خانه
تا پیش از سرطان
فقط خانه نبود؛
بوی غذا میداد،
بساط پختوپز به راه بود،
صدای ظرفها میآمد،
صدای خندهها،
صدای رادیوی مادر
که از گوشهای از خانه
پخش میشد
و رفتوآمد بچهها
خانه را شلوغ میکرد.
مادر که سالم بود،
همه راهی به این خانه داشتند؛
خواهرها میآمدند،
برادرها میآمدند،
نوهها میآمدند؛
همه دور مادر جمع میشدند.
بعد
سرطان آمد؛
بیصدا،
بیاجازه،
و مثل یک خبر شوم
گوشهگوشهی خانه نشست.
تخت شد مرکز خانه،
کنار تخت پر شد از قرص و دارو،
ویلچر مهمان همیشگی خانه شد
و آن شلوغی قدیمی
جایش را به سکوت داد.
آدمها هم
کمکم کمتر شدند.
یکی گفت:
«کار دارم.»
یکی:
«ماموریت دارم.»
یکی:
«بچههایم منتظرند.»
و از بعضی نوهها هم
مدتهاست خبری نیست؛
همانهایی که
روزی
روی پای مادربزرگ
بزرگ شدند.
اما هنوز
چند نفر هستند
که پای این تخت
ایستادهاند.
پدرم،
با خستگیِ سالهایش؛
همسرم،
که بخشی از بار این روزها
را بیصدا به دوش میکشد؛
خواهر کوچکم،
که هر وقت لازم است
خودش را میرساند؛
و سه نوه
که هنوز
هوای مادربزرگ را دارند.
شاید
همهی آدمها نماندند،
اما همین چند نفر
نگذاشتهاند
خانه
کاملاً از عشق
خالی شود.
انگار
تا وقتی مادر
میتوانست بایستد،
غذا بپزد
و خانه را گرم نگه دارد،
همه راه این خانه را بلد بودند؛
وقتی خودش
محتاج دست دیگری شد،
بعضیها
راه خانه را
فراموش کردند؛
و بعضیها
تازه آن روز
معنی ماندن را فهمیدند.
سرطان مغز
نیمی از تن مادرم را خاموش کرد؛
یک طرف بدنش
دیگر فرمان نمیبرد
و پاهایش
راه رفتن را فراموش کردند.
مادرم
دیگر حتی کلمهها را هم
نمیتواند از لبهایش عبور دهد.
حرفها
جایی میان مغزش
و دهانش
گم شدهاند.
گاهی
بیصدا لبخند میزند؛
لبخندی کوچک
که انگار هنوز
تکهای از همان مادرِ سابق
در ویرانههای تنش
زنده مانده است.
و گاهی
برای چیزهایی که دیگر نمیتواند،
برای ایستادن،
برای راه رفتن،
برای حرف زدن،
برای همان زندگی سادهای
که سرطان از او گرفته،
گریه میکند؛
نه با کلمه،
که با صدایی بریده و تیز،
شبیه جیغی
که از تهِ یک سکوت
بلند میشود.
کنار مادرم نشستهام،
قاشققاشق به او غذا میدهم؛
نگاهم که به پنجره میافتد،
درختان انار را میبینم
که هفتاد روز است آب نخوردهاند.
شاخهها خشکیدهاند
و انارها
با دهانهای باز
از رنج مادرم و من
شیون میکنند.
برای بردنش به بیمارستان
دو نفری میشویم؛
از تخت به ویلچر،
از ویلچر به صندلی ماشین،
از ماشین دوباره به ویلچر
و از ویلچر به تخت.
هر بار
من قسمت بالاتنهاش را میگیرم
و بلندش میکنم؛
انگار نه یک مادر،
که تمام کودکیام را
در آغوش گرفتهام.
ماهها
هر بار که بلندش میکردم،
چیزی در شانهام
آرامآرام فرسوده میشد؛
اما من
درد را جدی نگرفتم.
مادرم
با سرطان میجنگید
و من
با درد شانهام.
او نمیتوانست بایستد
و من
نمیتوانستم
بگذارم زمین بماند.
تا روزی که
جواب MRI را
مقابلم گذاشتند.
پزشک گفت:
«یکی از بالهایت
دیگر به درد پرواز نمیخورد.»
تاندونهای کتفم
پاره شده بودند؛
همان شانهای
که ماهها
زیر تنِ مادر
خم شده بود،
همان دستی
که هر بار
او را بلند میکرد
تا زمین
سهمِ مادر نشود.
چه دردناک است
وقتی مادرت نمیتواند بلند شود
و تو
دیگر نمیتوانی بلندش کنی.
مادر،
تو روزی
مرا با همین دستها
از زمین بلند کردی؛
حالا
من کنار تختت ایستادهام
و دستهایم
از پسِ تو برنمیآیند.
آدم گاهی
آنقدر کسی را دوست دارد
که بدنش
زودتر از قلبش
تسلیم میشود.
سرطان
نیمی از بدن تو را گرفت
و زندگی
نیمی از توان مرا.
اما هنوز
یکی از ما
باید کنار دیگری بایستد.
یکی از بالهایم شکسته؛
نه از پرواز،
از بلند کردن
کسی که
تمام عمر
بالِ من بود.
اگر دیگر نتوانم بلندت کنم،
کنارت مینشینم.
اگر نتوانم حملت کنم،
دستت را میگیرم.
من هنوز
یک بال دارم؛
و تا وقتی نفس میکشم،
تو
روی زمین
تنها نمیمانی.

حُسن ختام:
