خلاقیت معمولا شبیه یک استعداد مرموز تصویر میشه؛ چیزی که بعضیها از اول دارن و بقیه باید با نبودنش کنار بیان. اما اگر خلاقیت رو به چند روش مشخص فکرکردن تقسیم کنیم، هم شناخت تواناییهای خودمون سادهتر میشه و هم میفهمیم برای ساختن یک تیم خلاق به چه آدمهایی نیاز داریم.
این نوشته چهار شکل متفاوت خلاقیت رو معرفی میکنه و با مثالهای واقعی نشون میده ایده تازه همیشه از هیچ ساخته نمیشه. گاهی کافیه چیزهای جدا رو کنار هم بذاریم، چیزهای ظاهرا یکسان رو از هم تفکیک کنیم یا جای سوژه و پسزمینه رو عوض کنیم.

این نوشته بر اساس اپیزود شصتوپنجم پادکست کارکست تنظیم شده.
منبع اصلی این نوشته مقالهای از سال ۲۰۲۳ در هاروارد بیزینس ریویوه. ویراستارهای مجله این مقاله رو با استفاده از کتاب «ذهن آینده» نوشتن؛ کتابی از یک مدیر نوآوری و یک استاد روانشناسی دانشگاه پنسیلوانیا.
نویسندهها مقاله رو با این حرف شروع میکنن که هدف از این مقاله اینه که بتونیم خلاقیت رو بشکنیم به بخشهای کوچیکتر، و انواعش رو شناسایی کنیم. بعد که هرکدوم رو فهمیدیم، بفهمیم خودمون توی کدوم بخشهای خلاقیت خوبیم و توی کدوم بخشهاش خوب نیستیم. علاوه بر این اگه میخوایم یه تیمی درست کنیم که کارش خلاقانهست بتونیم این انواع رو توی آدمهای دیگه همش شناسایی کنیم تا یه تیم متعادلی بسازیم.
حال این چهارتا مدل خلاقیت چیاست؟ اسم اولین نوعش رو میذاره یکپارچه سازی، اینکه کسی بتونه متوجه بشه دوتا چیز که متفاوت به نظر میان در واقع یکسان هستن. نوع دومش جداسازیه. اینکه کسی بتونه متوجه بشه دوتا چیز که یکسان به نظر میان درواقع متفاوتن. نوع سوم جابجا کردن سوژه و پس زمینهست اینکه کسی بتونه متوجه بشه که اصل مطلب اصلا توی چیزی که بررسی میکنیم نیست و جای دیگه باید دنبالش گشت و در نهایت اسم آخریش رو گذاشتن تفکر دور. منظورشون اینه که یه آدمی میتونه دنیا رو خیلی متفاوت با چیزی که امروز هست تصور کنه.
حالا دونه دونه در مورد هرکدوم اینها صحبت میکنیم که بفهمیمشون!
از یکپارچهسازی شروع کنیم. به انگلیسی integration. این نوع از خلاقیت میتونه خیلی جزئی و محلی باشه، چندتا چیز کوچیک رو به همدیگه وصل کنیم. هم میتونه خیلی بزرگ و جهانی باشه، مثل مدلهای فیزیکی که سعی میکنن کل دنیا رو توضیح بدن.
ایزاک نیوتون معروف یکی از کسایی بوده که قدرت خارقالعادهای توی این نوع از خلاقیت داشته. نیوتون توی حوزهی حساب دیفرانسیل و انتگرال کار میکرده و بر خلاف اون داستانی که سیب خورده تو سرش، یه شب نشسته بوده دم پنجره، داشته بیرون رو نگاه میکرده میبینه یه میوه افتاده روی زمین. میگن داشته به این فکر میکرده که این میوه که اینجاس تقریبا اندازهی ماه دیده میشه و همینطوری که داشته با خودش به این فکر میکرده که تاثیر پرسپکتیو چیز جالبیه، باخودش میگه نکنه نیرویی که میوه رو روی زمین نگه داشته همون نیرویی باشه که ماه رو توی آسمون نگه داشته. این جرقهی اولیهی قانون جاذبهی نیوتونه. نویسندهها میگن این یکپارچه سازی معمولا اون هستهی اساسی نوآوریهای علمیه.
