
بازپسگیری فضاهای شهری در اعتراضات علیه نژادپرستی و سرمایهداری
فواد شمس
کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامهریزی
اتوبانهای وسیع مملو از خودرو و برجهای سر به فلک کشیده این تصویری است که اکثرا از فضاهای عمومی شهرهای بزرگ آمریکا داشتیم. در این شهرها انسانهای پیاده کلا غایب بودند. شهروند پیاده کلا از فضای شهری حذف شده بود. انسانها یا باید سوار بر خودرو در ترافیک میبودند یا ساکن یکی از آسمانخراش ها.
اما اعتراضات اخیر در #آمریکا مردمان پیاده را به خیابانها آورد. این بار هزاران هزار شهروند با پای پیاده وسط خیابانها ایستادند تا به سیستمی نه بگویند که انسان را از فضای شهری حذف کرده است. یکی از سویههای سرمایهداری متاخر که عمیقا با #نژادپرستی هم پیوند دارد همین حذف انسان از فضای شهری است. شبکه بزرگی از اتوبانها حیات شهری را برای یک شهروند بدون خودرو مختل کرده است. برجهای بلند حتی حق تابیدن خورشید و یک نفس کشیدن راحت را از انسانها گرفته است.
در اعتراضات اخیر شهروندان دوباره فضاهای شهری و عمومی را بازپس گرفتند. این یک نبرد جدی است بر سر حق برابر و آزاد زیستن به عنوان یک انسان و یک شهروند. شهروندان باید حقی برابر برای استفاده از فضای عمومی شهرشان داشته باشند نه صرفا به خاطر برخوردار بودن از خودروی شخصی یا آپارتمانی در طبقات فوقانی یک برج حق دیگران را ضایع کنند.
یکی از جنبههای مهم اعتراضات اخیر در آمریکا و برخی از شهرهای بزرگ کشورهای غربی دیگر، همین است که شهروندان فضاهای عمومی شهر را بازپس بگیرند. فضاهای شهری را با دیگر به معنای واقعی عمومی کنند تا تمام ساکنان شهر از حقی آزاد و برابر برای استفاده از فضای شهری برخوردار باشند.