
-سؤالی که همیشه در مورد بودجه هرسال مطرح میشود، این است که میزان وابستگی بودجه به نفت خام چقدر است؟ در مورد لایحه بودجه سال ۱۴۰۰ که در آن، سهم فروش نفت به میزان قابلتوجهی افزایشیافته چه صحبتی دارید؟
+مسئله نفت و وابستگی نفتی، یکی از چالشهای ما در کشور است که همیشه تلاش شده تا بشود درآمد کشور را حتیالامکان از نفت جدا کنیم. کشور در مصوباتش کاهش وابستگی به نفت را دنبال کرده و میکند؛ منتها در عمل این اتفاق حاصل نمیشود. در لایحه بودجه ۱۴۰۰ هم میبینیم که سهم فروش نفت از درآمدهای دولت دوباره افزایش یافته است. و این خود حامل پیامهای داخلی و خارجی است؛ پیام داخلی آن این میشود که ما نمیتوانیم بودجه خود را از نفت جدا کنیم و پیام خارجی آن در حوزه سیاستخارجه مشخص است. در سال ۹۹ میزان سهم فروش نفت از درآمدهای دولت کاهش مطلوبی پیدا کرده بود اما در سال ۱۴۰۰ دوباره شاهد افزایش این سهم هستیم.
اگر بخواهیم در وادی "اصلاح وابستگی نفتی" قدم بگذاریم، باید به دنبال ایجاد درآمدهای ثابت برای دولت باشیم درآمدهایی که غالباً از طریق مالیات تأمین میشوند. سیستم اخذ مالیات سه رکن اصلی دارد:
۱.مالیات بر مجموع درآمد ۲.مالیات بر عایدی سرمایه ۳.مالیات بر ثروت
حالت اول، عمیقترین اصلاح سیستم مالیاتی است که برای اجرای آن، نیاز داریم تا زیرساختهای آن را فراهم آوریم. حالت دوم از حالت قبل، کمی قابلاجراتر و سهلالوصولتر است. حالت سوم هم در همهجا بهصورت مسکن تجویز میشود تا بتوان در آینده، اصلاحات عمیقتر را عملیاتی کرد.
متأسفانه مشکل ما این است که دولت مستقر، حاضر نیست حتی حالت سوم را در دستور کار قرار دهد و به آن پایبند باشد؛ چه رسد به اینکه زمینه را برای اصلاحات عمیقتر فراهم آورد.
-مردم کشور، غالباً میزان یارانهای که چه بهصورت نهان و یا پنهان دریافت میکنند را در زندگی خود احساس نمیکنند. در مورد هدفمندی یارانهها صحبتی دارید؟
+در مورد سیستمهای حمایتی کشور، اصلیترین معضل، نظاممند نبودن آن است. این امر را میتوانید در میزان افزایش حقوق سالیانه کارمندان و کارگران مشاهده کنید. هر وقت اوضاع بر وفقمراد است، به میزان موردنیاز افزایش مییابد؛ هر وقت هم اوضاع مطلوب نیست، مسئولین امر کاهش نرخ افزایش حقوق را در دستور کار قرار میدهند. باید به سمت ایجاد بانک اطلاعاتی دقیق و یکپارچه از یارانه بگیران برویم تا بشود کمکهای یارانهای و معیشتی را بهصورت دقیق و نظاممند توزیع کنیم.
در مورد اصل اصلاح هم، بهتر است که این دولت دست به هیچ اصلاحی نزند؛ چون با توجه به اتفاقات آبانماه۹۸، این دولت نشان داد که توانایی لازم را برای انجام کوچکترین اصلاحات اقتصادی در کشور را ندارد و هزینه میآفریند. اقداماتی مثل افزایش قیمت حاملهای انرژی و کاهش یارانه آنها هم بهتر است در این بودجه دیده نشوند.