چرا انتشار محصول پایان مسیر نیست و چگونه یک محصول از ورود به بازار تا رسیدن به (PMF) Product Market Fit مسیر خود را پیدا میکند. ما محصول را Launch میکنیم؛ اما چه کسی آن را Land میکند؟ بعد از Launch چه اتفاقی میافتد؟ وقتی محصول وارد دنیای واقعی میشود؛ جایی که فرضیات تبدیل به یادگیری میشوند.
آیا آماده Launch (عرضه) هستیم؟ سؤالی که مهمتر از این باشد، چیست؟ شاید یکی از اشتباهات رایج تیمها این است که فقط برای روز انتشار برنامهریزی میکنند. Roadmap (نقشه راه) دارند. Release Plan (برنامه انتشار) دارند. Timeline (زمانبندی) دارند. اما چند تیم برای بعد از انتشار، برنامه مشخصی دارند؟ اگر محصول منتشر شد، چه چیزی باید اتفاق بیفتد تا بگوییم موفق بوده است؟ چند کاربر باید از آن استفاده کنند؟ چه تغییری در رفتار کاربر باید ایجاد شود؟ کدام Metrics (شاخصها) باید حرکت کنند؟ چه نشانهای به ما میگوید که محصول فقط منتشر نشده، بلکه واقعا پذیرفته شده است؟
شاید وقت آن رسیده که در کنار Roadmap (نقشه راه)، چیزی شبیه Landing Map (نقشه فرود موفق) هم داشته باشیم.
نقشهای که فقط نپرسد چه زمانی منتشر میکنیم؟ بلکه بپرسد چگونه مطمئن میشویم چیزی که منتشر کردهایم، واقعا ارزش ایجاد کرده است؟
وقتی خروجی را با نتیجه اشتباه میگیریم؛ مسئلهای اصلی که بعد از Launch مطرح است. تا اینجا درباره یک تفاوت مهم صحبت کردیم؛ اینکه Launch تنها لحظه ورود محصول به بازار است و موفقیت واقعی زمانی اتفاق میافتد که محصول بتواند Land کند. اما سؤال مهم این است: چرا بسیاری از تیمها در همین نقطه دچار اشتباه میشوند؟ چرا محصولی را منتشر میکنند، اما بعد از مدتی متوجه میشوند چیزی که ساختهاند، الزاما همان ارزشی را که انتظار داشتند ایجاد نکرده است؟
یکی از دلایل اصلی، اشتباه گرفتن Output (خروجی) با Outcome (نتیجه) است.
اینجا Output ساختن است؛ و Outcome تغییر ایجاد کردن تعریف میشود. در بسیاری از سازمانها، موفقیت هنوز با چیزهایی اندازهگیری میشود که ساختنشان سادهتر و قابل مشاهدهتر است. چند قابلیت جدید منتشر کردیم؟ چند خط کد نوشته شد؟ چند آیتم از Backlog (فهرست کارها) بسته شد؟ چند پروژه تحویل داده شد؟ اینها همه مهم هستند، اما بیشتر درباره Output صحبت میکنند. Output چیزی است که ما تولید میکنیم. اما Outcome ، چیزی است که در دنیای واقعی اتفاق میافتد.
ساختن یک قابلیت جدید، Output است. اما اینکه آن قابلیت توانسته یک مسئله واقعی کاربر را حل کند، Outcome است.
انتشار یک نسخه جدید، Output است. اما اینکه کاربران بیشتر از محصول استفاده کنند، دوباره برگردند، رضایت بیشتری داشته باشند یا کسبوکار ارزش بیشتری خلق کند، Outcome است.
مشکل از جایی شروع میشود که تیمها موفقیت را با تعداد خروجیها اندازه میگیرند، نه با میزان تغییری که ایجاد کردهاند. یک تیم میتواند در یک فصل، دهها قابلیت جدید منتشر کند. اما اگر رفتار کاربر تغییر نکرده باشد، اگر مسئله اصلی حل نشده باشد و اگر محصول جایگاه بهتری در زندگی کاربر پیدا نکرده باشد، شاید فقط حجم بیشتری از محصول تولید شده است؛ نه ارزش بیشتر.
محصول، برای ساخته شدن ساخته نمیشود. محصول برای حل کردن یک مسئله ساخته میشود. و این همان نقطهای است که ذهنیت Land خودش را نشان میدهد.
تیمهایی که فقط به Launch فکر میکنند، معمولا میپرسند: چه چیزی را میتوانیم منتشر کنیم؟ اما تیمهایی که به Land فکر میکنند، سؤال دیگری دارند: چه تغییری باید در زندگی کاربر اتفاق بیفتد تا بدانیم مسیر درستی را طی کردهایم؟
و اما Release (انتشار) پایان نیست؛ آغاز یادگیری است. یکی از خطرناکترین لحظهها برای یک تیم محصول، زمانی است که بعد از انتشار احساس میکند کار تمام شده است. ماهها تلاش کردهاند. جلسه برگزار کردهاند. طراحی کردهاند. توسعه دادهاند. تست کردهاند. و بالاخره محصول منتشر شده است. اما واقعیت این است که تا قبل از ورود محصول به دست کاربران واقعی، بسیاری از چیزهایی که درباره آن فکر میکردیم فقط فرضیه بودهاند. ما تصور میکنیم کاربر چه میخواهد. فکر میکنیم چگونه از محصول استفاده خواهد کرد. پیشبینی میکنیم چه چیزی برایش ارزشمند خواهد بود. اما بازار همیشه پاسخ خودش را دارد. Release (انتشار)، لحظهای است که فرضیات ما با واقعیت روبهرو میشوند. از اینجا به بعد، دادهها، رفتار کاربران و بازخوردها وارد چرخه تصمیمگیری میشوند. Analytics (تحلیل داده) شروع میشود. User Observation (مشاهده رفتار کاربر) شروع میشود. Learning (یادگیری) شروع میشود.
به همین دلیل، انتشار پایان توسعه نیست. آغاز یک مرحله جدید از توسعه است.