ویرگول
ورودثبت نام
حسام‌الدین شمس
حسام‌الدین شمسدر این صفحه دیگر فعالیت نمی‌کنم./ ایمیل من: [email protected]
حسام‌الدین شمس
حسام‌الدین شمس
خواندن ۴ دقیقه·۷ سال پیش

مراقب افکارت باش


1

احتمالا داستان طوطی و بقال را شنیده اید، داستان از این قرار است:


مرد بقالی طوطی بسیار زیبا و خوش صدایی داشت که با تمام مشتریان مرد صحبت  و سر آنها را گرم می کرد. هرگاه مرد بقال از دکان بیرون می رفت او در دکان مواظب همه چیز بود.

یک روز طوطی در دکان پرواز کرده و باعث ریختن شیشه های روغن گُل می شود، مرد بقال از خانه به دکان آمده و دکان را به هم ریخته و چرب می بیند، عصبانی شده و بر سر طوطی می زند و طوطی بر اثر این ضرب کچل می شود.

به خاطر ضربه ای که مرد بقال به سر طوطی زده بود طوطی دیگر حرف نمی زد و همین باعث پریشان حالی مرد بقال شده بود. ناراحت بود و مدام خودش را سرزنش می کرد و به هر درویش پولی میداد تا بلکه طوطی دوباره به حرف بیاید.

یک روز درویش کچل از جلوی دکان مرد بقال گذشت، طوطی آن مرد را دید و همان لحظه به حرف آمد و گفت: ای مرد کچل تو چطور به دسته کچل ها پیوسته ای؟ مگر تو هم شیشه روغن را ریخته ای؟ و همین امر و اینکه طوطی کچلی مرد را با خود مقایسه کرده و این قیاس ظاهری باعث خنده دیگران شد. (+)

2

بعد از پایان داستان، مولوی به نکاتی اشاره می کند که من چند بیت از آن را در ادامه می نویسم:

کار پاکان را قیاس از خود مگیر

گرچه ماند در نبشتن شیر و شیر

جمله عالم زین سبب گمراه شد

کم کسی ز ابدال حق آگاه شد

هر دو گون زنبور خوردند از محل

لیک شد زان نیش وزین دیگر عسل

هر دو گون آهو گیا خوردند و آب

زین یکی سرگین شد و زان مشک ناب

هر دو نی خوردند از یک آب خور

این یکی خالی و آن پر از شکر

صد هزاران این چنین اشباه بین

فرقشان هفتاد ساله راه بین


خلاصه اش این است که مولوی می خواهد بگوید نباید قیاس هایی نابه جا به کار برد و برای حرفش تماثیل گوناگون می زند برای نمونه:

دو زنبور هر دو از یک شهد گل تغذیه می کنند، اما یکی شهد برایش تبدیل به نیش می شود و دیگری به عسل.

هر دو آهو از یک گیاه تغذیه می کنند، اما یکی می شود مشک و دیگری سرگین.

و...

اما علت این موضوع چیست؟

به باور من بحث سر هدف و نگاه شخص به انجام یک کنش است.


3

ممکن است خیلی اوقات آدم هایی را مشاهده کنیم یا حتی خودمان جزوشان باشیم که تمام عمر در حال عرق ریختن، مطالعه، تلاش، بی خوابی های فراوان و... باشند اما در نهایت زندگی را بدون حتی ذره ای روابط با ارزش، احساس رضایت از زندگی، رویاهای محقق شده و یا هر آروزیی که دارند ترک کنند.

شاید اگر میزان تلاش و پشتکارشان را محاسبه کنیم، استیو جابز از خودش شرمنده بشود! اما چرا در نهایت دست خالی دنیا را ترک می کنند؟

چرا عده ای فراوان کتاب های فلسفی می خوانند اما در نهایت معنای زندگی را درک نمی کنند؟

چرا عده ای ریاضت های فراوان می کشند اما در نهایت خدا را در قلبشان احساس نمی کنند؟

چرا عده ای پرتلاش هستند اما در نهایت به رویاهایشان نمی رسند؟

برای این سوالات جواب های مختلف، از جنبه های متعدد می دهند.

من در ادامه می خواهم فقط به یکی از این جنبه ها به این سوالات نگاه کنم. جنبه ای که ایده اش در داستان طوطی و بقال به ذهنم رسید و در ادامه این یادداشت خواهم نوشت.

4

ما نباید به کنش ها نگاه کنیم. باید به اندیشه پشت هر کنش نگاه کنیم.

با یک مثال ساده موضوع را بیان می کنم:

تصور کنید دو نفر به اندازه یکدیگر چندین ساعت مطالعه می کنند ولی هر کدام با هدفی متفاوت. یکی کتاب می خواند تا به خردی والاتر دست یابد. دیگری می خواند تا فخر فروشی کند و خود را نسبت به دیگران برتر جلوه بدهد.

در نهایت بعد از مدتی شخص اولی تبدیل به یک اندیشمند شده است، و دیگری فقط یک احمق خوش بیان که پادشاه شهر کورها هست.

کنش هر دو یکی است اما این کجا و آن کجا؟! قیاس گرفتن این دو با یکدیگر اشتباه آشکاری است.

5

ما نمی توانیم به صرف انجام یک کنش به آن دستاوردهایی که می خواهیم برسیم، برای رسیدن به آرمان هایمان باید اندیشه مان را بسازیم. اندیشه ای که هسته مرکزی زندگی ما بشود.

برای همین است که هر دو زنبور از یک شهد می نوشند اما هر کدام فرآورده ای و محصولی مجزا خواهند داشت. چراکه اهداف متفاوت بوده است.

وقتی که فقط به ظواهر فعالیت های افراد توجه کنیم و اهمیتی به افکارشان ندهیم سبب می شود که در دام این گونه قیاس های نابه جا بیفتیم.

6

امام علی گفته زیبایی دارند که لب کلام من است:

مراقب افکارت باش که گفتارت می شود

مراقب گفتارت باش که رفتارت می شود

مراقب رفتارت باش که عادت می شود

مراقب عادتت باش که شخصیت می شود

مراقب شخصیتت باش که سرنوشت می شود


در نهایت این اندیشه و آگاهی ما هست که بر زندگی ما چون ماری بر طعمه اش چیره خواهد شد. پس چه خوب که ماری متعالی در ذهنمان پرورش بدهیم!

تفکرمولانا
۹
۲
حسام‌الدین شمس
حسام‌الدین شمس
در این صفحه دیگر فعالیت نمی‌کنم./ ایمیل من: [email protected]
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید