
آیا دعا کنم که خدایا پول برسون؟ آخر این قسمت جوابش هست.
مرور آیات
- مقدمه: قوانین و مناسک حج چطور به پیامبر آموزش داده میشه؟
- بقره آیه 196 (بخش اول): اعمال حج و عمره رو برای خدا تمام و کمال انجام بدید
- بقره آیه 196 (بخش دوم): اگه وسط راه مشکلی پیش اومد با قربانی کردن جبرانش کنید
- بقره آیه 196 (بخش سوم): تا حیوون به قربانگاه نرسیده موهای سر رو نتراشید
- بقره آیه 196 (بخش چهارم): اگه بیماری مانع تراشیدن سر شد روزه یا صدقه رو جایگزین کنید
- بقره آیه 196 (بخش پنجم): برای حج تمتع قربانی بدین یا در صورت ناتوانی ده روز روزه بگیرید
- بقره آیه 196 (بخش ششم): حواسمون رو در برابر خدا جمع کنید چون حسابکتابش دقیقه
- بقره آیه 197 (بخش اول): توی ماههای معین حج از کارهای ناشایست و دعوا دوری کنید
- بقره آیه 197 (بخش دوم): تقوا و مراقبت از رفتار بهترین توشهایه که برای خودمون جمع میکنیم
- بقره آیه 198 (بخش اول): دنبال کسب روزی حلال و تجارت رفتن در ایام حج گناه نداره
- بقره آیه 198 (بخش دوم): وقتی از عرفات برمیگردین در مشعرالحرام خدا رو یاد و شکرگزاری کنید
- بقره آیه 199: همراه بقیه مردم مسیر رو طی کنید و از خدا طلب بخشش کنید
- بقره آیه 200 (بخش اول): بعد پایان اعمال به جای فخرفروشی به پدران از خدا یاد کنید
- بقره آیه 200 (بخش دوم): بعضیها فقط مادیات دنیا رو از خدا میخوان و آخرت رو میبازن
- بقره آیه 201: عدهای هم خوبیِ هر دو دنیا و نجات از آتش رو طلب میکنن
- بقره آیه 202: خدا نتیجه تلاش و خواسته هرکس رو خیلی سریع بهش میده
اعوذ بالله من الشیطان الرجیم.
خدایا دستم به دامنت، مراقب باش شیطان وسوسهام نکنه، تو پناه منی!
خب، بعد از این آیههایی که گذشت، الان آیات به بحث حج و مناسک حج میرسه و چند آیه درباره قواعد و قوانین حج هست.
تو آیات قبل دیدیم که حضرت ابراهیم داشت دعا میکرد که «خدایا به ما یاد بده که چهجوری تو رو عبادت کنیم»، الان انگار این آیات یه جوری پاسخ به اون دعا هست. داره ریزریز توضیح میده که چهجوری باید حج انجام بشه.
تو منابع نوشتن که این آیهها مال زمانیه که پیامبر در پایان عمرشون آخرین حج رو رفتند و اون موقع نازل شدن و توضیح داده شده که حج چهجوری باید انجام بشه:
بقره: ۱۹۶
وَأَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلَّهِ
حج و عمره رو برای خدا به پایان برسونید، یعنی کامل انجام بدید.
وقتی که اعمال حج یا عمره شروع میشه، باید تا آخرش انجام بشه، ناقص نمونه؛
و آخرش میگه «لِلَّهِ»، یعنی موقعی که حج و عمره انجام میدین نیت تون هم باید برای خدا باشه.
فَإِنْ أُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ
اگر یه مسئلهای پیش اومد… دشمن نذاشت یا خودتون مشکلی براتون پیش اومد که نتونستین کارهایی که باید انجام بدید کامل کنید و تموم کنید ، پس باید هدیه یا قربانی بدین، هر چقدر که توانتون هست، بسته به توانتون، مثلاً شتر بدید یا گوسفندی بدید...
وَلَا تَحْلِقُوا رُءُوسَكُمْ حَتَّى يَبْلُغَ الْهَدْيُ مَحِلَّهُ
و سرتون رو نتراشید تا زمانی که قربانی به محلش برسه…
کاری که بعد از حج باید انجام بشه اینه که آقایون باید موهاشون رو بتراشن. حالا میگه اگر کسی نتوانست کارها رو تموم کنه و قربانی داد، تا وقتی که اون حیوون به قربانگاه نرسیده، به محل قربانی نرسیده، شما سرنتراشید؛ ... اول اون حیوون قربانی بشه بعد شما موهاتون رو بتراشید.
فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَرِيضًا أَوْ بِهِ أَذًى مِنْ رَأْسِهِ فَفِدْيَةٌ مِنْ صِيَامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ
جالبه که هر وقت خدا یه کاری رو دستور میده، بلافاصله میگه اگه نتونستی به جاش فلان کارو بکن. اصلاً نمیگه باید ولاغیر. قبلتر گفت باید حج و عمره رو تموم کنید، بعد گفت اگه نشد قربانی بدید، حالا گفت باید موهاتونو بتراشین، ادامش چی میگه: اگه مریض بودین یا اگه مثلاً سرتون یه مشکلی داشت که اگه موهاتونو نتراشین و صبر کنید تا گوسفند برسه و قربانی بشه اذیتتون میکنه، جایگزینش روزه بگیرید یا یه صدقهای بدین یا یه گوسفندی بکشین بعداً؛ یعنی یه جایگزین براش تعیین میکنه.
خب … تا اینجا مربوط به کسی بود که مشکل پیدا میکنه و اعمال حجش تا آخر تموم نمیشه . حالا:
فَإِذَا أَمِنْتُمْ فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ
حالا کسی که میتونه اعمال رو کامل کنه، اگر از عمره رفت به سمت تمتع، یعنی در امان بود و خواست تمتع رو انجام بده، اونجا باید یه قربانی به میزان توان مالیش بده.
فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةٍ إِذَا رَجَعْتُمْ تِلْكَ عَشَرَةٌ كَامِلَةٌ
حالا اگه کسی نتونست قربانی کنه، باید سه روز در همونجا روزه بگیره و هفت روز هم وقتی که برگشتین؛
«تلک عشرة کاملة»، این میشه ۱۰ روز کامل، دیگه کموکسری توش نیست.
ذَلِكَ لِمَنْ لَمْ يَكُنْ أَهْلُهُ حَاضِرِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ
این عمل که گفته شد، وظیفه کسانی هست که اهل مکه نیستن. اهل مسجدالحرام و اطرافش نیستن.
وَاتَّقُوا اللَّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدِیدُ الْعِقَابِ
و از خدا حساب ببرید، مراقب رفتارتون در مقابل خدا باشید، و بدونید که خدا شدیداً حسابکتاب میکنه. این جزئیاتی که داره میگه براش اهمیت داره که شما بهش توجه کنید.
(این آیهها یه مقدار تخصصیان و اگه کسی واقعاً بخواد این کارو انجام بده، باید از کسانی که علمشو دارن دقیقشو بپرسه.)
بقره: ۱۹۷
الْحَجُّ أَشْهُرٌ مَعْلُومَاتٌ
حج توی ماههای مشخص و معینشدهای باید انجام بشه.
فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوقَ وَلَا جِدَالَ فِي الْحَجِّ
کسی که تو این زمان خاص حج رو بر خودش فرض کنه، واجب کنه…
یعنی چی؟ یعنی بره به قصد حج و مُحرِم بشه؛ وقتی محرم شد دیگه باید اعمال رو تمام و کمال انجام بده. حالا کسی که این کارو بکنه، یه سری کارها و قوانینی باید رعایت کنه، چیاست؟
«فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوقَ وَلَا جِدَالَ فِي الْحَجِّ» کسی که این کارو میکنه دیگه اعمال زناشویی نباید بکنه، گناه نباید بکنه، جدال... اینکه بشینه با کسی بحث بکنه، مجادله کنه، دعوا کنه، اینا ممنوع میشه
البته گناه کردن همیشه ممنوعه، ولی اگه تو حج باشه، اونوقت باید اگه گناهی انجام داد کفاره بده… جایگزینش چیزی بده.
وَمَا تَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ يَعْلَمْهُ اللَّهُ
و هر کار خیری انجام بدید، هر کار خوبی انجام بدید، خدا آگاهه… میدونه.
وَتَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوَى
و توشه جمع کنید... وقتی میآیید توی حج، این کارایی رو که گفتیم نکنید و به جاش توشه جمع کنید. توشه چیه؟
«فَإِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوَى» بهترین توشهای که میتونید جمع کنید اینه که مراقب رفتارتون باشید، سعی کنید بر خودتون، بر نفستون، فکرتون، رفتار و اعمالتون مسلط بشید با یاد خدا.
