بهترین هدیه روز آتشنشان؛ موتور یک آتشنشان را دزدیدند
امروز، ۷ مهر، روز آتشنشان و ایمنی است.
حافظان ایمنی در شهر، بیحفاظ از امنیت خویش در همان شهر
پدر من بیش از سی سال در آتشنشانی تهران خدمت کرد؛ در همان شهری که بخش قابلتوجهی از عمر کاریاش را صرف حفظ ایمنی جان و مال مردم کرد.
سال ها نگذاشت در آسیب پذیر ترین صحنه و حالت شهر مال کسی را ببرند
و امسال، در عادی ترین حالت شهر ، مال خودش را بردند.
او که هرروز حافظ ایمنی بود حتی برای یک روز مخصوص به خودش ایمنی را لمس نکرد.
ظاهراً زندگی گاهی برای طنزپردازی نیازی به نویسنده ندارد.
ماجرا البته فقط درباره یک موتور نیست.
آتشنشانها برای تأمین ایمنی جان و مال شهروندان به دل آتش و انواع موقعیت ها میروند، با حادثه و خطر روبهرو میشوند و گاهی جانشان را در همین راه از دست میدهند.
اما یک سؤال ساده باقی میماند:
کسی که بیش از سی سال برای ایمنی دیگران در یک شهر خدمت کرده، امنیت مال خودش در همان شهر چطور باید تأمین شود؟
در یک طرف ماجرا، بیش از سی سال خدمت و مراقبت از جان و مال دیگران است؛ در طرف دیگر، مالی که میتواند حاصل سالها کار و پسانداز باشد و در یک روز از بین برود.
و این فقط مختص آتشنشانها نیست. خیلی از آدمها ممکن است در یک روز چیزی را از دست بدهند که سالها برای بهدستآوردنش زحمت کشیدهاند.
قرار نیست از یک سرقت نتیجه بگیریم که همهچیز خراب است یا همهجا ناامن است. سرقت ممکن است در هر شهری اتفاق بیفتد. سؤال مهمتر این است که شهر برای پیشگیری، کشف و پیگیری چنین اتفاقهایی چقدر آماده است.
دوربینهای شهری، نقاط پرخطر، امکان شناسایی و پیگیری وسایل مسروقه، مسیر روشن گزارش و پیگیری و البته بازدارندگی؛ مجموعهای از همین جزئیات کوچک است که در نهایت چیزی به نام «امنیت» را میسازد.
برای شهروند هم چند چیز ساده میتواند بعد از سرقت مهم باشد: نگهداری دقیق شماره پلاک و شاسی، مدارک و تصاویر وسیله، ثبت مشخصات در جای امن و گزارش سریع حادثه. شاید اینها خیلی معمولی به نظر برسند، تا روزی که دیگر وسیلهات در جای همیشگیاش نباشد.
برای ما، خدا را شکر که ماجرا میتوانست بسیار تلختر از این باشد.
وسیله قابل جایگزین است؛ سلامت و جان آدم نه.
اما ایکاش ارزش زحمتی که آدمها برای شهر و جامعه میکشند، فقط در روزهای مناسبتی یادمان نیاید.
ایکاش هرکس به اندازه زحمتی که کشیده، امکان یک زندگی امن و آبرومند داشته باشد؛ طوری که اگر یک روز مالش را از دست داد، دستکم تمام سرمایه و آرامش زندگیاش همراه آن از بین نرود و بتواند دوباره روی پای خودش بایستد.
شاید به همین دلیل هم نباید ماجرا را فقط با قیمت یک موتور سنجید. ما آدمها ظرفیت نامحدودی برای تحمل کردن نداریم. سالهاست با انواع جنگ، تورم، فشارهای اقتصادی، حادثهها، از دست دادنها و هزار جور نگرانی دیگر کنار آمدهایم؛ هر بار چیزی را تحمل کردهایم، خودمان را جمع کردهایم و به امید اینکه بالاخره زندگی به ثبات و آرامش بیشتری برسد، ادامه دادهایم.
