روی پل خواجو راه میرویم. میپیچیم ،دوباره پل را برمیگردیم. اول راه شناسنامهای از تاریخ پل گذاشته بودند و علت خاص بودن این پل و دلیل ساختنش که قسمت خواجو را وصل میکرده به دروازه شیراز. آخر آن موقعها دروازه شیراز فقط جایی برای شروع رفتن به سمت شیراز بوده ؛خانه و ساختمان این طرف شهر نبودهاست .اصلا از نورباران به این طرف بیابان بوده و تخت فولاد خارج از شهر محسوب میشده. تخت فولاد حالا درست وسط شهر است .راستی تو را تخت فولاد نبردهام. آنجا را حتماً برویم. سرتاسر مردهاست که خوابیده .بعضی جاها خانوادگی خوابیدهاند انگار فامیل هایی که بعد از عمری سگدو زدن چپیدند کنار هم .راستی میدانستی که من و تو آخورمان مرگ است؟ امروز ده بار از زبان چاووشی این را شنیدم .هر ده بار به وقتی فکر کردم که ما دیگر نیستیم.واقعا نیستیم ها!جالب نیست؟! صدای مگسی میآید که در اتاق حبس شده.من میتوانم در را باز کنم شاید فرار کند و گوشم را از این صدای ویز ویز رها کنم،اما تکان نمیخورم. تو که اینجا نیستی اما برایت میگویم که چطور حس آدمهای قدیم در من حلول میکند وقتی پا روی خواجو میگذارم انگار من هم زنی هستم روسری به سر چارقد به کمر که بار نانی دارم یا آردی که باید از این طرف آب ببرم آن طرف آن طرف، و شهر برایم بیمعناست و صدای سم اسبها است که با صدای قاطرها قاطی شده و صدای مؤذن که بالای گنبد ایستاده. واقعاً آدمیزاد هر کاری که انجام دادهاست چیزی از خودش بهجا گذاشتهاست .پل ساخت روی رودخانه تا زندگیاش را بگذراند اما روی پل هنرمندی اش را هم اثبات کرده .شاید اصلا در پی اثبات هنرمندی هم نبوده شاید آن روزها هنر مثل آب خوردن ،نان خوردن، چیزی بوده واجب که سر سفره باید باشد. بله سفره حتی همین سفره قلمکاری !دیدی لابد تابهحال .چرا برایت هدیه سفره قلمکاری نفرستم؟ بس که غذا خوردن در سفره قلمکاری زیباست. ترکیب نان و سبزی و سفره قلمکاری کنار هر غذایی تو را میبرد به پلهای اصفهان،به نقش جهان. ببین حتی سفره هم برایشان موضوعیت هنری داشتهاست زندگی میکردهاند هنر را و این مگر غیر از معنای اصیل زندگی است .سارتر میگوید تو تا عمل نکنی چیزی نیستی همین من مدام در ذهنم چرخ میخورد که بنویسم اما تا ننویسم تا عمل نکنم هنوز به نویسندگی نرسیدهام. از نظر سارتر تو همان طرحی هستی که میآفرینی .دیگران به تو میگویند خوب باش مهربان باش به دیگران خدمت کن احترام بگذار و پدر و مادرت اما لحظه انتخاب بین دوراهیها که میمانی تخممرغ بخوری یا تن ماهی این تو هستی که میآفرینی آن لحظه و آن عمل را و چه زیبا آفریدهاند هنر را سر سفره ما و در شهر ما. در جاییکه ما راه میرویم و نفس میکشیم .تو را پل مارنان هم باید ببرم. آنجا چشم لازم نداری وقتی آب را بعد از هزار روز باز کردند آنجاکه میروی فقط گوشکن .صدای آب با آن عظمتش و آن لطافت اش که از روی سکوها پایین میریزد آنجا همهمهی آدمها را گم کن ،گوشت را بده به صدای آبی که میریزد پایین .