نویسندهها میگن این قضیه مخصوص نوآوری علمی نیست. مثلا شما اولین نسخهی آیفون رو اگه نگاه کنید اینطور نوآورییه. استیوجابز موقع معرفی میگه ما میخوایم یه دستگاه پخش موسیقی جدید، یه موبایل جدید و یه دستگاه ارتباط با اینترنت جدید معرفی کنیم. نویسندهها میگن وقتی میبینی که دوربین، تلفن و دستگاههای پخش موسیقی همه دارن از المانهای یکسان LCD و مدارهای میکروالکترونیک جدید ارائه میشن، منطقیه که با خودت فکر کنی نمیشه همهی اینا رو به هم وصل کرد و یه دستگاه ساخت که همهی این کارا رو بکنه؟ اگه برگردیم به ۳۰-۴۰ سال پیش، تلفن یه دستگاهی بود که به دیوار خونه وصل بود و هیچ المان دیجیتالی نداشت، یه چرخ رو میچرخوندی زنگ میزد، موسیقی از روی نوارهای کاست پخش میشد که دوباره هیچ المان دیجیتالی نداشت و دوربین هم روی فیلم عکس میگرفت که اونم دیجیتال نبود.
وقتی همهی اینا به سمت دیجیتالی شدن میرن، منطقیه که یکپارچه سازی به ذهن آدم برسه. البته این مدل نوآوری به همین راحتی نیست که چارتا چیز رو باهم قاطی کنیم و بگیم دیگه شد محصول جدید ها. اکثر وقتا آدما براشون مهم نیست این ترکیب کردنه. منظورم اینه که این حرف نباید این فکر رو توی ذهن ما درست کنه که هر چیزی رو قاطی کنیم با چیزای دیگه میشه محصول جدیدی که مردم میخوانش.
حالا توی زندگی روزمره این مدل از خلاقیت کجا ممکنه به کار ما بیاد؟ مثالی که نویسندهها میزنن توی حوزهی مارکتینگه. میگه اگه شما فروشندهی کاغذ باشی، و بخوای یه کاری کنه که آدمای رنج ۲۵ تا ۳۵ ساله که بهشون میگن millennial ازت خرید کنن. احتمال داره بتونی یه حدسایی در موردشون بزنی. مثلا اینکه آدمایی که توی این سنن بعد از کورونا دوست ندارن فول تایم برن شرکت و دنبال کار کردن به شکل hybrid هستن. حالا نتیجه میشه چی؟ میگه اگه یه کمپینی داری که با کسایی که ریموت کار میکنن خوب کار کرده، میتونی ورش داری برای این گروه هم استفاده کنی.
کلا وقتی میخوایم یه مسئلهی جدید حل کنیم میتونیم به این فکر کنیم که ممکن نیست که این مسئله با یه مسئلهی قبلیی که حل کردیم یکی باشه و بتونیم از روشهای اونجا استفاده کنیم؟
این پس شد یکپارچه سازی.
حالا بریم سراغ دومین مورد، جدا سازی یا به انگلیسی Splitting.
