
بعضی کودکان کلاس اول هنگام نوشتن زود خسته میشوند، مداد را خیلی محکم میگیرند یا از بریدن با قیچی و رنگآمیزی فاصله میگیرند. مهارتهای دستورزی به هماهنگی انگشتان، کف دست، مچ و چشم کمک میکنند و فقط به خوشخطی مربوط نیستند. کودک برای بستن دکمه، بازکردن زیپ، چیدن وسایل، استفاده از قیچی و نوشتن، به این مهارتها نیاز دارد.
دستورزی یعنی هماهنگی، نه فشار بیشتر
اصرار برای نوشتن طولانی معمولاً بهترین تمرین نیست. کودک ابتدا باید عضلات انگشت، مچ و شانه را در فعالیتهای جذاب و کوتاه بهکار بگیرد. وضعیت نشستن، ارتفاع میز و اندازه مداد نیز مهماند.
بازی ۱: گیرههای رنگی
وسایل: گیره لباس، مقوا، ماژیک
مراحل: روی یک دایره مقوایی رنگها یا عددها را بنویسید. کودک گیره همرنگ یا گیره با تعداد مشخص را دور دایره وصل کند.
مدت: ۱۰ دقیقه
فایده: تقویت انگشت شست و اشاره؛ همان انگشتهایی که در گرفتن مداد نقش مهم دارند.
بازی ۲: نجات مهرهها
وسایل: انبرک یا موچین کودکانه، مهره درشت یا پومپوم، دو کاسه
مراحل: کودک با انبرک، مهرهها را از یک ظرف به ظرف دیگر منتقل کند. میتوانید مسابقه با زمان ملایم برگزار کنید.
مدت: ۵ تا ۱۰ دقیقه
نکته ایمنی: برای کودکان کمسن یا دارای عادت گذاشتن اشیا در دهان، از قطعات بزرگ استفاده کنید.
بازی ۳: مسیر قیچی
وسایل: کاغذ، قیچی کودک، مداد
مراحل: روی کاغذ مسیرهای صاف، موجدار و زیگزاگ بکشید. کودک مسیرها را ببرد و قطعات را روی مقوا بچسباند.
مدت: ۱۰ تا ۱۵ دقیقه
نکته: قیچی را متناسب با دست غالب کودک قرار دهید؛ چپدستی نیاز به اصلاح ندارد.
یک جمله کمککننده
بهجای: «مدادت را درست بگیر، چرا اینقدر شلختهای؟»
بگویید: «ببینیم کدام حالت دستت کمتر خسته میشود. میخواهی اول دو دقیقه با گیرهها گرم کنیم؟»
چه زمانی بهتر است از متخصص کمک بگیریم؟
کندی نسبی در آغاز کلاس اول طبیعی است. اما اگر کودک در کارهای روزمره مانند بستن دکمه، استفاده از قاشق، قیچیکردن یا گرفتن مداد بهطور پایدار مشکل دارد، از درد دست شکایت میکند، لرزش قابلتوجه دارد یا از فعالیتهای ظریف اجتناب شدیدی نشان میدهد، ارزیابی کاردرمانگر میتواند مفید باشد.
بازیهای تقویت دستورزی کودک زمانی مؤثرترند که کوتاه، لذتبخش و منظم باشند. روزی ۱۰ تا ۱۵ دقیقه بازی هدفمند، معمولاً از تمرین طولانی و خستهکننده نوشتن مفیدتر است.