داستان کودکانه «تعادلِ جادوییِ چوبخط»
نویسنده: رزیتا دغلاوی نژاد
شخصیتها: آراد (پسربچهای که عاشق بازی با وسایل مختلف است) و پدربزرگ (یک مهندس بازنشسته).
آراد میخواست با چوبهای کوچک در حیاط بازی کند، اما هر بار که میخواست یک چوب را به صورت عمودی روی زمین بگذارد، چوب میافتاد. او با ناامیدی گفت: «پدربزرگ! این چوبها نمیخواهند بایستند. انگار تعادل ندارند!»
پدربزرگ که داشت در باغچه کار میکرد، گفت: «آراد، چوبها تعادل ندارند، تو باید "مرکزِ وزن" آنها را پیدا کنی. بیا یک امتحان کنیم.» پدربزرگ یک خطکش را برداشت و آن را دقیقاً از وسط روی لبهی یک کتاب قرار داد. خطکش بدون اینکه بیفتد، ایستاد.
آراد پرسید: «چطور این کار را کردید؟ خطکش اصلاً حرکت نکرد!»
پدربزرگ گفت: «وقتی خطکش را دقیقاً از وسط نگه داشتم، "مرکزِ جرم" یا همان نقطهی اصلیِ وزنِ آن، دقیقاً زیرِ جایی قرار گرفت که من آن را نگه داشته بودم. در این حالت، نیروهای جاذبه از دو طرفِ خطکش به یک اندازه عمل میکنند و هیچکدام نمیتواند آن را به یک سمت هل بدهد. به این میگوییم تعادل.»
آراد سعی کرد با استفاده از تکههای خمیربازی، مرکز وزن اشیاء مختلف را پیدا کند تا بتواند آنها را به شکلی عجیب و جادویی روی میز نگه دارد.
نکتهی علمی برای کودک:
هر جسمی یک نقطهی خاص دارد که تمام وزن آن از آن نقطه تمرکز شده است؛ به این نقطه «مرکز جرم» میگویند. اگر این نقطه دقیقاً بالای نقطهی تکیهگاه باشد، جسم در حالت «تعادل» قرار میگیرد و نمیافتد.