
کودک چهار ساله ممکن است یک قاشق را تلفن، یک پتو را غار و چند خط روی کاغذ را نقشه گنج بداند. این خیالپردازیها بخشی طبیعی از رشد او هستند. پرورش خلاقیت کودک ۴ ساله بیشتر از آنکه به آموزش نقاشی یا خرید وسایل خاص وابسته باشد، به فضایی نیاز دارد که کودک بتواند سؤال بپرسد، انتخاب کند و از اشتباهکردن نترسد.
بهجای جوابدادن، سؤال باز بپرسید.
وقتی کودک میپرسد «ابرها چرا حرکت میکنند؟»، لازم نیست پاسخ کامل علمی بدهید. میتوانید بگویید: «حدس خودت چیست؟» این نوع گفتوگو به کودک یاد میدهد فکرکردن ارزشمند است.
سه فعالیت برای ایدهپردازی
جعبه تغییرکاربرد
وسایل امنی مثل جعبه، پارچه، لیوان پلاستیکی و رول مقوایی فراهم کنید. کودک برای هر وسیله یک کاربرد خیالی پیدا کند.
مدت: ۱۵ دقیقه
نکته: کاربردهای «غیرواقعی» را اصلاح نکنید.
اگر من بودم…
جملههایی مانند «اگر من یک پرنده بودم…» یا «اگر خانهمان روی ماه بود…» را آغاز کنید و از کودک بخواهید ادامه دهد.
مدت: ۱۰ دقیقه
نقاشیِ سؤالدار
از کودک بخواهید چیزی بکشد که هنوز وجود ندارد؛ مثلاً «یک وسیله برای کمک به گربههای خیابانی». سپس درباره کاربردش حرف بزند.
مدت: ۲۰ دقیقه
گفتوگوی نمونه
کودک: «این ماشین میتواند پرواز کند.»
والد: «چه چیزی کمکش میکند پرواز کند؟ دوست داری برایش بال طراحی کنیم؟»
چه زمانی بهتر است از متخصص کمک بگیریم؟
علاقه کم به نقاشی یا بازی خیالی بهتنهایی نگرانکننده نیست. اما اگر کودک بهطور پایدار در بازی مشترک، ارتباط کلامی یا بازی نمادین دشواری جدی دارد، یا مهارتهای قبلیاش را از دست میدهد، مشورت با روانشناس کودک یا پزشک رشد کمککننده است.
خلاقیت کودک زمانی رشد میکند که بداند لازم نیست پاسخ درستِ ازپیشتعیینشده بدهد. نقش والد و مربی، ساختن فضایی امن برای تجربه و کنجکاوی است.