
✒️در فرآیند طلاق، گاهی این تصور اشتباه در میان برخی بانوان رواج دارد که تنها راه رهایی از زندگی زناشوییِ دشوار، چشمپوشی کامل یا جزئی از حقوق مالی، بهویژه مهریه، است. اما باید گفت که در طلاقهایی که بر اساس نقض شروط ضمن عقد یا استناد به عُسر و حَرَج زوجه مطرح میشوند، زوجه الزام قانونی به بذل مهریه ندارد. این نکته مهم و کاربردی، متأسفانه گاهی در هیاهوی فشارهای روانی یا تهدیدهای زوج، نادیده گرفته میشود.
نمونهی واقعی و جاری در یک پرونده:
خانمی به دفتر مراجعه کرد که همسرش مدتی است منزل مشترک را ترک کرده، نفقهای پرداخت نمیکند و حتی در پیامکی صراحتاً اعلام کرده:
«اگر میتونی برو طلاق بگیر؛ عمراً بتونی مگر اینکه مهریهتو ببخشی تا توافقی طلاقت بدم!»
در چنین شرایطی، به جای طرح دعوای ترک انفاق که ممکن است صرفاً زوج را به پرداخت نفقه ملزم کند (و عملاً زوجه همچنان بلاتکلیف باقی بماند)، دادخواست طلاق با استناد به عسر و حرج تنظیم شد. دلایلی مانند ترک منزل، قطع نفقه، مفارقت و همین پیامک تهدیدآمیز، همگی از مصادیق موثر در اثبات عسر و حرج زوجه در دادگاه محسوب میشوند.
پ.ن : با استناد به پیامک سوءنیت زوج احراز میشود و نیازی به گذشتن مدت شش ماه کذایی معروف در رویه قضایی نیست
آیا بخشش مهریه کمکی به پرونده میکند؟
برخی موارد، بخشش بخشی از مهریه میتواند مسیر اثبات عسر و حرج را هموارتر کند و حسن نیت زوجه را در چشم قاضی نشان دهد؛ اما در مواردی که زوجه به مهریه نیاز مالی جدی دارد و زوج نیز از تمکن مالی برخوردار است، دلیلی برای بذل مهریه وجود ندارد. در واقع، زوجه میتواند بدون چشمپوشی از این حق مسلم خود، طلاق مبتنی بر عسر و حرج را پیگیری کند.
باید هوشمندانه تصمیم گرفت: اگر مهریه برای زوجه پشتوانه مالی مهمی محسوب میشود، نباید بدون آگاهی یا به امید توافق، آن را ببخشد و بعداً بهدنبال رجوع یا بازپسگیری آن بیفتد؛ چرا که اینگونه برگشتها همیشه ساده و ممکن نیستند.