به قلم: محمدمهدی عباسی
پس از جنگ جهانی دوم، ایالات متحده آمریکا با کنار گذاشتن سیاست انزواطلبی، حضور نظامی و مداخلات بینالمللی خود در اقصی نقاط دنیا ازجمله منطقه غرب آسیا را آغاز کرد. در این مسیر، ایالات متحده از ابزارهای مختلفی برای بسط هژمونی خود استفاده کرد که یکی از مهمترین این ابزارها، «ارزشهای آمریکایی» بودند. ارزشهایی چون دموکراسی، توسعه، حقوق بشر و آزادی بیان که تنها بهانههایی برای توسعهطلبیهای ایالات متحده در سراسر جهان بودند. از وعدههای جورج بوش برای تبدیل شدن بغداد به نقطهعطفی در انقلاب دموکراتیک جهانی تا طرحهای توسعه و آبادانی سیاستمداران آمریکایی برای افغانستان!
اما ایالات متحده برای تأمین منافع خود، اغلب به این مفاهیم دروغین نیز پایبند نبوده و گاهی حتی با نقض آشکار ارزشهای خود، سیاستهای استکباری خود را به پیش برده است. منطقه غرب آسیا یکی از مهمترین مناطقی در دنیاست که گواه این مدعاست. برای مثال آمریکاییها بهرغم تمامی ادعاهای خود پیرامون حمایت از دموکراسی، همواره از بزرگترین حامیان دیکتاتوری و استبداد در سراسر جهان بودهاند. مدلی از حکمرانی که آمریکاییها بههیچوجه آن را مانع اجرایی کردن سیاستهای امپریالیستی خود نمیدانند و حتی در عمل از گسترش آن نیز حمایت میکنند.
مطابق آمارهای بینالمللی، ایالات متحده به سهچهارم (73%) حکومتها و دولتهای دیکتاتوری جهان کمک نظامی میکند!1 بهطور خاص نیز حکومتهای غیردموکراتیک منطقه غرب آسیا چون امارات، عربستان سعودی و قطر از بزرگترین شرکای تجاری و نظامی آمریکایند. برای مثال عربستان سعودی در طول 5 سال جنگ یمن، 73% تسلیحات نظامی وارداتی خود را از آمریکا دریافت کرد.2 همچنین ایالات متحده طی سالیان اخیر انواع تجهیزات نظامی پیشرفته خود ازجمله جنگندههای اف-15، سامانههای پدافند هوایی و سیستمهای موشکی چون پاتریوت را به عربستان سعودی فروخته است.3 علاوهبر این، حجم تجارت دو کشور نیز در سالهای اخیر به رقم بالای ۱۳۵ میلیارد دلار رسیده4 و رؤسایجمهور آمریکا همچون بایدن و ترامپ بارها با مقامات ارشد این کشورها دیدار داشتهاند.5
مصر نمونه دیگری از علاقه و حمایت آمریکا از دیکتاتورهاست. حسنی مبارک، رئیسجمهور محکوم و خلع شده مصر، فردی که 30 سال در این کشور در مسند قدرت بود، همواره مورد تأیید و حمایت دولتهای مختلف آمریکا بود. به حدی که رونالد ریگان، رئیسجمهور سابق آمریکا در نامهای مبارک را «حسنی عزیزم» خطاب قرار داد. مبارک نیز در مقابل در خدمت سیاستهای ایالات متحده بود. او صلح انور سادات با اسرائیل را به رسمیت شناخت (صلحی که سران سایر کشورهای عربی در جریان روند مذاکراتش نبودند) و حمایت همهجانبهای از سیاست جورج بوش در مبارزه با به اصطلاح تروریسم داشت. او حتی با سازمان سیا نیز همکاری میکرد و نیروهای تحت امر وی مظنونانی را که از طرف آمریکا برای «بازجویی» به مصر فرستاده میشدند، با استفاده از روشهایی که در هیچ جای دیگری مورد تأیید نبود بازجویی میکردند!6 علاوهبر اینها، بر همگان آشکار است که دولت آمریکا تا پیش از اختلاف با صدام، به حکومت دیکتاتوری او کمک میکرد و حتی در جریان جنگ 8 ساله با ایران، سلاح نیز در اختیار او میگذاشت. حکومت دیکتاتوری محمدرضا پهلوی، شاه سابق ایران نیز مورد تأیید و حمایت آمریکا بود، به حدی که آمریکا برای حفظ این استبداد حاضر به راهاندازی کودتای 28 مرداد در ایران شد.
البته این تنها قواره مطلوب دولت آمریکا برای غرب آسیا نبوده و نیست. ایجاد آنارشی و هرجومرج دومین راهبرد کلیدی و مهم آمریکاییها در قرن 21 میلادی برای منطقه است. آخرین تحقیقات دانشگاه براون نشان میدهد جنگهای بعد از 11 سپتامبر ایالات متحده تاکنون مستقیماً منجر به کشته شدن بیش از 940 هزار نفر شده است. همچنین برآورد این دانشگاه معتبر بیانگر آن است که بین 3.6 تا 3.8 میلیون نفر نیز طی این 23 سال بهطور غیرمستقیم بر اثر این جنگها جان خود را از دست دادهاند. از سوی دیگر به طرز هولناکی این جنگها موجب آوارگی 38 میلیون نفر شده و محل زندگی میلیونها انسان بیگناه، تخریب یا ویران شده است.7 یعنی میلیونها انسان بیگناه تاکنون قربانی راهبرد هرجومرجسازی منطقه توسط ایالات متحده آمریکا شدهاند. ایجاد گروههای تروریستی چون داعش و اختلافافکنی بین شیعه و سنی در کشورهای مختلف منطقه نیز تداوم همین راهبرد استعماری آمریکاست.
در حقیقت هرجایی که دولتهای مختلف آمریکا اعم از دموکرات و جمهوریخواه نتوانستند یک دیکتاتور و حکومت استبدادی دستنشانده و وابسته به خود داشته باشند، ایجاد هرجومرج و آشوب را در دستور کار قرار دادند. دو راهبردی که بدون شک مکمل یکدیگر بوده و برای «آمریکازدایی» از منطقه، مبارزه با آنها ضروری است. موضوعی که رهبر معظم انقلاب نیز در دیدار با بسیجیان به آن اشاره کردند و فرمودند: «بسیج بداند که قواره مطلوب آمریکا برای کشورهای این منطقه یک دوگانه است: یا «استبداد» یا «هرجومرج»؛ به تعبیر فرنگی: یا «دیکتاتوری» یا «آنارشیسم». آمریکا برای این منطقه این دوگانه را در نظر دارد.»
پینوشت
1. https://truthout.org/articles/us-provides-military-assistance-to-73-percent-of-world-s-dictatorships/
2. https://www.brookings.edu/articles/its-time-to-stop-us-arms-sales-to-saudi-arabia/
3. https://thedefensepost.com/2022/08/02/us-missile-saudi-uae/
4. https://www.spa.gov.sa/w646563
5. https://www.cbsnews.com/news/trump-calls-saudi-crown-prince-mohammed-bin-salman-a-friend-of-mine/
6. https://thenewpress.com/books/road-tahrir-square
7. https://watson.brown.edu/costsofwar/figures