این مدل هم مثل قبلی توی دنیای علم نمونههاش فراوونه. مثلا توی جدول تناوبی عنصرها، اومدن، آب و خاک و باد و آتیش رو شکستن به ۱۱۸ تا عنصر شیمیایی. یا مثلا میگن نوآوریهای پزشکی معمولا اینطورین که یه بیماری که وجود داره شکسته میشه به چندین تا بیماری مختلف و هرکدومشون به صورت مجزا و بهینه درمان میشن و خروجیش میشه یه درمان موثر تر. یه مثال جالب دیگهای که میزنن نویسندهها ایجاد خط تولیده. میگن قبل از صنعتی شدن، وقتی یه محصولی درست میشد، یه نفر صنعتگر از صفر تا صد محصول رو خودش تنهایی میساخت. ولی با ایجاد خط تولید اومدن بخشهای مختلف کار رو جدا کردن که هرکسی بتونه فقط روی یه کار دقیق متمرکز بشه و اونکار رو بسیار بهتر انجام بده. مثلا تفنگ رو یه نفر میساخته. بعد برای ساختنش لازم بوده هم توی کار با چوب متخصص باشه، هم توی کار با فلز.
میگن اولین بار توی سال ۱۷۸۵ بود که یه آقای سوئدی اومد و گفت بیایم قطعاتی بسازیم که با همدیگه قابل جایگزین کردن باشن و مثلا موقع ساختن اسلجه بتونیم از بین جای گلولهها و بدنهی اسلحه و اینها یکی رو انتخاب کنیم، سرهم کنیم بشه اسلحه. میگن مردم باور نمیکردن یه همچین روشی کار کنه. وقتی یه آقایی توی فرانسه اومد و جلوی جمع از بین قطعهها انتخاب کرد و سرهم کرد و بعد با اسلحه شلیک کرد، مردم حیرت کرده بودن که مگه میشه یه اسلحه همهی اجزاش دقیقا برای خودش ساخته نشده باشه؟ یا مثلا شما قطار با موتور بخار رو که میخواستی بسازی، یه مهندسی باید از صفر تا صد کار رو بلد میبود. از ساخت موتور بخار تا ساخت ریل، تا ساختن واگنها و اتصالهاشون. همه چی.
حالا من حتما توی اپیزودهای آینده برمیگردم به مشکلی که این تخصصی سازی کار ایجاد کرده برای آدما، ولی خب اینجا نویسندهها به درستی یه روش خلاقیت به خرج دادن رو جدا کردن کار ها از هم معرفی کرده.
یه مثال جالبی که نویسنده از دنیای مدرن میزنه، کامپیوترهای کوانتمی هست. میگه توی کامپیوترها ما بیتها رو داریم که یا صفرن یا یک. یکی اومده گفته آقا خب بذاریم بیتها به جای این دوتا مقدارهای بیشتری بگیرن. بعد این مقدارها رو هم به صورت همزمان داشته باشن. از این کامپیوتر کوانتمی در اومده. من خیلی خیلی تاکید کنم که نویسندهها بسیار ساده سازی کردن قضیه رو. من اصلا ادعا نمیکنم که همچین توضیح سادهای میتونه کامپیوتر کوانتمی رو توضیح بده. گوگل یدونه از این پردازندهها رو توی سال ۲۰۱۹ معرفی کرد که یه مسئلهای که ابر کامپیوترها توی ۱۰هزار سال میتونن حل کنن رو توی ۲۰۰ ثانیه حل کرد. حالا برگردیم به زندگی خودمون. توی کار و زندگی شخصی چطوری میشه از این روش استفاده کرد؟
این روش بررسی کردن مسئله کلا توی حل کردن مسائل یه چیز رایجیه. شما فکر کنید همون شرکتی که توی حوزهی کاغذ کار میکرد میخواد ببینه برای اون آدمای ۲۵ تا ۳۵ ساله کدوم محصول شرکتشون جالبه. اول باید بیاد خریدارا رو به دوتا دستهی شرکتها و مصرفکنندههای عادی تقسیم کنه. بعد که اینکار رو میکنه متوجه میشه شرکتهایی که ازشون خرید میکنن معمولا شرکتهای کوچیکن. دوباره بیشتر که بررسی میکنه میبینه یه سری هستن که محصولهای متنوع میخرن ولی اینطوری نیست که مداوم یه محصولی رو سفارش بدن، یه دستهی دیگه هستن که تعداد محصول کمی رو سفارش میدن و تعداد زیاد ازش سفارش میدن و همیشه هم سفارش میدن.
میگه حالا توی این دستهی دوم که یه محصول رو زیاد سفارش میدن، این شرکت میره سراغ اینکه چه محصولیه که خیلی زیاد سفارشش میدن و میبینه یه نوعی از دفتر با جلد چرمی سبز رنگه که ۳۰ تا شرکت دارن مداوم سفارشش میدن. میره با این شرکتا صحبت میکنه، میگن که ما این دفترها رو میخریم که کارمندای خودمون وقتی میخوان یادداشت کنن یه چیز با کیفیت و قشنگ برای نوشتن داشته باشن، از اونور به مهمونهامون هم از این دفتره هدیه میدیم. میگه اینجا شرکت میره سراغ اینکه هم دفترهای لاکچری بیشتری درسته کنه، هم اینکه قبلا فقط میذاشتن شرکتها دفتر رو به صورت عمده بخرن، میگه توی تعداد کم هم شروع به فروختن کردن. مهمتر از همهی اینا امکانات چاپ لوگوی شرکت روی جلد دفتر رو هم فراهم کردن تا شرکتها بتونن هدیهی مناسبتری بدن.
این مدل نوآوری توی ساختن استارتاپ هم خیلی رایجه. نویسندهها اینو نگفتن، من دارم از جای دیگه میگم. خلاصهی داستان اینه که وقتی اینجوری بری توی کارهای روزانهی آدما، میتونی یه سری آدم رو پیدا کنی که دارن از یه محصولی استفاده میکنن ولی ازش راضی نیستن و حتی تلاش کردن که یه راهی پیدا کنن که این محصول براشون بهتر کار کنه ولی راه حل خودشون چندان جواب نداده. این خودش ریشهی نوآوریه.
حالا اینا رو داشته باشیم. شد دوتا مورد اول در مورد خلاقیت. بریم سراغ سومی و چهارمی
اسم انگلیسی این نوع از خلاقیت figure-ground reversalه. از اون عکسای سیاه و سفیدی میاد که اگه به بخش سفیدش نگاه کنی یه چیزی میبینی و اگه به بخش سیاهش نگاه کنی یه چیز دیگه میبینی. نویسندهها میگن کسی که این نوع از خلاقیت رو داره انگار میتونه خودش تصمیم بگیره کدوم یکی از این تصویرها رو ببینه و بینشون سوییچ کنه.
نویسنده میگه یکی از مهمترین اکتشافاتی که توی دورهی زندگی ما اتفاق افتاده، کشف بخشهایی که از مغزه که موقعی که فکر نمیکنیم به صورت خودکار تصمیم میگیرن. این کشف به صورت اتفاقی و از طریق همین figure-ground reversal اتفاق افتاده. محققهای حوزهی نورولوژی داشتن روی یه تحقیقی کار میکردن که ببینن وقتی آدما فکر میکنن مغزشون چطوری کار میکنه. یعنی وقتی تمرکز میکنن که یه درسی رو گوش کنن یا یه مسئلهای رو حل کنن چه اتفاقی توی مغزشون میفته. توی این تحقیقها برای اینکه تفاوت رو بتونن نشون بدن وسط این مسائل و کلاسها به آدما استراحت میدادن که ببینن چه اتفاقی میفته موقع استراحت. توی این بازههای زمانی انتظار داشتن که مغز وارد مود استراحت بشه و دیگه اون جرقههای نورونها زیر دستگاه دیده نشه.
