چرا انتشار محصول پایان مسیر نیست و چگونه یک محصول از ورود به بازار تا رسیدن به (PMF) Product Market Fit مسیر خود را پیدا میکند. ما محصول را Launch میکنیم؛ اما چه کسی آن را Land میکند؟ از کجا بفهمیم یک محصول واقعا Land کرده است؟ نشانههایی که نشان میدهند محصول فقط منتشر نشده، بلکه در زندگی کاربر جا افتاده است.
محصول Land (فرود موفق) کرده است اگر کاربر برای استفاده از آن مجبور به جنگیدن نباشد. یکی از اولین نشانههای یک محصول موفق، این است که کاربر بتواند بدون اصطکاک غیرضروری از آن استفاده کند. محصولی که برای فهمیدن آن نیاز به آموزشهای طولانی، توضیحات پیچیده یا پشتیبانی دائمی دارد، شاید Launch (عرضه) شده باشد، اما هنوز Land نکرده است. هدف محصول این نیست که کاربر یاد بگیرد چگونه با محصول کار کند. هدف محصول این است که محصول بتواند خودش را با نیاز کاربر هماهنگ کند.
محصول فقط استفاده نشود؛ بخشی از رفتار کاربر شود. تعداد نصب، تعداد ثبتنام یا تعداد بازدید، لزوما نشانه موفقیت نیستند. ممکن است هزاران نفر یک محصول را امتحان کنند و هیچوقت دوباره به آن برنگردند. Landing زمانی اتفاق میافتد که محصول از مرحله امتحان کردن عبور کند و وارد مرحله استفاده کردن شود. زمانی که کاربر برای حل یک مسئله واقعی دوباره به محصول برمیگردد. زمانی که محصول تبدیل به بخشی از عادت یا فرآیند روزمره او میشود.
تیم بعد از انتشار، فقط آتش خاموش نکند. یک محصول ضعیف ممکن است بعد از Launch تمام انرژی تیم را صرف واکنش به مشکلات کند. هر روز یک مشکل جدید. هر روز یک شکایت جدید. هر روز یک اصلاح فوری. در این شرایط، تیم به جای اینکه محصول را رشد دهد، فقط در حال زنده نگه داشتن آن است.
اما وقتی محصول Land میکند، تیم از مرحله واکنش خارج میشود و دوباره میتواند به مرحله ساختن برگردد. داده جمع کند. یاد بگیرد. آزمایش کند. نسخه بعدی را بهتر بسازد.
شاخصها حرکت کنند، نه فقط تعداد قابلیتها. یکی از تغییرات مهم در ذهنیت محصول، حرکت از Feature (قابلیت) به Impact (اثر) است. اینکه چه تعداد قابلیت منتشر کردهایم، به خودی خود ارزش ایجاد نمیکند. سؤال مهمتر این است: چه تغییری ایجاد کردهایم؟ آیا نرخ استفاده افزایش پیدا کرده است؟ آیا رضایت کاربران بهتر شده است؟ آیا مسئلهای که برای حل آن محصول را ساخته بودیم، واقعا کوچکتر شده است؟ آیا کسبوکار ارزش بیشتری دریافت کرده است؟
محصول زمانی Land میکند که اثر آن قابل مشاهده شود.
یک موضوع دیگری که مطرح است؛ این میتواند باشد که زمان آن رسیده که در کنار Roadmap (نقشه راه)، یک Landing Map (نقشه فرود موفق) هم داشته باشیم. Roadmap به ما میگوید چه چیزی را، در چه زمانی و با چه اولویتی باید بسازیم. اما بهندرت مشخص میکند که بعد از انتشار، دقیقا منتظر دیدن چه اتفاقی هستیم. اگر محصول یا قابلیتی واقعا موفق باشد، کدام رفتار کاربر باید تغییر کند؟ کدام شاخص باید بهبود پیدا کند؟ از چه نقطهای میتوان گفت این قابلیت به بخشی از تجربه کاربر تبدیل شده است، نه اینکه فقط به فهرست قابلیتهای محصول اضافه شده باشد؟ Landing Map ، مکمل Roadmap است؛ نقشهای که پیش از انتشار، معیارهای موفقیت را تعریف میکند و مشخص میسازد تیم بعد از Launch باید چه چیزی را مشاهده، اندازهگیری و یاد بگیرد.
در چنین نگاهی، انتشار پایان یک پروژه نیست؛ آغاز مرحلهای است که ارزش واقعی محصول در رفتار کاربران و نتایج کسبوکار سنجیده میشود. شاید تفاوت اصلی تیمهای محصول موفق نیز همین باشد؛ آنها فقط برای ساختن برنامهریزی نمیکنند، برای پذیرفته شدن نیز برنامه دارند. زیرا هدف نهایی، رسیدن به بازار نیست؛ ماندن و اثر گذاشتن در آن است.
محصول برای منتشر شدن ساخته نمیشود؛ برای استفاده شدن ساخته میشود. شاید مهمترین تغییر ذهنی همین باشد. اگر هدف اصلی ما Launch باشد، ممکن است موفقیت را در لحظه انتشار پیدا کنیم. اما اگر هدف ما Land باشد، موفقیت را در زندگی واقعی کاربر جستوجو میکنیم. چون کاربر دکمه Launch را نمیبیند. کاربر Sprint (چرخه توسعه) شما را نمیبیند. کاربر شبهایی که تیم برای رسیدن به انتشار تلاش کرده است را نمیبیند. کاربر فقط تجربهای را میبیند که دریافت میکند. شاید یکی از تفاوتهای اصلی بین تیمهای محصول بالغ و نابالغ همین باشد. تیمهای نابالغ، انتشار را پایان کار میدانند. تیمهای بالغ، انتشار را شروع یادگیری میدانند.
تیمهای نابالغ میپرسند: چه چیزی را میتوانیم سریعتر منتشر کنیم؟ تیمهای بالغ میپرسند: چه چیزی را میتوانیم منتشر کنیم که واقعا ارزش ایجاد کند؟