این روزها هم کم ندیدهایم از فشارهایی که آدمها ناچار شدهاند پشت سر هم تحمل کنند؛ از آسیبهای جنگ گرفته تا تورم، فشارهای اقتصادی و از دست دادن های بی وقفه و هزار مسئله دیگری که هرکدام بهتنهایی میتوانند بخشی از توان آدم را بگیرند.اتفاق هایی که یکی پس از دیگری در موج های مهلک می اید و مجال ریکاوری و ترمیم به روان و زندگی و رمق ادامه دادن و دوباره سرپاشدن نمیدهند، آدم ممکن است سالها مقاوم بماند، خودش را با شرایط وفق دهد و هر بار دوباره سرپا شود.
اما گاهی یک اتفاق بهظاهر ساده، همان ضربه آخری است که آدم را از پا میاندازد.
برای کسی که سالها برای بهدستآوردن یک وسیله معمولی زحمت کشیده، اینکه همان وسیله یکشبه از دست برود، الزاماً فقط «یک وسیله» نیست. مخصوصاً وقتی وسیله، ابزار کار و زندگی روزمره است و نه یک کالای لوکس و تجملی. آن وقت سؤال دیگری هم شکل میگیرد: اگر حتی سادهترین و ضروریترین داشتههای آدم امنیت نداشته باشند، چطور میتوان با خیال راحت به فردا فکر کرد؟
شاید به همین دلیل است که نباید خسارتها را فقط با قیمت روی برچسبشان سنجید. گاهی چیزی که از دست میرود، فقط یک وسیله نیست؛ بخشی از احساس امنیت، حاصل سالها تلاش و اعتمادی است که آدم به آینده ساخته است.
اما گاهی یک اتفاق ساده، درست در زمانی که ظرفیت آدم از قبل پر شده، میتواند نقش همان ضربه آخر را داشته باشد؛ اتفاقی که در ظاهر شاید فقط یک سرقت باشد، اما در ذهن و روان آدم خیلی بزرگتر از اندازه واقعی خودش اثر میگذارد. انگار تمام آنچه سالها تحمل کردهای، یکباره روی همان اتفاق کوچک جمع میشود و آدم را وادار میکند از خودش بپرسد: «پس قرار است بعد از این همه دوام آوردن، حتی همین زندگی ساده و معمولی هم اینقدر شکننده باشد؟»
شاید در جایی دیگر، از دست رفتن چنین وسیلهای با یک پیگیری، یک جبران یا یک جایگزینی نسبتاً ساده تمام شود. اما وقتی آدم پیش از آن، سالها زیر فشارهای مختلف زندگی کرده، دیگر فقط با یک خسارت مالی روبهرو نیست؛ با ظرفیتی روبهروست که دیگر جای زیادی برای یک ضربه تازه ندارد.
برای همین، مسئله فقط یک موتور نیست. مسئله این است که گاهی آدمها نه از بزرگترین حادثه، بلکه از آخرین حادثهای که دیگر ظرفیتش را نداشتهاند، از پا درمیآیند.
ضربات روحی روانی و حیث معنوی حاصله از اثرات تعرض به امنیت کسی که سالها عمرخود رو وقف آن کرده ، بیشتر از حیث مادی آن است.
ما به آتشنشانها بیشتر از یک تبریک مناسبتی بدهکاریم؛ بهخصوص به کسانی که سالها در شرایط سخت کار کردهاند و بعضی از همکارانشان حتی جانشان را در این مسیر از دست دادهاند.
پس امروز، در کنار تمام تبریکها، شاید بد نباشد یک سؤال ساده هم داشته باشیم:
آتشنشانها سالها برای ایمنی شهر تلاش کردند؛ آیا شهر هم به اندازه کافی برای امنیت، آرامش و زندگی خودشان کاری کرده است؟
روز آتشنشان مبارک به همه کسانی که برای نجات جان و مال دیگران ایستادند.
امروز، در کنار آتشنشانهایی که هنوز هستند و برای ایمنی شهر تلاش میکنند، یاد همه آنهایی را هم گرامی میداریم که روزی برای همین مسئولیت ایستادند و دیگر در میان ما نیستند؛ کسانی که سهمشان از این خدمت، گاهی حتی جانشان بود.
برای آنهایی که هستند، آرزوی سلامتی و امنیت؛
و برای آنهایی که رفتند، یاد و احترام ماندگار.
و امیدوارم روزی برسد که قدردانی از زحمتشان فقط در یک تبریک ۷ مهر خلاصه نشود.بلکه در امنیت، معیشت، آرامش و کیفیت زندگی خود و عزیزانشان هم نیز دیده شود.