
مامون حدودای سال ۲۰۰ هجری قمری امام رضا ع را از مدینه به مرو پایتخت حکومتش دعوت کرد . در ظاهر دعوت بود ولی یک دعوت اجباری بود . ظاهرا مامون در ابتدا خودِ خلافت را به امام ع پیشنهاد داده بود که امام آن را رد کرده بود و بعد هم پیشنهاد ولیعهدی به امام دادند که امام با شروطی آن را ناچارا قبول کردند .
از جمله اینکه در هیچ یک از امور اجرایی و حکومتی دخالت نکند. حضرت در پذیرش این منصب اعلام کردند که دست به عزل و نصب مدیران نمیزنند، قانون یا رسمی را تغییر نمیدهند و تنها به عنوان مشاور از دور نظارت خواهند داشت تا نقشی در تایید سیاستهای حکومت نداشته باشند.
مامون از پیشنهاد خود به امام ع چند هدف داشت . از جمله کنترل امام ع ، مشروعیت دادن به حکومت خود و ظاهرا کنترل شورش علویان .
مامون حتی مسیر هجرت امام به مرو را هم مشخص کرده بود که تو این مسیر امام از شهرهای شیعه نشین عبور نکند . که با استقبال مردم از امام ع در بعضی از شهرها به هدفی که میخواست نرسید .
امام رضا ع با تعیین شروط خود برای قبول ولایتعهدی یک ضد حال اساسی به مامون زدند و نقشه مامون برای سوء استفاده از امام ع با شکست مواجه شد .
مامون که درین هدف خود شکست خورده بود و به خواسته خود نرسیده بود تلاش کرد با برگزاری جلسات مناظره امام ع با نخبگان آن دوره وجه علمی امام ع را مخدوش کند که این هدف هم با پیروزی قاطع امام ع در مناظرات و محبوبیت ایشان و شکست مامون همراه شد .
ظاهرا تنها موفقیتی که مامون از دعوت اجباری امام ع به مرو بدست اورد همان آرام کردن شورش علویان بود .
مامون با تحمیل ازدواج اجباری دختر خود به امام جواد ع هم قصد داشت با تولد فرزندی از این ازدواج برای خود اعتباری کسب کند که فرزندی ازین ازدواج متولد نشد و نقشه مامون عملا با شکست مواجه شد .
در نهایت مامون که به اهداف خود نرسیده بود دستور ترور امام ع را به شیوه مسمومیت دادند . خودشان را هم عزادار شهادت امام ع نشان دادند که کسی شک نکند .
دعوت اجباری امام رضا ع به مرو با هدف کنترل امام رضا و چند هدف دیگر صورت گرفت اما با مهاجران دوستاران امام رضا ع و اهل بیت امام رضا ع به مرو عملا باعث گسترش شیعه به ایران شد .
وَ مَكَرُوا وَ مَكَرَ اللَّهُ وَ اللَّهُ خَيْرُ الْماكِرِين " آل عمران آیه ۵۴"