اتفاق عجیبی که میفته اونجا اینه که میبینن یه بخشایی از مغز توی استراحتها نه تنها این جرقههای نورونی رو دارن بلکه حسابی هم فعال هستن. بعد از اون توی تحقیقهای دیگه دیدن که موقعی که آدما توی روز دارن رویا پردازی میکنن هم همون بخشهای مغز روشن میشه و در نهایت با تحقیقات بیشتر معلوم شد اون بخشها مربوط به تصور کردن و برنامهریزیه. محققها اصلا دنبال این نبودن که اون مدل از فکر کردن رو بفهمن ولی از توی آزمایشهاشون متوجه این شدن یهویی.
یه مثال دیگه که میزنه نویسنده از سال ۱۹۵۷ه. زمانی که روسیه اولیه ماهوارهی خودش رو به فضا میفرسته و آمریکا میخواسته این ماهواره رو توی فضا مسیریابی کنه تا در هر لحظه بدونه کجاست. یه سال گذشت تا بفهمن این تکنولوژی که درست کردن اصلا برعکسش بیشتر بدرد میخوره. اینکه یه سری ماهواره توی فضا باشن و لوکیشن چیزهای روی زمین رو ازشون بشه فهمید. این ایده باعث میشه GPS به وجود بیاد که همهی ما ازش استفاده میکنیم امروز.
توی دنیای بیزینس هم مثالی که برامون آورده مقاله سرویس کلاود آمازونه. AWS. اینا برای شرکت خودشون نیاز داشتن که زیرساخت درست کنن بعد یه روزی یکی از مهندسها متوجه میشه که خب اینی که ما میخوایم رو احتمالا بقیه هم میخوان. بریم به دیگران هم سرویس بدیم. البته این داستانه رو خیلی ها هم رد میکنن. جور دیگه تعریف میکنن. خیلی توش عمیق نمیشم اگر دوست داشتید برید سراغش پادکست Acquired که چندین بار تا حالا معرفیش کردم در موردش مفصل حرف میزنه.
برگردیم به همون شرکت تولید کاغذ خودمون. میگه فرض کنید یکی از مدیرهای فروشگاه همون شرکت تولید کننده کاغذ، توی یه جلسهای بوده و توی جلسه بهش گفتن که آقا ما میخوایم به آدمای ۲۵ تا ۳۵ سالهای که کسب و کار دارن بفروشیم. این توی کل هفته اینا رو نگاه میکنه هرچی فکر میکنه میبینه معلوم نیست چی دارن میخرن اینا و چرا. یه بار آخر هفته که میره مغازه میبینه یکی از کسایی که قبلا دیده بوده ایندفعه بدون لباس رسمی اومده خرید و یه دختر بچه هم باهاشه. باهم دارن برای دخترش وسایل هنری میخرن. اونجاس که تازه میفهمه کجای کار رو اشتباه کرده بوده. وسایل شرکت و وسایلی که بچهی دبستانی اینا برای کارای مدرسه لازم داشته قاطی میشده و نمیفهمیده که چرا این چیزا رو دارن میخرن.
کاری که میکنه اینه که میاد وسایل مدرسه رو کنار وسایل شرکت میچینه توی فروشگاه و میذارتش وسط فروشگاه که همه از جلوش رد بشن. اینطوری میشه که فروشش به این آدما از کل فروشگاههای کشور بیشتر میشه.
بریم سراغ مورد آخر، که نویسندهها به انگلیسی بهش میگن Distal Thinking. دیدن دنیا بسیار متفاوت با چیزی که امروز هست. نیکولاس تسلای معروف میگه کلا فرآیند ساخت و بهبود محصولم توی سرم اتفاق میفته. کلا همش رو تخیل میکنم. چیزایی که با این روش ساخته، برق AC یا همون متناوبه، لامپ نئونه، رادیوه و تولید برق از حرکت آب، مثل سد های امروزی!
