
بعضیا وقتی از احکام صحبت میشه فورا با تمسخر میگن «حرام است»
این آیات جواب اوناست:
اولش دو بار پشتِ سر هم خدا میگه: «بخورید! از چیزهای پاک و خوب.» هیچ فهرست «نخور، نکن، ممنوع» نمیاره. فضاش کاملاً بازه، مثبت، گسترده، بدون فشار.
بعدش تازه میگه: «لا تَتَّبِعوا خُطُواتِ الشَّیطان» یعنی مسأله «نخوردن» نیست… مشکل اینه که شیطان ما رو از مسیر فطرت منحرف کنه… یا با ولع، یا با زیادهخواهی، یا با حرامسازیِ خودسرانه، یا با دروغ بستن به خدا.
و حالا تو مرحله سوم ، محدودیتها معرفی میشن، اون هم خیلی محدود، مشخص، و توضیحدار:
مَیْتَه، خون ریخته، گوشت خوک، و حیوانی که به نام غیر خدا ذبح شده.
یعنی فقط چهار مورد. تمام.
بعد هم فوراً یک استثناءِ بزرگ میاره: «وَ مَنِ اضْطُرَّ… فَلا إِثْمَ عَلَیْهِ»
اگر در شرایط خاص بودی، حتی همینها هم برات حرام نیست. ببین چقدر انسانیه.
اعوذ بالله من الشیطان الرجیم.
خدایا پناه میبرم به تو از شر شیطان و وسواسها.
بقره: ۱۶۸
یَا أَیُّهَا النَّاسُ کُلُوا مِمَّا فِی الْأَرْضِ حَلَالًا طَیِّبًا
ای مردم! از هر چیزی که حلال و پاک و طاهر تو زمین هست، بخورید، استفاده کنید.
وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّیْطَانِ إِنَّهُ لَکُمْ عَدُوٌّ مُبِینٌ
و از گامهای شیطان پیروی نکنید؛ («خُطُوَات» جمع خطوه یعنی جای پا)، پاتونو جای پای شیطون نذارید. اون دشمن آشکار شماست، پا جای پای دشمنتون نذارین.
بقره: ۱۶۹
إِنَّمَا یَأْمُرُکُمْ بِالسُّوءِ وَالْفَحْشَاءِ وَأَنْ تَقُولُوا عَلَى اللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ
اون فقط بهتون دستور میده که کار بد بکنید و مرتکب زشتی بشید و چیزایی رو به خدا نسبت بدید که نمیدونید و بهش آگاه نیستید. دستور میده ندونسته یه چیزایی به خدا نسبت بدین.
بقره: ۱۷۰
وَإِذَا قِیلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا مَا أَنْزَلَ اللَّهُ
و زمانی که بهشون گفته میشه و ازشون خواسته میشه که از دستورهایی که خدا فرستاده اطاعت کنید، پیروی کنید، تبعیت کنید،
قَالُوا بَلْ نَتَّبِعُ مَا أَلْفَیْنَا عَلَیْهِ آبَاءَنَا
جواب میدادن: «نه خیر! ما فقط چیزایی رو دنبال میکنیم، کارهایی رو انجام میدیم که دیدیم پدرانمون همون کارو کردن. ما فقط از سنتها و آداب و رسوم پدری و اجدادیمون پیروی میکنیم.»
أَوَلَوْ کَانَ آبَاؤُهُمْ لَا یَعْقِلُونَ شَیْئًا وَلَا یَهْتَدُونَ
آیا اینا حتی اگه که پدرانشون اصلاً عقل درست نداشتن، یعنی مسائل رو درست تشخیص نمیدادن و تو مسیر درستی نبودن و هدایت نشده بودن، بازم پیرویشون میکردن؟ یعنی کاری ندارن که کارپدرانشون درست بوده یا نه؟ فقط میگن چون اونها انجام دادن ما هم همون کارو میکنیم؟
بقره: ۱۷۱
وَمَثَلُ الَّذِینَ کَفَرُوا کَمَثَلِ الَّذِی یَنْعِقُ بِمَا لَا یَسْمَعُ إِلَّا دُعَاءً وَنِدَاءً
و مثل این کسایی که کفر ورزیدن، این کافرها، مثل کسی میمونه که حرفی بهش زده میشه، ولی اون فقط یه صدا، یه آواز میشنوه. درکی از اون صدا نداره. هر چی هم میگی اصلاً نمیفهمه! (ضربالمثل یاسین در گوش خر خوندنه دقیقاً).
صُمُّ بُکمٌ عُمْیٌ فَهُمْ لَا یَعْقِلُونَ
کرند، لالند و کورند، هیچ درکی ندارن، اصلاً هیچی نمیفهمن، هیچ راه ارتباطی با اینا وجود نداره.
بقره: ۱۷۲
یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا کُلُوا مِنْ طَیِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاکُمْ
ای کسانی که ایمان آوردید! از روزیهای پاکی که بهتون روزی کردیم، بخورید.
(تو چند آیه قبل سفارش کرد که بخورید، اینجا هم باز داره میگه از روزیهای پاکی که بهتون روزی کردیم بخورید).
