خیلی از سازمانها میگویند «زیرو تراست را شروع کردهایم»، اما وقتی دقیقتر نگاه میکنیم، فقط یک VPN تازه خریده شده و MFA برای چند مدیر روشن شده است. شبکهٔ داخلی همان شبکهٔ صاف قبلی است و هر دستگاهی که به پریز دیوار وصل شود، به بیشتر سرورها میرسد. زیرو تراست یک محصول نیست؛ یک ترتیب است، و همین ترتیب است که پروژهٔ موفق را از پروژهٔ نیمهکاره جدا میکند.
اصل زیرو تراست ساده است: هیچ درخواستی فقط چون از «داخل شبکه» آمده قابل اعتماد نیست و هر دسترسی باید با هویت، سلامت دستگاه و زمینهٔ درخواست سنجیده شود. مشکل اجرا معمولاً فنی نیست؛ سازمانها از جایی شروع میکنند که فروشنده گفته، نه از جایی که ریسک بیشتر است. نتیجه چند ابزار جدا از هم است که هیچکدام تصویر کامل را نمیبینند. گارتنر پیشبینی کرده بود تا ۲۰۲۶ فقط حدود ۱۰ درصد سازمانهای بزرگ برنامهٔ زیرو تراست بالغ و قابل اندازهگیری داشته باشند.
شناخت دستگاهها: با کنترل دسترسی به شبکه (NAC) اول در حالت «فقط مشاهده» فهرست کامل بگیرید؛ چاپگر و دوربین و دستگاه پیمانکار هم جزو آن است. بعد دستگاه ناشناس به قرنطینه برود و در آخر اتصال بدون وضعیت سالم بسته شود.
اثبات هویت: MFA فقط برای VPN نیست؛ پنلهای مدیریتی، ایمیل و سامانههای مالی هم آن را لازم دارند. SSO هویت را در یک نقطه نگه میدارد و PAM برای حسابهای ممتاز ثبت جلسه و تأیید موقت میآورد.
دسترسی به برنامه، نه به شبکه: کاربر فقط به همان برنامهای برسد که لازم دارد، بعد از بررسی هویت و سلامت دستگاه. با یک حساب لو رفته دیگر نمیشود کل شبکه را اسکن کرد.
بستن حرکت جانبی: ریزبخشبندی بر اساس نقش هر بار کاری، نه زیرشبکه. از «تاج جواهر» شروع کنید: سامانهٔ مالی، کنترلر دامنه و پشتیبانها.
زیرو تراست بدون داده کور است. لاگ NAC، رویدادهای ورود و هشدارهای فایروال باید در یک سامانهٔ پایش جمع شوند تا قاعدهای مثل «ورود موفق از دو کشور در ده دقیقه» خودکار به اقدام تبدیل شود. همین دید نشان میدهد سیاستها را کجا سختتر کنید.
یک برنامهٔ ششماههٔ واقعبینانه:
ماه ۱ و ۲: NAC در حالت مشاهده و فهرست دستگاهها و برنامهها با مالک مشخص
ماه ۳ و ۴: MFA و SSO، حذف حسابهای مشترک و PAM برای مدیران
ماه ۵: دسترسی مبتنی بر برنامه برای پیمانکاران و مدیران
ماه ۶: ریزبخشبندی ۳ تا ۵ سامانهٔ حیاتی و اتصال لاگها به مرکز پایش
لازم نیست همه را همزمان شروع کنید؛ لازم است ترتیب را درست انتخاب کنید و هر مرحله را با معیاری قابل اندازهگیری ببندید.
نسخهٔ کامل این مطلب همراه با چکلیست اقدام در سایت symantecland دات کام منتشر شده است؛ برای رسیدن مستقیم به آن، بعد از نام سایت در نوار آدرس مرورگر بنویسید: /zero-trust
— کاظم مرتضوی، مشاور مستقل امنیت شبکه