مقدمه
بسیاری از مدیران و صاحبان کسب و کار تصور می کنند موفقیت یک مجموعه تنها در رشد و توسعه آن خلاصه می شود. این باور در نگاه اول منطقی به نظر می رسد، اما در عمل می تواند آغازگر بحرانهایی باشد که موجودیت کسب و کار را تهدید کند. تجربه نشان داده توسعه، پیش از آنکه بر پایه پایداری بنا شود، میتواند بسیار پرخطر باشد و مجموعه را به سمت ورشکستگی ببرد.
توسعه؛ شمشیری دولبه
توسعه به خودی خود بد نیست. مشکل جایی آغاز میشود که توسعه بدون برنامه ریزی، بدون زیرساخت و پیش از تثبیت پایداری شکل بگیرد. بسیاری از کسب و کارها در مرحله رشد، دچار توهم بزرگ شدن میشوند و بدون سنجش توان واقعی خود، به گسترش بی رویه روی می آورند. نتیجه چنین رویکردی معمولاً بحرانهای مالی، عملیاتی و مدیریتی است که گاه جبران ناپذیر خواهد بود.
پایداری یعنی توانایی حفظ تعادل و عملکرد مؤثر در شرایط مختلف. توسعه های ارزشمند است که بر بستر پایداری بنا شده باشد، نه اینکه پایداری را قربانی رشد کند.
گذار از شکل سنتی به مدیریت صنعتی
زمانی که یک کسب و کار میخواهد از شکل سنتی عبور کند و به روشهای صنعتی مدیریت وارد شود، دو گام اساسی پیش رو دارد:
سیستم سازی: ایجاد ساختارها، فرایندها و رویه های مشخص که فعالیتها را قابل پیشبینی، قابل تکرار و قابل کنترل کند.
شبکه سازی هوشمندانه: ایجاد ارتباطات هدفمند و برنامه ریزی شده با ذی نفعان، شرکا، مشتریان و منابع کلیدی که به رشد پایدار کمک کند.
بدون این دو گام، ورود به مدیریت صنعتی نه تنها ثمر بخش نخواهد بود، بلکه می تواند آشفتگی و بی نظمی را تشدید کند.
مالک کسب و کار، مدیر کسب و کار نیست
نکته ای که بسیاری از صاحبان کسب و کار از آن غافلند این است که مالکیت یک کسب و کار به معنای توانمندی در مدیریت آن نیست. مالک می تواند مدیر باشد، اما مشروط بر اینکه اصول و دانش مدیریت را به درستی آموخته باشد. در غیر این صورت، ترکیب مالکیت و مدیریت در یک نفر اغلب به تصمیم گیری های غیر اصولی، شتاب زده و احساسی منجر می شود.
مدیران حرفه ای برخلاف مالکان غیر حرفه ای، بر اساس اصول، چارچوب ها و برنامه های مدون پیش می روند. ویژگی کلیدی رویکرد حرفه ای این است که تمام اقدامات قابل اندازه گیری باشند. بدون اندازه گیری نمی توان پیشرفت را سنجید و بدون سنجش نمی توان مسیر را اصلاح کرد.
اولین گام: تعیین اندازه شغل
پیش از هر توسعه ای، نخستین گام یک مجموعه این است که اندازه واقعی شغل خود را مشخص کند. این یعنی بداند ظرفیت فعلی اش چقدر است، چه منابعی در اختیار دارد، چه میزان تقاضا را می تواند به درستی پاسخ دهد و مرز میان رشد سالم و رشد مخرب کجاست.
تعیین اندازه شغل به مثابه ترسیم نقشه راه است. بدون این نقشه، هر حرکتی به سمت توسعه نوعی ریسک کورکورانه محسوب می شود.
نتیجه گیری
موفقیت پایدار یک کسب و کار نه در توسعه بی قید و شرط، بلکه در توسعه مبتنی بر پایداری، سیستم سازی، شبکه سازی هوشمندانه و مدیریت اصولی نهفته است. مالکان کسب و کار باید بپذیرند که مدیریت، دانش و مهارتی مستقل است و نمی توان تنها به پشتوانه مالکیت آن را از آنِ خود دانست. اولین قدم در این مسیر، شناخت اندازه واقعی شغل و حرکت بر اساس برنامه های قابل اندازه گیری است. تنها در این صورت است که توسعه به جای تهدید، به فرصتی برای شکوفایی تبدیل خواهد شد.