده ی خجولانه ای_ که انگاری یعنی چه جلافت ها!..._ اضافه کرد:'پلیسی هم هست'...
همین اشارات برایم کافی بود تا بیفتم روی کاناپه ی سبزِ کهنه ی پدربزرگ و در ساعات دراز تنهایی آن شبانروز جادویی و مرموز_ چون خاله جان در نتیجه قرص های دیر تاثیر خواب آور تقریباً تمام فردا را نیز تا سر شب خوابید_ همانجا تا به انتهای قصه را بخوانم... یک نفس... بی وقفه...
تاثیرش مثل اوّلین باری بود که شیرینی ناپلئونی بخوری... و خرده ریزه هاش دست و دهان و دامانت را بیالاید..
هم خیلی مزه داد... و هم اثرش سر دل و دست و دامانم باقی ماند...
انگاری ناخودآگاه با خط سرنوشتم نیز طوری در هم پیوست...
هر چند آنموقع حتی دانشجوی دانشکده هنرها هم نشده بودم و قطعاً نمی دانستم که 'اومبرتو اکو' استاد تاریخِ هنرِ قرونِ میانه و نشانه شناسی است...
و البته خیالش هم به سرم نمی زد که یک روز خودم نیز تاریخ هنر و نشانه شناسی درس بدهم...و به دانشجو ها بگویم...ببینید دوستان عزیز!... هر جا که نشانه هست یعنی خودِ واقعیت غایب است...
همانطور که آن راهب فرانسیسی خردمند و رازگشای، ویلیام از باسکرویل، به شاگردش 'ادسو' می گوید...
بنظرم این نام انگلیسی و اشاره به ناحیه 'باسکرویل' در قصه نیز خود نشانه ای است دال بر ادای دین نویسنده به شخصیت کارآگاهِ مخلوق "کانن دویل" و عنوان قصه ای از ماجراهای 'شرلوک هلمز'...یعنی "تازی باسکرویل"...
کتاب سرشار است از توصیفات معماری و فرهنگ و ادبیات و معتقدات عصر گوتیک و ...البته اینک که به تاریخ هنر قرون وسطی قدری واقف تر و بسیار علاقمندترم، خواندن این شرح و بسط ها طوری دیگر...بیشتر به دل می نشیند...
اصل کتاب در زمان کودکی های من نوشته شده...اولین کتاب داستانی اومبرتو اکو است ...و در همان دهه ی هشتاد قرن گذشته، فیلمی هم بر اساس آن ساخته شده به بازیگری 'شان کانری' در نقش اصلی...یعنی همان معلم فرانسیسی...
ضمن اینکه این خوانشِ دوباره مرا پیوند می دهد به عهدی که مغروق بودم در جستجوهای پرشور عارفانه و نامقدور...و خیال می کردم_ مثل خودِ مردم قرون وسطی_ که مثلاً حقیقت ...چونان جام مقدس...جایی در شرقِ بهشتِ زمینی...پنهان ...انتظارم را می کشد...
