||امیرحسین سیدرحیمزاده||
خداوند تعالی در آخرین کتاب آسمانی خود اعلام میکند که پیامبران برای این مبعوث شده اند تا بی عدالتی نباشد، استکبار و استضعاف نباشد، فقر و غنا نباشد، کاخ و کوخ نباشد، اما چرا نباشد؟
چرا بی عدالتی نباید باشد؟ چرا فقر و استضعاف نباید باشد؟
طبق جهان بینی توحیدی اسلام، تمام انسان ها مخلوق خدایند و در خلقت، هیچ یک بر دیگری برتری ندارد؛ پس تمامی انسانها باید از حقوق یکسانی برخوردار باشند. اینجا خواستگاه عدالت است.
ما میگوییم فقر نباشد؛ چرا؟ چون همه انسانها حق این را دارند که استعدادهای خود را شکوفا کنند. چه عالمان و فرزانگانی که در کوخها به دنیا آمدند، در کوخها ماندند و در کوخها مردند، بدون آنکه بفهمند چه استعدادی داشتهاند؛ فقط می توانستند به این فکر کنند که چگونه خود را برای لحظهای هم که شده از گرسنگی خارج کنند! میگوییم قارون ها در جامعه نباشند؛ چرا؟ چون اینها هستند که با ثروتشان قدرت می گیرند و با «زر» و «زور» حق مستضعفان را چپاول میکنند. «فما جاعَ فقیرٌ، الّا بِما مَنَعَ غنیٌ» (امیرالمومنین (ع) - بحارالانوار/ جلد۶۶/صفحه۶۵)
استضعاف هست، چون استکبار هست
کوخ نشین هست، چون کاخ نشین هست
«سَغَب مظلوم» هست، چون «کِظَّةِ ظالم» هست
ثروتی خوب است که عام المنفعه باشد. ثروتی خوب است که مال همه باشد. اسلام که با ثروت و سرمایه مشکلی ندارد؛ منتها آن را برای همه می خواهد. نمیگذارد که سرمایه داران، سرمایه خود را انباشت کنند، که هر کس این کار را مرتکب شود، «فَبَشِّرْهُم بِعَذَابٍ أَلِيمٍ» (وَالَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلَا يُنفِقُونَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَبَشِّرْهُم بِعَذَابٍ أَلِيمٍ - ﻭ ﻛﺴﺎﻧﻲ ﺭﺍ ﻛﻪ ﻃﻠﺎ ﻭ ﻧﻘﺮﻩ ﻣﻰ ﺍﻧﺪﻭﺯﻧﺪ ﻭ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﺧﺪﺍ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻧﻤﻰ ﻛﻨﻨﺪ ، ﺑﻪ ﻋﺬﺍﺏ ﺩﺭﺩﻧﺎﻛﻲ ﻣﮋﺩﻩ ﺩه - سوره توبه/آیه۳۴)
پول و ثروت یک نعمت و امانت الهی است و کسی این امانت را به درستی پاس داشته است که آن را در راه خداوند انفاق کند. انفاق هم یعنی جبران کاستی های جامعه؛ در حکومت اسلامی که هدف اصلی آن اجرای عدالت است، چه مشکلی بالاتر از بیعدالتی؟! صاحبان ثروت "باید" (این یک توسعه اخلاقی نیست؛ یک حکم دینی است) اموالشان را در راه ریشه کن کردن «فقر»، اولین مانع برابر اجرای عدالت، خرج کنند، که این سرمایه هنگفت متعلق به مستمندان و محرومان است؛ و پیامبر رحمت (ص) فرمود«انَّ اللّٰهَ جَعَلَ أَرزاقَ الفُقَرا، فی اَموالَ الاَغنیا» (مستدرکالوسائل/جلد۱/صفحه ۵۰۹)
همه ما در قبال موضوع فقر مسئولیم. اینگونه نباشد که ما بنشینیم سر جایمان و به بقیه بگوییم:«حلش کنید دیگر!». منتها این را هم در نظر بگیریم که هر کسی مسئولیتی دارد. همه مسئولند و وظیفهای دارند؛ کسی که حکمفرماست وظیفه دارد قوانین و اجرائیات را به سمتی ببرد که حق ضایعشده مستضعفین احقاق شود. کسی که سرمایهدار است وظیفه دارد سرمایهاش برای بهبود وضع محرومان بکار ببندد. مردمی هم که قدرت و ثروت چندانی ندارند، دو وظیفه دارند؛ دو وظیفه که باید همزمان انجام شوند و بر یکدیگر تقدمی ندارند. یک اینکه مواسات کنند، از مستمندان دستگیری کنند، به محرومان محبت کنند. دو اینکه حق مستضعفان را مطالبه کنند؛ از حکومت و از اغنیا جامعه. زمانی ما میتوانیم فقر را -که به گفته امیرالمومنین(ع)، "محنت جامعه اسلامی" است- حل کنیم، که هر کسی وظیفهاش را درست انجام دهد. "کُلُّکم مسئول". یک سوزن به خودمان بزنیم، یک جوالدوز به همه.