وَاتَّقُونِ يَا أُولِي الْأَلْبَابِ
و از من بترسید ای کسایی که صاحب خِردید.
ای کسانیکه اهل فکرید، اهل تمرکز روی مسائلید، دقت میکنید…در حضور من خیلیخیلی مراقب رفتارتون باشید، حرمت منو نگه دارید.
بقره: ۱۹۸
لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَبْتَغُوا فَضْلًا مِنْ رَبِّكُمْ
در زمانی که حج انجام میدید، اینکه دنبال فضل خدا باشید، یعنی کار تجاری بکنید و دنبال کسب درآمدی باشین، اشکالی نداره… حلاله.
فَإِذَا أَفَضْتُمْ مِنْ عَرَفَاتٍ فَاذْكُرُوا اللَّهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ
وقتی که در هنگام اعمال حج از عرفات برمیگردید، در مشعرالحرام خدا رو یاد کنید، یعنی اونجا عبادت کنید.
(باز هم باید جزئیات شو به دقت از کسایی که تخصص دارن پرسید).
وَاذْكُرُوهُ كَمَا هَدَاكُمْ وَإِنْ كُنْتُمْ مِنْ قَبْلِهِ لَمِنَ الضَّالِّينَ
و اونجا خدا رو یاد کنید، چرا که هدایتتون کرد. شما قبل از این نمیدونستید اعمال درست چیه. چهجوری باید مناسک رو اجرا کنید. پس خدا رو یاد کنید و شاکر خدا باشید که بهتون اینا رو یاد داد.
بقره: ۱۹۹
ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفَاضَ النَّاسُ وَاسْتَغْفِرُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ
مرحله بعد چه اتفاقی باید بیفته؟ چیکار کنید؟
ثم أفیضوا من حیث أفاض الناس. بعد، از همون مسیری که مردم قبلاً هم برمیگشتند شما هم برگردید ( خودشون میدونستن که اون مسیر کدومه).
و از خدا طلب آمرزش کنین، استغفار کنید، چون خدا خیلی بخشنده است، خیلی غفوره و خیلی مهربونه.
بقره: ۲۰۰
فَإِذَا قَضَيْتُمْ مَنَاسِكَكُمْ فَاذْكُرُوا اللَّهَ كَذِكْرِكُمْ آبَاءَكُمْ أَوْ أَشَدَّ ذِكْرًا
وقتی که دیگه اعمالتون تموم شد، همه رو انجام دادید، خدا رو همونطوری که پدرانتون رو یاد میکردید یاد کنید.
تو منابع نوشتن که قبل از نزول این آیات یه رسمی وجود داشته: بعد از مراسم حج میاومدن هی از گذشتههای خودشون تعریف میکردن… از پدرانشون… و هی هر کدوم سعی میکردن که اغراقشدهتر بگن. حالا اینجا میگه که خدا رو یاد کنید به جای اینکه بگید من بچه کیام، بابای من چیکار کرد، کیو کشت، کی چیکار کرد و اینجورچیرا… به جای اینها منو یاد کنید خیلی شدیدتر از اون که پدرانتونو یاد میکردید.
فَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا وَمَا لَهُ فِي الْآخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ
بعضی از مردم دعا که میکنن میگن خدایا به ما تو این دنیا خیلی برس… وضعمونو خوب کن… پول برسون خدایا...
و ما له فی الآخرة من خلاق: این کسی که این دعا رو میکنه، خب تو آخرت چیزی نداره! دستش خالیه.
بقره: ۲۰۱
وَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ
ولی یه سری دیگه هستن که میگن خدایا تو این دنیا به ما خوبی بده، تو آخرتم بهمون خوبی بده،
و قنا عذاب النار: و حفظمون کن از عذاب آتش، از جهنم.
بقره: ۲۰۲
أُولَئِكَ لَهُمْ نَصِيبٌ مِمَّا كَسَبُوا وَاللَّهُ سَرِيعُ الْحِسَابِ
اینها از این دعایی که میکنن بهره میبرن، حالا به تناسب و به اندازه کارشون یا ظرفیتشون یا تلاششون،
والله سریعالحساب: و خدا خیلی زود همه حسابا رو صاف میکنه.
صدق الله العلی العظیم.
هرچه که خداوند فرمود عین راستی و حقیقته.