
تا چند سال قبل و پیش از ظهور اکوسیستم استارتاپی در کشور؛ رضایت شغلی تعریف دقیقی نداشت. محیط کاری تنها در یک فضای بسته اداری تعریف میشد و رابطه کارفرما و کارمند؛ تنها در قالبهای رسمی و خشک میگنجید.
اما در این سالها و با بیشتر شدن شرکتهای استارتاپی، مفهوم رضایت شغلی هم اهمیت بیشتری پیدا کرده است. یکی از شاخصهای تاثیرگذار در ایجاد این رضایت، میزان حقوق و دستمزد است که هم برای کارفرما و هم کارمند اهمیت بسیار زیادی دارد.
بحث افزایش حقوق و درآمد اقشار مختلف؛ هر سال در ابتدای بهار دوباره نقل محافل میشود. چرا که از یک سو در این ایام معمولا از سمت دولت و شورای عالی کار، میزان افزایش حقوق وزارت کار مطرح شده و از سوی دیگر قراردادهای جدیدی با کارکنان امضا میشود.
گرچه این بحثها میتواند برای افزایش رضایت شغلی و بهبود فضای کاری در کشور مفید واقع شود؛ اما متاسفانه در بیشتر موارد، این صحبتها به حاشیه کشانده شده و از موضوع اصلی (که همان میزان افزایش حقوق منطقی و منصفانه است) دور میشود.
در این مقاله قصد داریم درباره تعیین حقوق و دستمزد منصفانه در سال 1400، عوامل موثر بر آن و سایر موارد مرتبط با این مسئله، صحبت نموده و در انتها مرجعی بیطرف برای تعیین افزایش حقوق در سال جدید را مشخص کنیم:
برای مشاهده گزارش سراسری میزان افزایش حقوق کارکنان در سال 1400 کلیک کنید.
بیشتر افراد جامعه را کارمندان و کارگران تشکیل میدهند نه کارفرمایان! به همین علت عجیب نیست که افکار عمومی همیشه بر این تصور باشد که در بستن قراردادهای سال جدید، کارمندان بازنده هستند. شرایط اقتصادی و ناهمخوانی خط فقر با حقوق دریافتی متوسط جامعه هم به این طرز فکر دامن میزند.
اما واقعا بالا بردن ناگهانی حقوق دریافتی کارکنان میتواند به بهبود اوضاع اقتصادی کشور کمک کند؟
بدون شک کارفرما هم نمیتواند بدون تامین سرمایه مورد نیاز خود، حقوق کارکنان را بیشتر از حد معقول بالا ببرد. حتی اگر این امر با فشار بیرونی (تعیین حداقل حقوق وزارت کار) هم اتفاق بیفتد؛ تاثیر کوتاه مدت داشته و عواقبی همچون تعدیلهای گسترده، افزایش تورم، تعطیلی کارگاهها و سازمانها و... را به دنبال خواهد داشت.
از سوی دیگر، بستن قرارداد بدون افزایش حقوق محسوس، میتواند منجر به ایجاد نارضایتی شغلی و بیانگیزگی در کارکنان شده و تاثیر مخربی بر کارایی و بازدهی آنان بگذارد.
این مسئله، به تنهایی نشان میدهد که وجود مرجعی برای تعیین میزان افزایش حقوق کارمندان تا چه حد ضروری است. در ادامه به سایر عوامل تاثیرگذار بر حقوق و دستمزد خواهیم پرداخت.
بیشتر از یک سال از ورورد کرونا به ایران میگذرد و در این مدت، تعداد بسیاری از سازمانها و مجموعههای تولیدی ورشکسته شدهاند و بسیاری دیگر؛ دست به تعدیل نیروی گسترده زدهاند. شیوع بیماری کرونا موجب شده در سال جدید هم با موج گستردهای از بیکاری روبرو باشیم.
علاوه بر این، شیوع ویروس کرونا و بیکاری ناشی از آن، باعث شده برخی افراد حاضر شوند با درآمدی حتی کمتر از حقوق تصویب شده در شورای عالی کار، مشغول به کار شوند. همچنین این بیماری فرهنگ کاری را هم دستخوش تغییر کرده و امکان دورکاری را نه تنها به یک مزیت، که به یک حق طبیعی برای کارمندان تبدیل کرده است. از تاثیر این شیوه کاری بر حقوق دریافتی هم نباید گذشت.
اشاره شد که وجود مرجعی بیطرف و مستدل برای تعیین حقوق و دستمزد در سال جدید؛ چگونه میتواند مشکلات موجود را برطرف کرده و میزان رضایت شغلی را برای کارکنان و کارفرمایان بالا ببرد. همین مسئله باعث شد جاب ویژن دست به برگزاری نظرسنجی گستردهای بزند تا افزایش حقوق مورد انتظار کارکنان در سال جدید را تعیین کند.