صدای عظیمی است و تو در خود میروی و می اندیشی به پل به آدم ها به شهر به لحظه ها که انگار اینجا کنار آب و پل ایستاده اند و پیش نمیروند.شب ها زیر پل بادکنکهای چراغدار میفروشند و هرازگاه بچهای را میبینی با این بادکنکها که به تو نزدیک میشود و تو گویی هر بچهای چراغدارِ آن روزهاست که آمده پل را بررسی کند که فرستادهی شاه است برای پاییدن آدمها در شب اما تو خاموش باش و گوشکن. بهت گفتم من در برابر عظمت آب ،پل،نقشجهان، حتی دریای شمال فقط سکوت میکنم. انگاری جریانی راه افتادهاست در من که وقتی حرف میزنم سرعتش کم میشود. میگذارم آن زیبایی آن عشق آن مهر که در اصفهان با آب ،که جزء جدا نشدنی اصفهان است، آرام راه بیفتد و من را پر کند اما هیچوقت پر نمیشود. گاهی خسته میشوم اما پر نمیشوم .انگار کوچکتر از آن هستم که برای همه زیبایی صبوری کنم اما من آزادم و این بزرگترین داراییام را میگذارم جیبم و یادم میماند که میتوانم در خانه باشم یا روی صندلی آشپزخانه یا روی تخت یا خانهی مامان اما میآیم روی پل خواجو تا دستم را دراز کنم به سمت آنهایی که میفهمیدند روح آدمیزاد را .من در هر مکتبی هم که بیندیشم نمیتوانم منکر روح شوم. کاش میشد برای کسی بگویم که سوالهایم سرریز کردهاست سارتر میگوید اخلاق را میتوان آفرید در دوراهیها تو انتخاب میکنی اما بدان که تو راهی را میروی که میخواهی تمام بشریت به آن راه روانه شوند .اینجا من ترسیدم .چطور انتخابم را برای عزیزترینِ زندگیام بخواهم ؟چطور راههایی که رفتهام اما غلط بوده اما رفتهام چون میخواستم که رفته باشم را با او شریک شوم ؟اینها آدمیزاد برایشان جدی است آدمیزاد را مسئول میخواهند .من مسئول توام مسئول او و مسئول آنها .سنگینی این آشوبم میکند .پس آنها که این دانههای زیبا را پاشیدند در این شهر میخواستهاند که همین راه را برویم؟و کیشلوفسکی که میخواسته است که ما فکر کنیم به مرگ به خیانت به صلح و به چشمچرانی؟ یا میخواست ما هم فیلمهایی بسازیم ؟من چه میکنم هیچ جز اندکی خواندن و ترسیدن. جرئت ندارم چیزی بنویسم چون پتکی است بالای سرم که کسی آن را رها میکند تا من با خودم بگویم که نمیتوانی که نمیشود. کاش اینها را رها کنم کاش باور کنم این دنیا فقط خودم را دارم. تو کجایی خوبی ؟با تو نمیآمیزم چرا؟ تو را نفس نمیکشم .کاش میشد با دستهای تو کتابها را ورق زد اما نه من دیگر دستها و صورت تو را نمیخواهم من میخواهم دور شوم و در سکوتهای تو راه پیدا کنم .بیایم در سکوت هات و تو را بشنوم .صدای شکستن ات را وسط آزادی و رهایی .صدای خرد شدن استخوانهای استدلالهایت را آنجاکه بیرحم میشوی اما مهربانی آنجاکه تمام حواست را میدهی به زن روبرویت اما من در سکوت تو میدانم که دیروز تمام حواست به زن دیگری بود و تو را من در آن سکوتها دنبال میکنم .در عمل چه هست ؟میدانی برتری تو همین عمل توست تو میآفرینی لحظهای را که میخواهی میآفرینی تجربه ات را .تو در تجربه کثیری اما در سکوت تنهایی و من زن هستم و آدم باورهام کاش حل میشدم در اصفهان در پلها در نقشجهان و در سکوت تو .