نقد تئاتر لانچر 5

فواد شمس
در روزهایی که تئاتر ایران مورد هجوم سلیبریتیها و اسیر فرمهای بیمحتوا شده، نمایش #لانچر5 نقطه امیدی برای تئاتر است. نقطهای که نشان می دهد هنوزهم میشود نمایشی روی صحنه تئاتر برد که در آن قصهگویی همراه با بازیهای پخته تماشاگر را مشتاقانه به سالن تئاتر بکشاند. همین که در چند وقت اخیر بلیطهای «لانچر5» سریع فروش میرود موید این است که تماشاگر تئاتر در ایران تشنه نمایشهایی هست که یک قصه پرمحتوا همراه با اجرای قوی تئاتری داشته باشند، نه صرفا حضور پرسروصدا اما توخالی سلیبریتیها!
«لانچر ۵» روایتی از کشمکشهای سربازان و کادریهای یک پادگان نظامی است آن هم در یک شرایط سیاسی و اجتماعی پر تلاطم. هرچند به دلایل سانسوری گویا تغییراتی در اصل نمایش داده شده است و تاریخ از مرداد 1388 شمسی به مرداد 2536 شاهنشاهی رفته است. لباس ها و دکور عوض شده و عکس مقامات حکومتی روی دیوار هم تغییر کرده است اما در کل شرایط سربازخانه و پاسدارخانه همچنان همانی هست که گویا همیشه بوده است. نوعی نظامی طبقاتی مبتنی بر تحقیر فرودستان! فضای خشن مردانه که از دل آن تجاوز و جنایت میروید. «لانچر5» نمایشی برای تمامی اعصار است.
تم اصلی داستان نمایش «لانچر5» تجاوز و خشونت درمحیط خشک مردانهی پادگانهای نظامی است. موضوعی که در پیچ و خم روایت قصه به خوبی و به دور از شعارزدگیهای مرسوم جلو رفته است. سازندگان به خوبی توانستهاند که در بستر یک قصه معمایی با چاشنی طنز موضوع خشونت و تجاوز در چنین فضایی را روایت کنند . مرزباریک بین طنز سیاه و تراژدی را به خوبی رعایت کردهاند فضا نه آنچنان سیاه و تلخ میشود که مخاطب از کل نمایش زده شود نه طنزش به ابتذال مرسوم این روزها کشیده میشود. این ایجاد توازن و تعادل نقطه قوت اصلی نمایش است.
بازیها هم واقعا در حد تئاتر امروز ایران عالی بود. بازی تمام سربازان با لهجههای مختلف محلی ایران به خوبی درآمده بود و فضای یک پادگان در هر گوشهای از ایران را نمایش میدهد. متن قوی و شخصیتپردازی مناسب سربازان همراه با فضاسازی قابل قبول نقطه قوت این نمایش است.
البته در این بین بازی شخصیت اصلی نمایش به نام سروان شایگان با بازی امیر نوروزی با یانکه در کل خوب بود اما میتوانست از این بهتر باشد. به نوعی بلاتکلیفی این کاراکتر در طول نمایش مشخص بود. چهرهای که گاهی چنان مخوف و خشن میشد که تنفربرانگیز بود گاهی هم چنان شوخ و شنگ میشد که موجب خنده تماشاگران بود.
رفتار کاراکتر سروان شایگان به عنوان نماد قدرت این سیستم جالب توجه است. کسی که تنها به فکر ارتقای درجه و جمع کردن پرونده به هر قیمتی است. رفتار خشن وی همراه با لمس و گاهی بوس کردن سربازان به نوعی تداعی کننده رفتار این سیتسم در قبال قربانیان تجاوز جنسی در چنین سیستمی است.