پیش از این و در سال گذشته؛ جاب ویژن برای گروه شغلی برنامهنویسی و توسعه نرمافزار، این اقدام را انجام داده بود که با استقبال خوبی از سوی مخاطبان روبرو شد. اما در سال جدید، شرایط ویژه اقتصادی و ادامه وضعیت کرونایی در کشور باعث شد نیاز به این گزارش برای تمام گروههای شغلی احساس شود.
با توجه به این دلایل، در اسفندماه سال 99، نظرسنجی حقوق کارکنان در سال 1400 توسط جاب ویژن برگزار شد که استقبال بسیار زیادی از آن به عمل آمد. پس از اتمام نظرسنجی، کار پالایش و صحتسنجی دادهها آغاز شد و پس از بررسیهای دقیق، اطلاعات بیش از 40000 نفر برای استخراج اطلاعات گزارش، مورد استفاده قرار گرفت.
برای دانلود رایگان گزارش جامع حقوق و دستمزد کارکنان در سال 1400 کلیک کنید.
جامعیت اطلاعات به دست آمده از نظرسنجی این امکان را فراهم کرد که نگاهی همه جانبه به سطوح درآمدی اکثریت گروههای شغلی به تفکیک شهر، سطوح مختلف ارشدیت، تحصیلات و... داشته باشیم. در ادامه نگاهی گذرا به نکات مطرح شده در گزارش خواهیم انداخت:

تاثیر جنسیت بر درآمد؛ یکی از نکات بسیار مهم است که در این گزارش به آن پرداختهایم. آمارهای به دست آمده از بررسی درآمد اقشار مختلف جامعه نشان میدهد حقوق زنان نسبت به حقوق مردان در سال 99، تا حد قابل توجهی کمتر بوده و حتی درصد افزایش حقوق درخواستی زنان هم نسبت به مردان (در سال 1400) کمتر است.
علاوه بر جنسیت، دیگر شاخصهای موثر بر درآمد نیز در گزارش سراسری میزان افزایش حقوق، مورد بررسی قرار گرفتهاند. شهر محل اشتغال، سطح ارشدیت، مقطع تحصیلی، نوع دانشگاه محل تحصیل و سابقه کار از جمله این شاخصها هستند.
آمارهای منتشر شده در گزارش بیانگر این مسئله هستند که عواملی مانند شهر محل اشتغال(تهران، شهرهای بزرگ و شهرهای کوچک)، سطح ارشدیت (کارمند، کارشناس، کارشناس ارشد و مدیر) و سابقه کار، تاثیر قابل توجهی بر حقوق و میزان افزایش آن دارند. اما تاثیر دانشگاه محل تحصیل، چندان قابل توجه نیست.

همانطور که گفتیم؛ در گزارش سراسری میزان افزایش حقوق کارکنان که توسط جاب ویژن منتشر شده است؛ درآمد سال گذشته (99) و سال جدید (1400) افراد شاغل در گروههای شغلی مختلف به تفکیک شهر و سطح ارشدیت با یکدیگر مقایسه شده است. مهمترین کارکرد این گزارش که مبنای تهیه آن هم شد؛ ایجاد آگاهی و شفافسازی درباره انتظاری است که در میان کارمندان در گروههای مختلف، برای افزایش حقوقشان وجود دارد.
البته در کنار این هدف مهم، شما میتوانید با عوامل تاثیرگذار بر حقوق و دستمزد آشنا شده و درآمد گروههای شغلی مختلف را با هم مقایسه کنید. بنابراین این گزارش حتی میتواند در تعیین مسیر شغلی آیندهتان هم تاثیرگذار باشد.
برای مشاهده گزارش سراسری میزان افزایش حقوق کارکنان در سال 1400 کلیک کنید.
تیم جاب ویژن در تهیه گزارش افزایش حقوق کارکنان در سال 1400، موضع بیطرف خود را حفظ کرده و از نتایج نظرسنجی تنها پس از بررسی دقیق و صحتسنجی استفاده نموده است. بنابراین آمارهای منتشر شده از دقت بالایی برخوردار بوده و به کارمندان و کارفرمایان این امکان را میدهند تا به این گزارش به عنوان مرجع استناد کنند.
گزارش میزان افزایش حقوق کارکنان در سال 1400 که توسط جاب ویژن تهیه و منتشر شده؛ مرجعی بیطرف و مستند برای کارجو و کارفرما است که با شفافسازی رقمهای پرداخت شده در بازار کار، از ایجاد توقعات غیر واقعی در هر دو طرف جلوگیری کرده و میزان رضایت آنان را از محیط کاری و قراردادها، بالاتر میبرد.
این گزارش با استفاده از اطلاعات تجمیعی 40000 نفر تهیه شده است؛ و در آن سطوح درآمدی مختلف به تفکیک گروه شغلی، شهر، سطح ارشدیت و... بررسی شده است. امیدواریم با انتشار این گزارش، به بهبود محیطهای کاری و بالا بردن میزان رضایت شغلی، کمک کرده باشیم.
جاب ویژن، سایت کاریابی و استخدام