برای افراد کم درآمد، بهجای راهاندازی خیریه، چه راه حل دیگهای وجود داره؟ میشه همون کمکی که به عنوان خیریه به این آدما میدادیم رو، صرف راه انداختن یه کسبوکار کنیم؟ نوشتهای که در ادامه میخونید رو آقای Vijay Govindarajan توی سال 2010 نوشته. ویجای استاد مدیریت در دانشگاه دارتموثه. مقاله اصلی رو از لینک منبع میتونید پیدا کنید.
این داستان، تکمیلکننده نوشته قبلیه: از پول خرد تا نوبل صلح . اگه اون مطلب رو هنوز نخوندید، پیشنهاد میشه بعد از خوندن این نوشته، سراغ اون هم برید و بخونینش.

خرده سرمایهگذاری یا Microfinance چیه؟ یه طرحیه برای وام دادن به افراد فقیر، برای راهاندازی کسبوکارهای کوچیک. ولی باید بدونیم خرده سرمایهگذاری در واقع ارزشش به اینه که شان اون فرد کم بضاعت رو بالا میبره و باعث میشه اون آدم توانمند بشه.
ژانویه سال 2010، نویسنده مقاله پنجاه نفر از مدیرای اجرایی شرکتهای بزرگ رو میبره هند و با طرح Kudumbashree آشناشون میکنه. این طرح، برنامه خردهسرمایهگذاری جنوب هنده. ویجای از یکی از ذینفعهای این طرح که خانمیه بهنام پانکاجم (Pankajam)، هم دعوت میکنه که بیاد و داستانشو برای همه تعریف کنه. پانکاجم از اهالی قبیله نشین هند بوده و قبیله نشین های هندی سطح سواد و درآمد بسیار بسیار پایینی دارند. این خانم ده سال پیش، 15 دلار وام از این طرح گرفت و اونجا بهش یاد دادن که چطور یه سرمایهگذاری کوچیک توی یک کسبوکار کشاورزی انجام بده.
در طی این ده سال، پانکاجم تونست کارآفرینی بشه که کارشو از کشاورزی برد به تولیدی لبنیات، بعدش پرورش مرغ، و درنهایت هم هر سهتای این بیزنس ها رو موازی جلو میبرد. پانکاجم یه دختر بزرگ داره که کالج رو تموم کرده و الان معلمه؛ یکی دیگه تو کالجه و میخواد حسابداری بخونه، و دختر کوچیکشم دبیرستانیه و میخواد در نهایت پزشکی بخونه. یادمونه که ده سال پیش 15 دلار وام گرفت دیگه؟ اگه این مبلغ نه بهعنوان یه وام کسبوکار، که صرفا بهعنوان یه کمک مالی به پانکاجم داده میشد، الان احتمالا نمیتونست هزینه تحصیل و زندگی سه تا دخترشو بده.
ولی نکتهی جذابتر داستان پانکاجم، تحول شخصی خودشه.
نویسنده مقاله میگه ما تو آمریکا به کسی که درآمد روزانهاش زیر 2 دلاره میگیم فقیر. ولی من تعریف فقر رو یه سبک زندگی میبینم بیشتر. مشابه چیزی که در زندگی حاشیه نشین ها میبینیم؛ این آدما قدرت ندارن که صدای اعتراضشون رو به جایی برسونن، و آزادی هم ندارن. این خرده سرمایه گذاری بیش از هرچیزی، به پانکاجم این قدرت رو داده که بتونه خودشو مطرح کنه. اونروز پانکاجم تمام سوالای مدیرای اجرایی رو با اعتماد بهنفس کامل جواب داد. ویجای میگه من اعتراف میکنم ما یه سری مدیر داریم که بلد نیستن به اندازه پانکاجم با آدما ارتباط چشمی درست برقرار کنن!
اینم بگیم که درسته طرح میکروفاینانس به پانکاجم استقلال مالی داد، ولی کاری که انجام میده بزرگتر از اینه. آخر برنامه یکی ازش پرسید تو ده سال توی میکروفاینانس بودی؛ اگه بخوای بهترین اتفاقی که برات افتاده رو بگی، اون چیه؟ پانکاجم یه کم مکث کرد؛ بعد گفت: "اگه این طرح نبود، من الان واینستاده بودم جلوی شما که براتون صحبت کنم." یعنی خرده سرمایه گذاری به این آدم یه هویت داده. این حتی مهمتر از اون استقلال مالیه. خیلی آمریکاییا هستن که درآمد روزانهشون خیلی هم بیشتر از دو دلاره؛ ولی بازم حس استقلال ندارن و حس نمیکنن آدم مطرحی باشن.
این درواقع همون دلیلیه که محمد یونس، پدر طرح خردهسرمایهگذاری، جایزه نوبل رو برد؛ چون این طرح به آدمها شان و منزلت اجتماعی میده.
از زمانی که دکتر محمد یونس این طرح رو توی بنگلادش برای اولین بار راه انداخت، تا زمانی که این مقاله نوشته شده، خرده سرمایهگذاری تو بیش از 100 کشور مطرح شده. این طرح الان حتی توی آمریکا هم، برای مناطق فقیر نیویورک، جای پایی پیدا کرده. نکته جالبیه دیگه؛ که یه نوآوری توی یه کشور فقیر، باعث تحول آدمایی توی یه کشور پیشرفته شده!
ویجای آخر سخنرانی از مدیرها میپرسه: " اگه به پدر پانکاجم فقط 15 دلار وام داده بودیم که کسب و کاری راه بندازه، بهنظرتون احتمالش بالا نبود که این خانم الان یه معلم، حسابدار یا پزشک باشه؟ اینکه پانکاجم سواد نداره تقصیر کیه؟ پانکاجم قطعا آدم باهوشیه چون همینطور که دیدیم، سوالای مدیرای 500 تا شرکت مطرح رو بدون هیچ مشکلی جواب میداد."
کی فقر رو در دنیا بوجود آورده؟ فقر رو افراد فقیر بوجود نیاوردن، این چیزیه که به اونا تحمیل شده. ما اینو انکار میکنیم که افراد کم بضاعت هم مثل بقیه آدما باید به خدمات درمانی، تحصیلات و کسبوکار دسترسی داشته باشن. میشه گفت این یه مسوولیت اجتماعی برای همه ماست، که این افراد رو از حاشیه به مسیر اصلی بیاریم و کاری کنیم که بتونن هویت خودشونو پیدا کنن.
منبع