تاریخچه میانجیگری
زمانی که قوه قضاییه هنوز علنی نبود، بزرگان به عنوان داور در میان مردم عمل می کردند. بهترین راه ها را برای حل مشکلات مردم پیشنهاد می کردند و به طور کلی در موارد مختلف واسطه می شدند. با افزایش اختیارات دولت ها، این وظیفه بر دوش حاکمان سرزمین افتاد و سعی کردند با کمترین هزینه و سریع و عادلانه و با هزینه بسیار کم، مشکلات مردم را حل کنند. این روند ادامه یافت و محاکمات از دوش حاکمان برداشته شد و در نهایت قوه قضائیه تأسیس شد.
با گذشت زمان، بخشهای زیادی از این اختلافات بین دولتها و دولتها، و همچنین پروندههای کیفری و حقوقی، به دلیل هزینههای بالای رسیدگیهای دولتی و مراحل طولانی که باید طی کنند، درگیر شد. دولت ها سعی کردند این نهادها را شناسایی کنند. این کار با مشارکت نهادهایی که میانجیگری و قضاوت شده بودند انجام شد.
به طور کلی می توان گفت که این دعاوی به صاحب اصلی خود بازگردانده شد و با هزینه کمتر و سریعتر از رسیدگی های دولتی می توانست این کار را انجام دهد. نهادهای میانجی سعی کرده اند با میانجی گری از تعداد پرونده های قضایی تا حد زیادی بکاهند و از این طریق ناکارآمدی قوه قضائیه را جبران کنند.
زمینه های فعالیت میانجی ها
در اکثر نظام های حقوقی کشور، نهادهای میانجی گری و داوری به عنوان مصالحه کننده در پرونده های حقوقی و تجاری مورد استفاده قرار می گیرند. در اینجا این افراد سعی می کنند با توجه به شرایط هر یک از طرفین بهترین راه را برای حل مشکل خود انتخاب کنند تا هر دو طرف بیشترین سود را ببرند. حتی خود طرفین می توانند به توافق برسند و داور یا داوران را انتخاب کنند و به صورت توافقی از این روش کم هزینه استفاده کنند.
امروزه برای میانجی گری در پرونده های کیفری از روش های جدید کیفری استفاده می شود. میانجی ها در این تصمیم سعی می کنند قربانی جنایت را به بالاترین سطح غرامت و جبران برسانند. البته در این روش دیگر جنبه عمومی جرم مورد بررسی قرار نمی گیرد و فقط بزه دیده در این جرم در ارتکاب این عمل غیرقانونی متضرر می شود و در این پرونده کیفری فقط بزه دیده صلاحیت دارد و فقط به موجب سود وی، میزان و جبران خسارت تعیین می شود.
به همین دلیل است که قوانین زیادی در مورد میانجیگری در کشورهای مختلف جهان وجود دارد. بهروزرسانیهای اخیر در قوانین ایران راههایی را برای حل و فصل اختلافات در پروندههای کیفری میانجیگری کرده است.