داستان کودکانه «معمایِ تنفسِ گیاه»
نویسنده: رزیتا دغلاوی نژاد
شخصیتها: سارا (دختربچهای که عاشق گیاهان است) و مادربزرگ (که یک باغبان ماهر است).
سارا در باغچه کنار مادربزرگ نشسته بود و به برگهای سبز و درخشان درخت موز نگاه میکرد. او با خودش فکر کرد: «درختها که دهان ندارند، پس چطور غذا میخورند؟ یا چطور نفس میکشند؟» او با کنجکاوی به یکی از برگها نزدیک شد و پرسید: «مادربزرگ! گیاه ها چطور نفس میکشند؟ آیا آنها هم مثل ما ریه دارند؟»
مادربزرگ که داشت به گلها آب میداد، لبخندی زد و گفت: «سارا جان، گیاهان ریه ندارند، اما آنها سیستمِ تنفسِ بسیار هوشمندانهای دارند. ببین، اگر خیلی دقیق به سطح برگها نگاه کنی، میبینی که آنها پر از حفرههای بسیار ریز و نامرئی هستند. اینها مثل هزاران دریچهی کوچک عمل میکنند که به هوا باز و بسته میشوند.»
سارا با تعجب گفت: «پس آنها از این دریچهها هوا را میگیرند؟»
مادربزرگ ادامه داد: «بله! آنها از طریق این حفرهها که به آنها «روزنه» میگوییم، هم هوا را برای درست کردن غذای خودشان میگیرند و هم اکسیژنی که ما برای نفس کشیدن نیاز داریم را به بیرون میفرستند. گیاهان در واقع کارخانههایی هستند که با کمک نور خورشید و هوا، برای خودشان غذا درست میکنند و در عوض، هوای تازه به ما هدیه میدهند.»
سارا با دقت و احترام بیشتری به برگها نگاه کرد؛ انگار حالا میدید که هر برگ، یک کارخانهی کوچک و پر از فعالیت است.
نکتهی علمی برای کودک:
گیاهان برای نفس کشیدن و همچنین برای تولید غذای خود از طریق فرآیندی به نام فتوسنتز، از حفرههای بسیار ریزی روی برگهایشان به نام «روزنه» استفاده میکنند. این روزنهها اجازه میدهند گازها (مثل دیاکسید کربن و اکسیژن) با محیط بیرون تبادل شوند.