
آدم حس میکنه خدا چقدر نرم و لطیف باهامون صحبت میکنه. عین پدری که داره پسرشو راهنمایی میکنه برای زندگی.
این آیات یادمون میدن که خدا سختگیر نیست؛ مهربونه… اما خط قرمزهایی داره که اونا رو خیلی روشن بهمون میگه.
مرور آیات
- مقدمه: قوانین روزهداری در شبهای ماه رمضان چطور تغییر میکنه و سادهتر میشه؟
- بقره آیه 187 (بخش اول): روابط زناشویی در شبهای ماه رمضان حلال اعلام میشه
- بقره آیه 187 (بخش دوم): زن و شوهر مثل لباس عیبهای همدیگه رو میپوشونن
- بقره آیه 187 (بخش سوم): خدا ضعف بندهها رو میبینه و قوانین رو آسونتر میکنه
- بقره آیه 187 (بخش چهارم): تا زمان روشن شدن سپیده صبح اجازه خوردن و نوشیدن دارید
- بقره آیه 187 (بخش پنجم): روابط زناشویی در دوران اعتکاف و ماندن در مسجد ممنوعه
- بقره آیه 187 (بخش ششم): آدم عاقل به خط قرمزها و مرزهای گناه حتی نزدیک نمیشه
- بقره آیه 188 (بخش اول): با کلک و کلاهبرداری نباید مال و حق همدیگه رو بالا بکشید
- بقره آیه 188 (بخش دوم): برای تصاحب حق دیگران به قاضی و مسئول رشوه ندید
- بقره آیه 189 (بخش اول): تغییر شکل ماه ابزاری طبیعی برای تنظیم وقت و تقویم انسانه
- بقره آیه 189 (بخش دوم): نیکی به ظاهر و رسمهای مندرآوردی مثل ورود از پشت خانه نیست
- بقره آیه 189 (بخش سوم): کارهای خوب و درست انجام بدید تا رستگار بشید
اعوذ بالله من الشیطان الرجیم.
آیه ۱۸۷، احکامی از روزهداری ماه رمضان و خصوصاً در مورد شبهای ماه رمضان هست. تا پیش از این آیه یک احکامی وجود داشت که با اومدن این آیه اون احکام تغییر میکنه و روزهداری رو برای مسلمونها سادهتر میکنه:
بقره: ۱۸۷
أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ إِلَى نِسَائِكُمْ هُنَّ لِبَاسٌ لَكُمْ وَأَنْتُمْ لِبَاسٌ لَهُنَّ
از این به بعد، در شبهای ماه روزهداری، روابط زناشویی با زنانتون بر شما حلال شد
تا پیش از این در کل ماه رمضون این موضوع حرام بود و حتی خوردن و آشامیدن هم خیلی تایم محدودتری داشت و فقط یک زمان خیلی محدودی در طول شبانهروز میتونستن غذا بخورن و آب بخورن، اما بعد از این آیه کار خیلی راحتتر شد.
همسران شما برای شما لباس هستن، مثل لباس هستن، و شما هم برای اونها، برای زنانتون، مثل لباس هستید.
حالا این لباس رو اگر ما بخوایم ببینیم چه خاصیتی داره که مثال زده شده: مثلاً لباس عیب آدمو میپوشونه، لباس زینت آدمه، لباس آدمو از سختیها، از گرما، از سرما حفظ میکنه، تو سختیها کمک میکنه به آدم ؛ شاید از این جهته که این مثال زده شده.
عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتَانُونَ أَنْفُسَكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ وَعَفَا عَنْكُمْ
خدا میدونست که شما به خودتون خیانت میکنین (منظور اینه که قوانین قبلی رو رعایت نمیکنید و حریف نفس خودتون نمیشید که مراقبت کنید)، برای همین براتون ساده گرفت، سعی کرد کارو براتون راحت کنه و ازتون گذشت… بخشید… اگه شما قبل از این خطا کردین بخشید و قانون رو عوض کرد.
فَالْآنَ بَاشِرُوهُنَّ
پس الان دیگه با این قانون جدید میتونید با همسرانتون روابط زناشویی در شبها داشته باشید،
وَابْتَغُوا مَا كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ
و همیشه دغدغه اجرای دستورات خدا رو داشته باشید.
وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ
و بخورید و بیاشامید، راحت باشید، تا زمانی که سیاهی شب از سپیده صبح (فجر) مشخص بشه.... یعنی برای خوردن و آشامیدن تا اون موقع اجازه دارید
ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيَامَ إِلَى اللَّيْلِ
بعدش دیگه روزهدار بمونید تا شب.
وَلَا تُبَاشِرُوهُنَّ وَأَنْتُمْ عَاكِفُونَ فِي الْمَسَاجِدِ
حالا یه حکم دیگه که این ربطی به روزه نداره، کلی هست: زمانی که شما معتکف شدید در مسجد، روابط زناشویی ممنوعه (معتکف شدن هم یه سنتی هست، یک نوع عبادت که افراد چند روز در مسجد میمونن و فقط عبادت میکنن که الان مخصوصاً در ماه رجب خیلی انجام میشه).
تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ فَلَا تَقْرَبُوهَا
اینها مرزهاییه که خدا تعیین کرده، خط قرمزهاییه که خدا تعیین کرده، قوانینیه که خدا گذاشته؛ فلا تقربوها، نزدیک اینا نشید!