بعضی وقتا کسایی که نوآوری میکنن زیادی جلوتر از زمان خودشون فکر میکنن و چیزهایی میسازن که دنیا هنوز براش آماده نیست. مثلا سال ۱۹۸۳، یه متخصص علم کامپیوتر که روی رمزنگاری کار میکرد، پول ناشناس دیجیتالی رو معرفی کرده. اون موقع تازه کامپیوترهای شخصی داشتن مطرح میشدن. هنوز دسترسی به اینترنت در اختیار آدمهای خیلی محدودی بوده. توی سال ۱۹۹۴، شرکتشون به اسم دیجی کش اولین نقل و انتقال پول توسط اینترنت رو انجام و سال ۱۹۹۸ هم ورشکست میشن. مثل خیلی از کسایی که از زمان خودشون جلوئن، اونا راه رو برای کسایی که بعدا کسب و کارهای واقعی ساختن، هموار کردن ولی خودشون به جای مناسبی نرسیدن.
نویسندهها میگن دو روش هست که وقتی اینطوری فکر میکنیم بتونیم موفق بشیم. یا یه جوری بازار رو سریعتر حرکت بدیم که به اون نقطهی مورد نیاز ما برسه، یا اینکه از اون نقطهای که میخوایم بهش برسیم دنده عقب بیایم تا امروز، بعد بشینیم مراحل وسطش رو دونه دونه بسازیم و اون محصول ها رو به مشتری بفروشیم تا بالاخره به نقطهی مورد انتظارمون برسیم.
مثالی میزنه توی همون بازار پول شرکت paypalه. میگه سال ۱۹۹۹ اینا شروع کردن به کار. توی اون زمان چندان کاربردی نداشته تکنولوژیی که داشتن. اینطوری میشه که میرن سراغ سایت حراج اینترنتی ebay که توش پرداخت پول از طریق اینترنت دیگه استاندارد شده بوده. انقدر این استراتژی خوب پیش میره که سال ۲۰۰۲ شرکت ebay اصلا میخره پی پل رو. پس درواقع پیپل راهی که رفته این بوده که یه تعداد کمی آدم که آماده بودن برای تکنولوژی رو پیدا کنه. امروز که به پیپل نگاه کنیم توی ۲۰۰ تا کشور ازش استفاده میشه و سالی ۲۵ میلیارد دلار پول درمیاره!
حالا مثلا برای حالت دوم ماشین خودران رو مثال میزنه. میگه هنوز اکثر مردم آماده نیستن برای این تکنولوژی. اگه ۲۰ سال پیش میخواستی در مورد ماشین خودران کار کنی باید آروم آروم این اعتماد رو توی آدما ایجاد میکردی. آدما میترسن فرمون رو از دستشون بگیری، تکنولوژی هنوز به اون سطح اصلا نرسیده، زیرساختش توی جادهها وجود نداره، تازه از نظر قانونی هم ممکن نیست. چیزایی که درست کردن این وسط مثلا کروز کنترل بود، که سرعت ماشین رو خودش کنترل کنه، بعد رادار اضافه کردن که وقتی از جلو به ماشینی نزدیک میشه ترمز کنه، بعد سنسور خطوط رو اضافه کردن که موقع سبقت حواسش به خط جاده باشه، بعد پارک کردن خودکار رو به ماشین ها اضافه کردن. میبینید کم کم داریم به سمت اون آمادگی لازم میریم. الان دیگه وقتی میشنویم ماشینهای تسلا خودشون رانندگی میکنن، چندان تعجب نمیکنیم.
ما دیگه حرفمون رو در مورد انواع خلاقیت زدیم. نویسنده میگه اینکه بدونیم کدوم خلاقیتها رو داریم و از هرکدوم چقدر داریم، بهمون قدرت عمل میده ولی در کنارش باعث میشه دیدمون محدود بشه. مثلا جدا کردن و تلفیق کردن دیگه. دقیقا مقابل همن. اگه یکی رو زیاد داشته باشیم اون یکی رو اصلا نمیبینیم. تلفیقکنندهها جاهای اشتباه دنبال چیزهایی میگردن که تلفیقشون کنن، جدا کننده چیزهای یکپارچه رو جدا میبینن. میگه قدم اول اینه که خودمون رو بشناسیم و دفعهی بعدی که خواستیم دنبال راه حل خلاقانه بگردیم، میتونیم یه بار به تمام این انواع خلاقیت فکر کنیم و ببینیم برای هرکدوم اینا یه راه حل به ذهنمون میرسه. بعد که حداقل از هر روش یه راه حل درست کردیم بهترین رو انتخاب کنیم و بریم جلو، اینطوری حداقل مجبوریم جورهای دیگهی خلاقیت رو هم ببینیم.