وَاشْکُرُوا لِلَّهِ إِنْ کُنْتُمْ إِیَّاهُ تَعْبُدُونَ
و خدا رو شکر کنید، اگر تنها او رو عبادت میکنید. روزیشو بخورید و شکرش کنید. پس اول تو آیات قبل گفت که شیطونو پیروی نکنید و چیزایی که پاک هست بخورید. دوباره اینجا اول گفتش که چیزهایی که پاک هست بخورید… من روزی پاک دادم بخورید. یعنی اول نهی نمیکنه. میگه اینها پاکه، استفاده کنید، بهره ببرید، از شیطونم تبعیت نکنید. حالا اینجا میاد چیزایی رو که نباید خورد و توضیح میده تو آیه بعد:
بقره: ۱۷۳
إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَیْکُمُ الْمَیْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِیرِ وَمَا أُهِلَّ بِهِ لِغَیْرِ اللَّهِ
فقط چیا برای شما حرام شده؟ میته، حیوان مرده؛ و خون؛ و گوشت خوک؛ و اون چیزی که وقتی که ذبحش میکردن برای غیر خدا بوده، یعنی اینکه اسم خدا رو نبردن… به نام خدا ذبحش نکردن، برای یه بتی قربونی کردن …
فَمَنِ اضْطُرَّ غَیْرَ بَاغٍ وَلَا عَادٍ فَلَا إِثْمَ عَلَیْهِ
همینها رو هم که گفتیم نخورین، اگه کسی تو شرایط اضطراری بود، «فَمَنِ اضْطُرَّ» کسی که در شرایط اضطراریه، هیچی نداره بخوره، «غَیْرَ بَاغٍ وَلَا عَادٍ» یعنی اینکه آدمی نیست که بخواد بدی بکنه، نمیخواد فرمان ما رو نادیده بگیره؛ «ولا عاد»، تجاوزکننده نیست، از سر لجبازی نمیخواد این کارو بکنه و نمیخواد زیادهروی کنه، فقط اونقدری که مشکلشو حل کنه و از این شرایط اضطراری نجاتش بده، «فَلَا إِثْمَ عَلَیْهِ» گناهی براش نیست، این گناه محسوب نمیشه، میتونه بخوره.
إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِیمٌ
خدا میبخشه و بسیار مهربانه.
پس اول دو بار دستور خوردن داد، بعد چند تا موردی رو که اشکال داشت گفت و همونم براش تبصره آورد و بعدم گفت خدا میبخشه. اینجوریه...
بقره: ۱۷۴
إِنَّ الَّذِینَ یَکْتُمُونَ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ الْکِتَابِ وَیَشْتَرُونَ بِهِ ثَمَنًا قَلِیلًا
چند آیه قبلتر درباره کسایی که حقیقتی رو کتمان میکنن، چیزی رو که میدونن، آگاهن، علم دارن، پنهان میکنن و به مردم نمیگن و مانع هدایت مردم میشن هشدار داد؛ اینجا باز تکرار میشه: کسایی که چیزی رو که خدا نازل کرده کتمان میکنن، بعضی از دستوراتی که خدا داده مخفی میکنن … چرا این کارو میکنن؟ برای اینکه میخوان یه پول ناچیزی به دست بیارن، حقیقت الهی رو میفروشن به یه پول ناچیز…
أُولَٰئِکَ مَا یَأْکُلُونَ فِی بُطُونِهِمْ إِلَّا النَّارَ
این پولی که به دست میارن براشون چی میشه؟ اونها غیر از آتش تو شکمشون نمیخورن!
وَلَا یُکَلِّمُهُمُ اللَّهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ وَلَا یُزَکِّیهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِیمٌ
و روز قیامت خدا باهاشون حرف نمیزنه، قهره؛ و پاکشون نمیکنه، ناپاکیهاشونو از بین نمیبره؛ و عذاب دردناکی براشون داره… زجرآور!
(از این میفهمم که برعکسش هم هست: یعنی کسی که حقیقتها رو بگه خدا روز قیامت باهاش صحبت میکنه و پاکش میکنه و عذابش نمیده).
بقره: ۱۷۵
أُولَٰئِکَ الَّذِینَ اشْتَرَوُا الضَّلَالَة بِالْهُدَىٰ وَالْعَذَابَ بِالْمَغْفِرَةِ
اینا کسانیان که هدایتو دادن، گمراهی خریدن… گمراهی گرفتن. معامله پایاپای: هدایت بده، گمراهی بگیر! و مغفرتو دادن… بخشش خدا رو دادن، عذاب گرفتن.
فَمَا أَصْبَرَهُمْ عَلَى النَّارِ
چه صبر و تحملی دارن بر آتش! چه صبر و تحملی دارن اینا در مقابل آتش که همچین کارهایی میکنن!
بقره: ۱۷۶
ذَٰلِکَ بِأَنَّ اللَّهَ نَزَّلَ الْکِتَابَ بِالْحَقِّ
چرا این کسی که کتمان میکنه دچار چنین عذاب عظیمی میشه؟ چون خدا کتاب حق فرستاده، کتابی فرستاده که میخواسته یه اتفاقی بیفته، یه هدفی داشته از ارسال این کتاب و اینها جلوشو گرفتن.
وَإِنَّ الَّذِینَ اخْتَلَفُوا فِی الْکِتَابِ لَفِی شِقَاقٍ بَعِیدٍ
و کسانی که اختلافافکنی کردن در کتاب خدا، در آیات خدا تحریف کردن، جابهجا کردن، پنهان کردن، حقایق رو مخفی کردن، تو بیراههای خیلی دوری هستند که به هدایت نمیرسن.
صدق الله العلی العظیم.
هرچه که خدای بزرگ بلندمرتبه فرمود، عین راستی و حقیقت است.