داستان کودکانه «رقصِ ذراتِ در هوا»
نویسنده: رزیتا دغلاوی نژاد
شخصیتها: سهراب (پسربچهای که عاشق موسیقی است) و پدربزرگش (یک استاد ویولن).
سهراب در اتاق نشسته بود و به پدربزرگش گوش میداد که با آرامش روی ویولن مینواخت. ملودی بسیار زیبایی بود، اما سهراب یک فکر عجیب به سرش زد. او گفت: «پدربزرگ، وقتی شما ویولن مینوازید، من صدا را میشنوم، اما انگار صدا از هیچکجا میآید! آیا صدا مثل یک موجود نامرئی است که از ویولن به سمت من میآید؟»
پدربزرگ ویولن را زمین گذاشت و لبخندی زد. او از میز، یک لیوان آب پر کرد و یک تکه کوچک کاغذ را روی سطح آب انداخت. سپس با انگشتش لبهی لیوان را به آرامی مالید تا صدای لرزشی ایجاد شود. سهراب با تعجب دید که کاغذ روی آب شروع به لرزیدن و رقصیدن کرد.
پدربزرگ گفت: «ببین سهراب! صدا مثل این کاغذ نیست که فقط میرقصد، بلکه صدا مثل یک موج در دریاست. وقتی تری (وتر) ویولن را میکشی، آن سیم شروع به "لرزیدن" یا همان ارتعاش میکند. این لرزش، مولکولهای هوا را که کنار ویولن هستند، به حرکت درمیآورد. آنها هم به هم میزنند و مثل یک صفِ منظم، این لرزش را به سمت گوش تو میفرستند. پس صدا، در واقع لرزشِ هواست!»
سهراب با دقت به ویولن نگاه کرد. حالا دیگر فقط یک ساز نبود؛ او میدانست که وقتی سیمها حرکت میکنند، دانهای از هوا هم در حال حرکت و رقصیدن به سمت اوست.
نکتهی علمی برای کودک:
صدا از طریق ارتعاش (لرزش) ایجاد میشود. وقتی چیزی میلرزد، مولکولهای هوا را تکان میدهد و این تکانها به صورت موج به سمت گوش ما حرکت میکنند تا ما بتوانیم صدا را بشنویم.