خلاقیت هستهی اصلی آیندهی ماست، اگه بتونیم از هر چهارتای این روشها خوب استفاده کنیم احتمال موفقیت خودمون رو در آینده کلی بالا بردیم!
حالا که حرفای نویسندهها رو زدیم من میخوام اینجا یه چیزی رو یادآوری کنم. به نظر خودم حرف مهمیه. دقت کنیم که نویسندهها گفتن ما آدم دانشگاهی نیستیم که، رفتیم یه سری مقاله و اینها رو خوندیم، بعد اومدیم این پترنها رو شناسایی کردیم و به شما گفتیم. یه تلهای که ما توش ممکنه بیفتیم اینه که بگیم خلاقیت خوبه، دیگه بریم با همین روشها بیزینس بسازیم، مسائل زندگیمون رو حل کنیم، همه چی. این داستان اون کسیه که یه چکش داره فقط و همه چیز رو میخ میبینه. حرفم اینه که اگه میریم سراغ این روشها باید حواسمون باشه که خلاقیت یکی از بسیار پارامتر تاثیرگذار توی موفقیت یه کاریه. ما نیاز داریم به مدلهای مختلف ذهنی که بتونیم مسائل رو از دید اونها ببینیم.
این مدل خلاقیت صرفا مناسب اینه که یه وقتی که توی یه مسئله گیر کردیم بیایم سریع این ۴ تا روش رو بهشون فکر کنیم ببینیم چیزی به ذهنمون میرسه. همونطوری نویسندهها گفتن دیگه. مثلا توی بخشهای کسب و کار که حرف میزدن، هیچوقت درمورد جنبهی کاربرها حرف نزدن اینا، چون کارشون چیز دیگهست، درک کاربر مسئلهی این مقاله نبوده که، این بوده که راه حل جدید از کجا پیدا کنیم. شاید این راه حل جدید که پیدا میکنیم بسیار راه حل بدی باشه، صرفا جدید بودنش اینجا مسئله بود. مثلا توی حرفای نویسنده همین که از مسیر جداسازی بریم به یه مسئلهای که راهحل یکپارچه سازی داره نگاه کنیم معلومه که کار رو خراب میکنه دیگه. دقیقا داریم سر و ته سعی میکنیم مسئله رو حل کنیم. خلاصهی حرفم اینکه به درد مرد چکش به دست مبتلا نشیم بعد شنیدن این حرفا!
خب بریم سراغ جمع بندی. ۴ تا مدل رو نویسندهها گفتن که باهاشون بتونیم راه حل خلاقانه پیدا کنیم. اولش تلفیقه، چیزهایی که فکر میکنیم از هم مستقل هستن ممکنه یه چیز باشن، بعدیش تفکیکه، اینکه چیزهایی که یکی به نظر میان ممکنه متفاوت با هم باشن. سومیش تغییر دیدمون بین پس زمینه و سوژهست، که بهمون میگه شاید داریم جای غلطی دنبال جواب میگردیم و جواب توی پس زمینهست، در نهایت هم دیدن دوره که یه روش خیالپردازی در مورد آیندهست که از اون خیال پردازیمون باید برگردیم بیایم عقب تا برسیم به امروز!
مقالهٔ Cultivating the Four Kinds of Creativity در هاروارد بیزینس ریویو