نمیگه اینها رو رد نکنید، میگه نزدیکشون هم نشید؛ چون وقتی آدم به یه نقطه خطرناکی نزدیک میشه ممکنه که پاش بلغزه؛ مثلاً تو رانندگی آدم نباید کنار دره بره،یا از لب جاده رد بشه، یه ذره فاصله بگیر! درسته که اونجا هم جادهست و میتونی بری، ولی عقل حکم میکنه که خیلی نزدیک نشی دیگه! پس همه چیزهایی که حلاله رو آدم نباید استفاده کنه، یه ذره فاصله بگیره خوبه، خیالش راحتتره).
كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ آيَاتِهِ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ
خدا اینشکلی آیاتش رو خیلی روشن و شفاف و ساده و واضح بیان میکنه برای مردم، که کمکشون کنه برای اینکه پرهیزگار باشن و بتونن از خودشون خوب مراقبت کنن، خطا نکنن و رشد کنن.
بقره: ۱۸۸
آیه بعدی یه آیه بیشتر حکم اقتصادی داره، روابط اقتصادی بین مردم:
وَلَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ
دنبال کلاهبرداری و کلک و این جور کارا برای خوردن مال همدیگه نرید.
وَتُدْلُوا بِهَا إِلَى الْحُكَّامِ لِتَأْكُلُوا فَرِيقًا مِنْ أَمْوَالِ النَّاسِ بِالْإِثْمِ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ
و پولهاتونو، اموالتونو به حکام (یعنی مثلاً کسی که قاضی هست، حکم میده، یا مسئولیتی داره) ندین برای اینکه بتونید مال مردمو بالا بکشید؛
یعنی رشوه ندین. تو میتونی بری به یکی پولی رو بدی که حق یکی دیگه رو سُر بده سمت تو! این کارو نکنید… در حالی که میدونید، خودتون خیلی راحت میفهمید اینو. اینو وجدانتون درک میکنه که این کار زشته، اصلاً نیاز نیست گفته بشه، شما میدونید اینو، پس این کارو نکنید. قانون خیلی ساده و مشخصیه.
بقره: ۱۸۹
آیه بعدی جواب یک سؤالیه که مردم پرسیده بودن و اینجا جوابش داده شده:
يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْأَهِلَّةِ
ای پیامبر، از تو سؤال میکنن که این ماه شکلش تغییر میکنه، یعنی چی؟ به چه درد میخوره؟
«أهله» مترادف «هلال» هست، أهله یا شکلهای مختلف ماه برای چیه؟.
قُلْ هِيَ مَوَاقِيتُ لِلنَّاسِ وَالْحَجِّ
بگو: این ابزار تعیین وقت برای مردم و حج هست؛ ابزار اندازهگیری زمانه، تعیین زمان که کی مثلاً وقت حج هست… کی وقت ماه دیگهایه… اینا رو مشخص میکنه برای شما، برای تنظیم زمان… تقویمه… یه تقویم طبیعی.
وَلَيْسَ الْبِرُّ بِأَنْ تَأْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ ظُهُورِهَا
میگه کار خوب این نیست که از پشت وارد خونهها بشید!
حالا این یعنی چی؟ منظورش چیه که «کار خوب این نیست که از پشت وارد خونهها بشید.» چیزای زیادی گفته شده، ولی یه نشونهای چند تا آیه قبلتر بود که شبیه همین بود، گفت کار خوب این نیست که هی روتونو بچرخونید سمت شرق یا روتونو بچرخونید سمت غرب… جایی که داشت درباره تغییر قبله صحبت میکرد… مفهومش این بود که دیندار بودن و کار خوب کردن، به این اعمال ظاهری نیست که مثلاً شما رو به قبله می ایستید، حالا ممکنه یه کس دیگهای، یه دین دیگهای، یه قبله دیگهای داشته باشه. مهم اون کارهایی هست که میکنید. بعدش گفت که چه کارهایی خوبه. اگه اون آیه رو در نظر بگیریم این هم احتمالاً یه سنت مندرآوردی بوده که از پشت وارد خونهها میشدن و میگفتن که مثلاً این کار ثواب داره یا خدا خوشش میاد از همچین چیزی!
بعضیا هم گفتن که تو مناسک حج چنین رسمهایی وجود داشته … مثلاً زمانی که محرم بودن از در وارد خونه نمیشدن .
وَلَكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقَى وَأْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ أَبْوَابِهَا
خب، خوبی اینه… کار خوب اینه که حواستون جمع باشه به خودتون، کاری رو که انجام میدید حواستون بهش باشه، بیتوجه و هردَمبیل، هر کاری به ذهنتون رسید انجام ندید؛ توجه کنید که آیا خدا میپسنده اینو یا نه. و هر کاری رو از راهش انجام بدید، لقمه رو دور سرتون نپیچونید.
وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ
و از خدا بترسید
و دوباره تکرار میکنه: دستور خدا رو بهش احترام بذارید،
لعلكم تفلحون، این باعث میشه که امیدوار باشید به اینکه رستگار باشید.
صدق الله العلی العظیم.
هرچه که خدای بزرگِ بلندمرتبه گفت عین راستی و حقیقته و به همش ایمان داریم.